hósdagur 1. apríl 1982síða 8

Síða 8 Kvinnufelagið í Havn 30 år: Vit enda framvegis í tænastufakunum — Áður var tað tó ein sjálvfylgja, meðan vit nú hugsa um tað, sigur Hanna Joensen, formaður í Kvinnufelagnum í samrødu við Sosialin Í dag fyri 30 árum síðan varð Kvinnufelagið í Havn stovn- að. Nakrar kvinnur hevdu leingi tosa um at gera eitt felag, men einki spurdist burturúr Á summri 1951 kom skipið Brand á Havnina fullfermd av konufólki úr ellum norðan- londum, ið høvdu verið í Ís- landi á ráðstevnu har, sum tær kallaði Nordiske Kvin- Samarbejde. A heim- ferdini legði skipið inn á Havnina, og varð skipað fyri fundi í Havnar Klubba Hetta gav stoytið til, at Kvinnufelagið í Havn, sum tað fyrsta varð ders Ferovum stovnað A odda beiðnum var Sigrid av Skarði fyrireikingarar og aðrar Havn Móti saman til fund, og lýstu fyri kvinnur 1 ) varð kallað vári reikarnir í blødunum og bjóð- aðu ellum kvinnum, sum høvdu áhuga fyri tiltakinum at koma til fundar Tá ásetta klokkutidin kom í Havnar Klubba fullsettur, og vísti tað seg, at var salurin kvinnurnar vóru stórliga áhugaðar fyri, at Kvinnufel- agið varð stovnað Fyrireikingarnevndin frammanundan gjørt uppskot til felagslog, sum ljóðaði: Felagsins endamál er at menna kvinnuna, so hon gerst betur fer fyri at rekja tey størv, ið samfelagið áleggur henni, bæði mentun- arliga, politiskt og samfelags- liga Í fyrstu hevði nevndina komu Johanna Jensen, formaður, Malla Samuelsen, næstfor- maður, Bergljót av Skarði, skrivari, Rubeksen, kassameistari og Ninna Jacobsen, stjórnarlimur. Tiltakslimir vóru: Helena á Bakka og Petra Arge. Lisa Legdu dent á mentan Fyrstu árini varð nógv gjert burturúr at upplýsa og menna kvinnurnar, og serliga var lagt dent á fyrilestrar í felagnum, sum snúði seg um okkara mentan, sigur Hanna Joensen, formaður í Kvinnu- felagnum Nevndin skipaði fyri, at rit- hevundar hildu fyrilestrar og eisini varð stovnað ein vev- skúli og undirvísing í enskum og lørovskum máli, undir kvøldskulaskipanini Í byrjanini varð eisini blað ið nja felagnum Stovna indir heitinum Kvinnutid di, sum er tað sama sum vit kenna í dag. Í blaðið vóru allar kvinnur bidnar um at tær at bera eitt mál fram á samkomum. Í 1956 stillaði Kvinnufel- agið upp tverpolitiskan lista til Kommunuvalið, og fingu tær Mallu Samuelsen valda inn í býráðið. Kvinnufelagið var ógvuliga virkið frá byrjanini av, og kom tað at hava stóran týd- ning fyri kvinnur tá í tíðini, sum fingu hállan vitan um samfelagsmál, politisk mál og mentunarmál. Tær gjørdu burturúr at upp- lýsa um viðurskiftini hjá kvinnum í londum. tær eisini vitjaði í eisini nogv ødrum eins og norðanlondum Hanna sigur frá teimum tiltøkum, sum hava verið seinastu tíðina, at tær lagt dent á at upplýsa um viðurskiftini hjá kvinnum í eðrum londum. So- leiðis har Hanna Amini hevur sagt „Joensen eisini hava hevur fyrilestur verið iransku Sofie frá seguni hja fí Anne sagt frå kvinnuni, eins og Bolmann hevur viðurskiftunum gjøgnum tíð- irnar hjá tí etiopisku kvinn- uni Fundur um fiskivinnuna hava tær í Kvinnufelagnum eisini havt á skránni, har Marjun Hanusardóttir og Jákup Reinert hava greitt frá hagreiðing og seluviðurskift- um innan hesa vinnu. Serliga væleydnaður