leygardagur 1. mai 1982síða 11

Leygardagur 1. maí 1982 V — arinn 4 3 if Foss oer«úr ET 2 PE |; SA "Ii ; ; å… 13 65% AR : RY 3 ap? er - —— AAA i + aa Ve +. 5 K i» PENGE | > is sn FE.) ÞE * mø, + st q ES pólendingar, ið hevdu vónað eitt meiri demokra- tiskt og sosialt rættvíst samfelag, og fyri okkum demokratisku tung tíðindi at hoyra, at Lech Walesa og aðrir leið- sosialistar andi í SOLIDARITET vóru settir fastir Framhaldandi humani- terur stuðul má veitast, tó við tí treyt, hjálpin verun- liga kemur fólkinum til góðar. Bert á tílíkan hátt kann pólska fólkið sjálvt leggja. sær grund fyri tí „pólsku loysnini<, ið byggir á framhaldandi nýskapan í landsins viður- skiftum. Henda nýskapan kann ikki fremjast uttan samráðingar í millum pólsku stjórnina og SOLI- DARITET Afghanistan Í Afghanistan ger Sovjet- samveldið sama mistakið, sum USA gjedi í VIET- Nam, og fer Sovjetsam- veldið at tapa eins og USA. Steðan Sovjetsamveldið hevur í viðurskiftunum í Afghanistan og Polen ger tað trupult fyri ikki at siga ógjerligt at fáa í lag verunligar samrådingar um avvápnað aftur. Sovjetsamveldið hevur ábyrgdina av tí kúgan og ræðuleika, ið hevur havt til fylgju, at fimti hver afghanari — meiri enn 3 milliónir — nú lívir í útlegd. Turkaland Hálvtannað ár er nú farið síðan herurin tók ræðið í Turkalandi. Hóast steðan áðrenn hernaðarkvettið ósteðug, tað ikki ta hernaðarligu yvirtøkuna av stýrinum var rættvisger Mannarættindini verða skúgvað til viks og fólk í hópatali sett í fongsul av politiskum orsekum. Alt politiskt og fakligt virk- semi er bannað. Arbeið- araleiðararnir eru tiknir og í vanda fyri at verða av- rættaðir Kúganin í El Salvador og Turkalandi verður framd við vælsignilsi úr USA, leiðandi landið í NATO, ein verjufelags- skapur, sum skal eitast at standa sum verji av demo- kratiinum. Hetta vísir okkum, at USA og NATO bert eru verjar av demo- kratiinum, tá tað er til fyrimun fyri amerikanskan uttanrikis- politikk. Demokratisk sosia- lisma Oman fyri nevndu dømi visa, at frælsi, javnaður og brødralag hvørki fæst vid høgra- ella vinstra einarædi. Okra sosialisma er demokratisk og vegurin at náa hana demokratiskur. Orðið demokrati í demo- kratisku sosialismuni skal takast bókstailiga og ikki sum ein viðfáningur, ið nekar lond, ið kalla seg sosialistisk, hava skoytt uppí. Demokratisk sosialisma merkir fólkaræði í orðsins sanna týdningi bæði bú- skaparliga og á annan hátt. Tí ...fylkjast vit á vali síðsta stríðið er í nánd og INTERNATIONALI ber sigurin í hond. Martin S. Síða 11 Vit hava fingið likaløn — men ikki likarætt — sigur Ingeborg Vinther, afturvaldi formaðurin í FA. — Hver er stersta avbjóð- ingin hjá feroyska ar beiðaranum í dag — 1. mai 1982? — At stríðast móti ar- beiðsloysinum, sum veks- ur alla staðni. — FA hevur heitt á løg- ting og landsstýri um at fáa neyðarbeiði í gongd. Men sum vant er einki svar komið. Tí mugu vit herða stríðið á landsins ráðandi menn um at fáa arbeiði í gongd. Td. al- menn arbeiðir tunnil- gerðir, vegarbeiði, havna- gerðir 0.a., sum er steðgað av hesum landsstýrinum, sum skal eitast at vera eitt »sparilandsstyri.