leygardagur 17. apríl 1982síða 9

Leygardagur 17. apríl 1982 Ungfólk á sjónleikarskeið Fyri páskir skipaði Meginfelag áhugaleik- ara Føroya fyri skeiði í Hoyvíkarskúla. Skeiðluttakarnir vóru 24 í tali, sum komu úr Havn og av bygdum, og vóru tey í ald- rinum 13 til 19 ár. Tað var Jórun Simonsen, Margreta Næs og Rósa á Rógvi, sum saman við dan anum Terkel Spangsbo, leiðara á Tåstrup Teatergruppe, sum undirvistu teimun ungu í gykl, ófyrireika framførslu, krops rørsla og mimik. Tá Sosialurin vitjadi í Hoyvíkar skúla, var júst steðgur í undirvísingini, og allir luttakararnir vóru leitaðir í skúlakekin, har Sigrid og Áshald, sum vóru boðsendar at mat- gerða, vóru farnar undir at kóka tvest og spik. Tær bakaðu eisini pannukekur at hava omaná degurðan, men við síðuna avhesum, so borðreiddu tær við kaffi og morgumbreyð fyri skeiðluttakarunum. — Vit hava arbeitt frá tíðliga á morgni til seint á kveldi, siga tey ungu og halda við einum munni, at skeiðið hevur verið bæði áhugavert og læruríkt. Í gjårkvøldid vóru vit á Oyrabakka og sóu leikarar á Nexø Amaterteater framfera ein sjónleik, og halda vit, at tey dugdu ófera væl. Uppá fyrispurning um dansku áhugaleikarar her vóru meira vandir at standa á palli enn ungfólk- ið á skeiðnum, segdu tey, at tað ikki soleiðis kundi sammetast, tí áhugaleik- mynd og tekst: dagny joensen arnir á Nexe Amater- teater vóru bæði eldri og meira royndir, enn tey Ferovum Har vóru eisini allir ildurbólkar Imb ðaðir Oo var inn i tar 2 | W i Roynd i fyrsta sinni 3 ak: íðka hesa serligu listar greir fyrsta sinni, og hildu hesi, at tað var áhugavert og ikki so tor- ført sum tey høvdu hugsa frammanundan. — Vit hava búð og arbeitt saman hesar dag- arnar, og umframt at vit hava havt úr at gera, tí tíðin er so knepp, so hevur tað eisini verið við til, at vit hava lært hvenn annan so mikið betri at kenna. Tað hevur umframt hetta eisini gjert, at vit betri tora at taka lut í ymsu greinunmnu! : mædnir skeiðluttakarnir Tá kaffisteðgurin er av, fara skeiðluttakarnir aftur at venja. Komandi tíman skal Rósa á Rógvi Joensen undirvísa í mimik og kropsrerslu, og vit fóru við til undirvísingina, sum rættuliga kravdi saman- savnan av ungfólkinum, og tey vístu til fulnar, at hetta var nakað, sum tey gingu inn fyri á leiklistar- ligan hátt. Vit hittu Nattestad, Krevja at eru ON S eisini Oddvu formann í % x i ð iP SU i 1} 3 | Kt id num, og stod fyri ymsu gerdarmålunum, sum skuldi savnast saman til eina eind, medan skeidid var. - Nógv skal fyrireikast, um alt skal ganga væl, sigur Oddvå, og tå skeid- luttakarnir eisini skulu bugva og eta å skulanum, so krevur tað, at væl er til- rættislagt. Vit hava heitt å Ashild og Sigrid, sum eru vandar innan matgerð til nógv fólk, og tær hava verið so Síða 9 t ær ð F 5 køks eiði Oddvå svredi fyri if tur o.a. innkeyp var gjørt samstundis sum & hon skipadi fyri, hvar og nær ymsu leikgreinirnar skuldu fara fram, og hvør lærari tok sær av hvørj- um. — Hetta hevur verið fyrsta roynd okkara at skipa fyri sjónleikarskeiði fyri ungfólk, og hevur áhugin og ágrýtni frá ung- dóminum verið framúr- skarandi sigur Oddvá. Undirvísir í 11. flokki Tá Nordisk Ungdoms- kursus seinasta ár skipaði fyri sjónleikarskeiði í Fin- landi, har danskir og før- oyskir luttakarir vóru um- boðaðir, = varð Terkel Spangsbo leiðari á ferðini. Ferðin var ógvuliga væl- eydnað og tí føroyingar kendu Terkel frá hesi ferð- ini, varð hann biðin um at koma hendavegin at undirvísa ungfólki í Fer- oyum. Hvat fæst tú við innan sjónleikarayrkið í Dan- mark? — Eg havi ymisk arbeiði, bæði innan sjón- leikaryrkið har eg eri leiðari á Tástrup Amater- teater og eisini arbeiði eg um ungdómsskúlalærari. Av tí at arbeiðsloysið millum ungfólk í Danmark er so stórt, eru stovnaðir sokallaðir 11. flokkar, har ungfólk ístaðin at sova dagarnar burtur, sleppa á skúlabonk aftur. Hesin er ikki háttaður sum van- ligur skúlaflokkur innan Fólkaskúlan, men roynir tverturímóti at geva næm- ingunum hollari