heldur Hanna at panelfundurin í vetur var, har Súsanna Johannesen sjúkrasystur saman við Eilif Samuelsen, landsstýrismanni og Poul Michelsen. býráðs- formanni sótu í panelinum Rættuligt tjak fekst í lag um rektarheimspurningin i Havn. — Her visti tað seg at vera komin vend í, hvat viðvíkir at taka orðið í samkomum, tí her vístu limirnir í Kvinnufel- agnum rættuliga, at tær bæði vistu nógv og dugdu væl at siga teirra hugsan um rektar- heimsmálið Nýskapan Ein nýskapan innan Kvinnu- felagið seinastu árini hevur eisini fert til, at ein blað- bólkur er stovnaður, sum tekur sær av Kvinnutíðindi burturav. Hesar kvinnur, við Elinborg Johannesen, sum blaðstjóra. hava rættuliga gjert eitt blað, sum hevur vakt ans í Føroyum. Kvinnutíðindi hevur sein- astu ferðina verið skipað sum eitt temablað, har ymisk mál eru tikin upp og viðgjerd Eitt nú var blaðið í innihald- inum skrivað um arbeiðið hjá Andreu Árting gjegnum tíð- irnar, í samband við at líka- lenin var viðtikin i Førovum. Annað blaðið var um viður- skiftini hjá teimum brekaðu í Førovum, og eisini er eitt blað komið um viðurskiftini hjá sjúkrasystrum og ljós- móðrum gjøgnum tíðirnar Her blaðbólkurin gjørt eitt hevur megnararbeiði. og hevur ferðast kring oyggjar nar og tosa við eftirkomarnar hjá gomlum ljósmóðrum og sjúkrasystrum og eftir hesum tekna eina mynd av tí tíðini, tá hesar kvinnur framdu teirra livsverk Frá at verða selt í fáum hundrað eintøkum, er Kvinnutidindi i dag komið upp å 2.500 eintøk, sum kann sigast at vera størt limablad i dag Hvørji mål arbeida tit vid i løtuni? M. a. er ein javnsteðisbólk- ur settur innan Kvinnufel- agið, sum hevur átikið sær, at arbeiða fyri javna millum kvinnur og menn. Tað er so- leiðis, at Landsstýrið hevur eina javnstødisnevnd, men tá vit halda, at har sett mynd og tekst dagny joensen kemur ov lítið burturúr, so hava vit sett okkum fyri, at arbeiða við javnsteðismál- inum, sum vit síðan ætla at leggja fyri nevndina hjá Landsstýrinum. Í letuni savna vit eisini barnaklæðir saman, og ætla at hava eitt loppumarknað í Mettustovu, so skjótt sum tað byrjar at summra. Um til- takið verður ov stórt. so hava vit ætlanir um at skipa fyri loppumarknað í gongu- getuni Kvinnusamskipan Feroya, samskipan av Feroyum, sum er Kvinnufelegum í hava árliga ein fund, har viðurskiftini hjá førovsku kvinnuni verða tikin upp og vidgjørd. Seinasta ár var hesin fundur hildin í Vågunum, og í ár er ætlanin at halda fund í Havn Hvort felag sær kemur so við uppskoti um mál, sum skulu viðgerðast og er ætlan in hjá Kvinnufelagnum í Havn, at gera upplegg um viðurskiftini = hjá ungum kvinnum og tað arbeiðsloysi, sum serliga er millum hesar Harnæst ætla vit at viðgera javnstødismålid, vit kunnu koma hesum og hvussu vidari vid Vidgerda kvinnumål Vit fara eisini framyvir at gera nakað gagnligt í málum, har kvinnur eru kroystar á arbeiðsmarknaðinum, bert tí tær eru kvinnur Hetta myndar seg við, at hóast kvinnur hava eins góða út- búgving sum menn, so hendir tað framvegis, at tær ikki fáa somu semdir, sum mannligu starvsfelagar teirra. Demi eru um, at ein kvinna ið sókti fast starv, á arbeiðsplássi har hon hevði verið, sum vikarur Kvinnufelagið í Havn hevur fingið hugnalig