leygardagur 27. mars 1982síða 10

7} i, |- 5garuppskotid um orlov í samband við barnsburð og adoptión: SOSIALURIN Tad er ikki sum at bileggja ein pakka frå Daells ————m— í Í | lenin burtur. | Vit hava tosað við Gisleyg Dahl Bonde og Metu Johannesen, sum saman við Jóannes Dalsgaard, leg- tingsmanni, hava gjert lógarupp- skotið um orlov í samband. við barnsburð og adoptión. ” Gisleyg og Meta siga økkum, at tá arbeitt var við lógaruppskotinum, so var mest hugsað um timalønt fólk, tí tað av royndum hevur víst seg, at hesi eru ringast fyri, tá talan er um at fáa orlov við len. Tímalentar kvinnur hava oftast serliga strævið arbeiði, eitt nú flakakvinn- urnar og reingerðarkvinn- urnar, siga tær báðar Gis- leyg og Meta og halda fram: — Vit vita eisini av royndum, at tímalentar kvinnur noyðast at gevast fyrr í burðartíðini, ella at fara niður á hálva tíð, tí tær ikki orka at arbeiða, so leingi sum krevst, fyri at fáa dagpening. Í farnu viku legði Javnaðarflokkurin upp- skot fram á tingi, um orlov í samband við barnsburð og adoptión. Uppskotið fevnir yvir tíðarskeiðið foreld- rini skulu vera frítikin fyri arbeiði uttanfyri heimið við len. Mamman skal fáa orlov frá fýra vikum áðrenn hon eigur og 14 vikur fram, tá hon hevur átt. Sum slógbrótandi innan feroyskan fam- iljupolitikk, er pápin eisini tikin við í lógar- uppskotinum, sum sigur, at um foreldrini ynskja tað, so skal pápin fáa orlov við len, fýra tær seinastu vikurnar eftir barnsburðin, so hann eisini kann vera um barnið og stuðla mammuni, sum tá skal venja seg til at fara út í vinnu aftur. Viðmerkjast skal, at bert annað av foreld- runum fær len seinastu fýra vikurnar eftir barnsburðin, so um bæði foreldur velja at vera heima seinastu tíðina, so fellur onnur Eftir dagpeningaskipa- nini hava tær rætt til sjúkradagpening, men um tær royna at stríðast t.d. við at fara niður á hálva tíð, áðrenn tær skulu eiga, so verður sjúkradagpen- ingurin, sum kvinnan fær eftir at hon hevur átt, roknað út frá tí hon for- vann, tá hon gavst at arbeiða. — Tað vil siga, at henda kvinnan bert fær hálva len í tíðini hon er heima eftir at hon hevur átt. Bert tryggjað tímalent? Eru tað bert tey tíma- lentu, sum skulu tryggjast orlov í samband við barnsburð? — Nei, men hetta eru tey, sum hava mest fyri neyðini at fáa skipaðar umsteður. Tað er jú so- leiðis, at flestu mánaðar- lentu fólk eru limir í eitt nú Starvsmannafelagnum og Postfelagnum, eins og t.d. sterru arbeiðsplássini so sum Landssjúkrahúsið hevur serligar danskar sáttmálar sum byggja á aðrar lágargreinir. Hvussu er starvsfólkið á Landssjúkrahúsinum tryggjaði í samband við barnsburð? Eftir sáttmálanum eiga barnakonur 18 vikur tilsamans, men grundað á tí lógina, sum er galdandi í Danmark, og sum ikki er tek í Feroyum, fáa tær ikki len fyri tær fýra vik- urnar áðrenn hon eigur. — Starvsfólk á Landssjúkra- húsinum hava meguleikan at gevast 6 vikur áðrenn tær eiga, men so hava tær bert 8 vikur at vera heima hjá barninum í farið verður aftur til ar- beiðis. áðrenn Tryggjað at bernini ikki koma ov tíð- liga í ansingarstovn Hví er tilskilað júst fýra vikur áðrenn kvinnan eigur? Vit hava greina tíðina sundur áðrenn kvinnan skal eiga til fýra vikur, av tí at tað hevur víst seg, at nógvar mammur tara ov tíðliga aftur til arbeiðis, tá tær ikki hava orkað at arbeitt til stutt áðrenn tær skulu eiga. Hetta er gjørt við tí í hugsanini, at starvsfólk á veggustovum hevur sagt okkum, at um børn koma ov tíðliga á veggustovu ella í dagrekt, so trívast tey ikki so væl. Tá vit eisini vita, at mamman ofta missir mjólkina, tá hon byrjar at arbeiða, so er tað ikki gagnligt fyri barnið. Við hesum lógarupp- skotinum vilja vit tí tryggja okkum, at einki barn kemur ov tíðliga út í pleygu, siga tær báðar Gisleyg og Meta. Í samreðu í blaðnum í dag sigur Marner Simon- sen, at hann vil geva for- eldrum tey ráð, at skipa so fyri, at serliga mamman ikki hevur ov starvsliga stravnar uppgávur, og at foreldrini > búskaparliga hava lagt tilrættis, at barnið verður borið í heim? Gisleyg Dahl Bonde og Meta Johannesen, sum saman við øðrum í Suðurstreymoyar Javnaðarfelag hava gjørt uppskotið um orlov fyri foreldrum, sum fáa børn — Tað er eisini eini ráð, um verd eru at fylgja, har tað ber til, men vit mugu eisini minnast til, at har kanska bæði foreldur eru timalønt, og påpin megu- liga arbeiðir á flakavirki ella við vegagerð, er ikki lætt at skipa fyri starvs- liga ella búskaparliga, tí tey i tíðarskeiðum ikki hava arbeiði. Serliga slógbrótandi er hetta lógaruppskotið, tí tað eisini tekur pápan við í spurninginum um orlov í samband við barnsburð? — Hetta hava vit skipað so fyri, tí vit meta, at pápin eins væl og mamman kann vera um barnið, fýra tær seinastu vikurnar av orlovini. Hetta kann eisini vera ein hjálp fyri foreldur og bern, at tey sleppa at fyrireika seg til útiarbeiðið, og tað at hava ábyrgd av barn- inum í felag. Viðmerkjast skal, at bert annað av foreld- runum fær len fýra tær seinastu vikurnar har påpin skal hava møgu- leika at fáa ovlov úr starvi, so um mamman velur at vera heima, hóast pápin hevur Ér, so iæ bert tíðarskeiði Í lógaruppskotinum er eisini tikið við foreldur sum adoptera eitt barn? — Tað hevur eisini stór an týdning fyri foreldur sum adoptera eitt barn, at tey fáa loyvi at vera heima og læra barnið at kenna fyrstu tíðina. Júst her er tað neyðugt, tá sam- bandið millum foreldur og barn skal grundast í hesum tíðarskeiði. At enda siga tær báðar Gisleyg og Meta, at lógar- uppskotið um orlov í sam- band við barnsburð er ein menniskjansligur rættur. Um ikki vit fáa skipaðar umsteður á hesum eki, nú so nógvar mammur eru í útivinnu, so er greitt, at liviumsteðurnar verða vánaligari í framtíðini. — Tað er jú ikki sum at bíleggja sær ein pakka frá Daells, at fáa eitt barn, og tí eigur samfelagið at góð- taka og geva foreldrum við bernum betri semdir enn higartil. annað løn í hesur