vitan um samfelagsmál, mark- naðarmál og upplýsing um samtíðarkunning innan samfelagsskipan okkara. Hetta er gjørt fyri at ungdómurin betri skal vera ferur fyri at fóta sær í danska samfelagnum, sum í løtuni er torført at fáa greiði á hjá teimum ungu, tí tey ikki hava meguleika at fáa eitt arbeiði, sum tey kunnu rekja. Lýsa samfelagið Her hava vit eisini m.a. gjert nógv burturúr at venja sjónleik, og hava vit lagt dent á at lýsa samfel- agið frá tí síðuni, sum vit serliga í Tástrup kenna tað í gerandisdegi okkara. Tað gevur ungdóminum betri meguleikar at skilja tað, sum fer fram kring tey. Hetta gera vit sjálv- sagt á ein dámligan hátt, og ikki við at dramatisera tað torføra, sum er í tidini. Hvussu er at undirvisa ungdómin í Feroyum, tá tú ikki skilir málið? — Tað var eisini torført teir fyrstu tímarnar, tí eg visti ikki um tey ungu skiltu tað eg segði, men tað hevur gingið væl. Eftir stutta tíð vóru skeið- luttakarnir = tryggir við meg, og byrjaðu at tosa danskt, og hóast hetta er ein heldur undirvisingarhåttur bakvendur fyri tey ungu, so haldi eg meg hava sæð, at nógv av teim- um eru ógvuliga dugnalig og duga væl at bera seg fram innan leikyrkið. Hvussu eru viðurskift- ini innan áhugasjónleik í Danmark? — Vit plaga vanliga at siga, at áhugaleiklistin er illa fyri í Danmark, men eg haldi kortini ikki, at tað er so illa statt. — Vanligt innan áhuga- sjónleik er, at felogini taka upp elligamlar sjónleikir, og tá er greitt, at poli- tikarnir ikki eru serliga sinnaðir at geva búskapar- ligan stuðul til leikir, sum fólk hava sæð áður. Fyri at beta um viður- skiftini á hesum eki, hevur danski staturin játtað eina peningaupphædd upp á kr. 600.000,— til skriv- andi í Danmark, sum vilja stuðla áhugasjónleikinum og skriva nýggjar leikir um lokalmál í ymsu pert- unum av danska ríkinum. Hetta er ein roynd at skaffa áhugaleikarum dygdargóð handrit, sum vit vóna gevur ta úrslit, at nýggir leikir verða skriv- aðir og framførdir innan áhugafelogini. Annars verður áhuga- sjónleikur stuðlaður við 25% frá kommununum, og er hetta einasta ískoyti vit fáa. Hver er uppgávan hjá áhugasjónleikinum? — Um eg skal siga hver uppgávan er, har eg dag- liga starvist, so er tað fyrst og fremst at fram- føra lisfirligar góðar og spennandi leikir. Hesir skulu i innihaldinum snúgva seg um samfelag okkara, har vit búgva. I Danmark eru vit fyri, at vit hava hópin av sjónleikarhúsum Vit kunnu vitja, um áhuga er fyri slíkum, og tí er upp- gáva okkara innan áhuga- sjónleik, at lita framførs- lurnar eftir tí, sum vit kenna í gerandisdegnum í einum demokratiskum samfelag. Hetta verður gjørt fyri at lýsa støduna fyri ein part av borgarum í Danmark, — í hesum feri í Tástrup. so væl Lúka treytir — Ahugasjónleikar- felogini skulu eisini lúka nakrar treytir, um teimum skal vera lív lagað, og hetta er at framføra eldri leikir. Hetta er fyri so vítt* í lagi, um uppseting og annað verður gjørt nutid- arhóskandi, og kann geva eina mynd av leikinum frá tí tíðini, hann var skriv- aður. Her plaga vit í Tás- trup at snúgva teimum eldru leikunum tann vegin, at nútíðar borgarin skilir, hví eldri leikirnir vóru skrivaðir so sum teir vóru í síni tíð. Hetta kann hava uppalandi týdning sum gagnar teimum fólkum, sum annars tíma at fara til slíkar framferslur At enda spurdu vit Ter- kel Spangsbo, hvussu fólki dámdi at síggja áhugasjónleik í Danmark, og hann segði, at henda leiklistin seinastu árini hevði ment seg væl, men at tað ongantíð hevði verið góður siður, at gjalda fyri mentunnarligt fyritaksemi. Hví er tað soleiðis? — Hetta kemur m.a. av, at >åhugasjonleikarfeløg hava kaga ov nógv eftir tí yrkislærdir leikarar høvdu framført, og tí ikki høvdu gáa eftir, at júst áhugafel- egini áttu at tikið upp aðrar uppgávur á leik- skránni, sum yrkis- bólkarnir ikki tókust við. Bert við at skriva og framfera listarligar góðar leikir um samtíðina sum fólk skilja, er meguleikin fyri — eisini i Feroyum, — at leikhús kunnu bera seg. ein