hús á Reyni. Hetta er Mettustova, har limirnir hittast í álvara og skemti. Henda myndin er tikin fyri nokrum árum sidan, og nógvar av teimum avmyndaðu hava verið við frá byrj- anini, fyri 30 árum sidan 7 SOSIALURIN Í hesum tíðum, tá arbeiðsloysið millum ungar kvinnur er vaksandi, átti eisini at verið umhugsað, at gjert pláss fyri teimum á stórsta arbeiðsplássi okkara, — nevniliga í skipaflotanum, sigur Hanna Joensen, formaður í Kvinnufelagnum m.a. í samreðuni í tvey ár. Henda kvinnan var við barn. men tá manna- gongdin í starvssetanini er, at umsekjarin skal hava rent- fyri at verða Kvinnan nokt- aði hesum sum rímiligt var — og slapp tí ikki upp í part, tá starvið skuldi setast. Slík mál hava týdning fyri korini hjá tí føroysku kvinn- uni í dag, sum nú fult út lúkar tey krøv, sum eru sett til út- búgving hennara á líka feti við monnum, so her noyðist ein broyting at fara fram, heldur Hanna. Um tað er so, at ungar kvinnur verða forðaðar í at fáa sterv, bert tí tær eru í aldri, tá tær eiga børn, so rillar ikki rætt. Í heilsustødan so góð hjá små- børnum, at um foreldrini fingu tryggar umsteður í an- singini av bernum teirra, so er einki at ivast í, at hesin stuðul hevði gjørt, at kvinnur eins væl og menn kundu rekt genkanning. settur í starv dag er eitt hvert starv, sum tær vóru settar til Trygdin og heimið — Aður var trygdin fyri kvinnuna, at hon fekk heim og bern, og hetta gjerdi hon seg til reiðar til, frá at kalla barnsbeini av. Kvinnan góð- tók umsteðurnar, sum tær tá vóru Ikki so at halda, at foroyska kvinnan áður ikki hevði nóg mikið at taka sær til, tí hon hevði fyrisitingar- ligt stórt arbeiði, umframt at ansa bernum og alt, sum hevði við heimið at gera, með an maðurin var burturi. Hon var ikki undirbrotlig, tí hon hevði st« ábyrgd í samfe agslívinum. Síðan kom tíðir tá kvinnurnar góða u ið góður síður kv 1 varå heima vid hus, tå hon giftist. vøru av hesum ógvuliga ónegdar, men lótu sær tó hetta lynda tí hetta var heldur Hanna og uppí, at nútíðin hevur lært kvinnuna, at ikki skal lata sær alt lynda, og at hon skal nýta ta útbúgving, sum hon hevur nomið sær Nógvar mannagongdin skovtir hon Eisini plåss i fiski- flotanum — Tó er tíðin komin, tå kvinn- ur ikki eiga at halda sær aftur, tá stársta arbeiðspláss ið í Feroyum nevniliga fiskiflotin skal mannast, og hetta fer eisini framyvir at gera seg galdandi heldur Hanna. Áður, tá umsteð- urnar umborð á skipunum vóru so vånaligar, bar ikki til at hava kvinnur við, men í dag, nú skipini at kalla eru heili samfeløg i sær sjålvum, við fiski og framleidslut6lum, er skeivt, at konufólk ikki fáa ein tjans, tá spurningurin er um at skaffa arbeiðspláss til oll Serliga nú, tá arbeiðsloysið er við at kroysta kvinnurnar heimaftur til hús, hóast eingin vanlig hjún kunnu liva av tí annar parturin kann for- vinna til lívsuppihald og húsabygging, áttu kvinn- urnar at fingið innivist í skipaflotanum, sigur Hanna at enda, men skoytir uppí, at vit væl kunnu enda aftur í ti, at tað pláss fyri kvinnum í tænastufakunum, men heldur kortini, at vit i hetta meðan vit áður góðtóku stað bert er dag eru vitandi um una, sum eina sjalvfylgju bógvin er tað at kvinnurnar skulu halda, um tær skulu komi