« -Eru fólk komin í trongstødu? — Tad merkja vit, tå folk ringja. Tey hava ikki pengar at liva fyri, og tad einasta vit kunnu gera, er at senda tey biddara- gongdina til Almanna- stovuna. Hava tit arbeitt vid tankanum um arbeiðsloys- istrygging? Minstuløn — Ja, vit hava hugsad um eina slika. Vit halda, at besta loysnin er arbeiði til allar hendur. Men kunnu vit ikki hava tað, mugu vit fáa eina arbeiðsloysis- trygging. — Vit vita jú, at fisk- ararnir hava eina minstu- len, sum teir fáa, um teir fiska meira ella minni. Men arbeiðsmaðurin hev- ur onga trygd. Tí er tað neyðugt, at vit í ellum fer- um fáa eina minstulen. — 1. mai í fjør fingu ar beiðskvinnurnar somu løn sum arbeiðsmenninir, men merkir tað eisini líka- rættur? Ikki líkarættur Ingeborg er skjót at svara: — Avgjert ikki. Vit hava jú sent eitt skriv til javnsteðunevndina. Í skrivinum vísa vit á dis- krimineringina av kvinnuni úti á flakavirkju- num, har kvinnan verður registrerað bæði við merkjum og edv-tólum. Hetta hevur verið frammi við allar samráðingar tey seinastu árini og tað var eisini nógv frammi á aðal- fundinum hjá FA nú. Eingin javnrættur — Vit halda, at henda skipanin er eitt misbrúk av kvinnuni. Hon er undir einum órímiligum trýsti. Vit vita jú eisini, at á al- mennum arbeiðsplássum verður kvinnan ikki mis- brúkt upp á henda mátan — diskrimiernaðar. So her er eingin javnrættur. - Eitt annað er eisini, at kvinnurnar fáa tey ringastu arbeiðini. Serliga nú, arbeiðsloysi ger seg galdandi, verða tær undir- lentar. Eg veit dømi um ungar gentur, sum eru lidnar við skúlan, og hava sekt um arbeiði í Havn og fingið bjóðað arbeiði fyri 18 og 20 kr. um tíman. Hvat ger FA spurningin? — Tær eru óorganiser- aðar. Skulu tær vera limir, skal tað vera í Havnar Ar- beiðskvinnufelag. Tað eru framvegis nógv sum eru 6organiserad — t.d. tey sum arbeiða á mat- stovum, hoteilum, ein- stakar krambagentur bæði í Havn og á bygd. Ein orsøkin er, at vit hava arbeiðsloysi í dag. Ar- beiðsgevararnir kunnu siga: góðtaka tit ikki len- ina, so verða tit koyrdar úr arbeiðinum. við Felegini standa ov spjødd — Er tað ikki ein uppgáva hjá FA og ødrum fakfelog- um at hjálpa løntakara- bólkum, sum eru smáir og veikir, at fáa eina organi- sation upp á feti? — Jú, tað er ein upp- gáva hjá øllum feløgunum — sum hevði verið lættari um øll felegini vóru sam- an. Men tá t.d. Havnin er uttan fyri, er ikki lætt hjá okkum at taka nekur stig í teirra umráði. So tað er eitt »handikapp « at felog- ini standa so spjødd. — Fer FA at taka nakað stig at fáa feløgini savnað av nýggjum? — Tað verður torfert. Fara vit bara aftur til seinastu samráðingarnar, vísti tað seg, tá sáttmálin skuldi undirskrivast, vóru felegini í fleiri bólkum. Tá stóð Feroya Arbeiðarafel- ag einsamalt og atkveddi Ingeborg Vinther Storsta avt lovysið, sum veksur kring alt landið ímóti = semingsuppskoti- num. Tí kunnu vit siga, at umsteðurnar at savna fel- egini hava ikki verið góð- ar. Men vit royna at vísa samarbeiðsvilja fyri at fáa felegini at arbeiða saman. Verður arbeidsfolk mett javnt takarabólkar í dag? við aðrar løn Ringar umsteður Nei, tað kann eg ikki siga, tá vit hugsa um stød- una úti á arbeiðspláss- unum hvussu fólkið hevur tað. Serliga hugsi eg um flakavirkini, har tey standa í gjøgnum- trekki, undir ringum um- steðum, í skeivari arbeiðs- steðu osfr. — Er hetta ikki ein stór uppgáva hjá tykkum? — Avgjørt. Vit hava serliga vist å hesi brekini yvir fyri arbeidseftirliti- num. Sum øllum er kunn- ugt, hava vit sent skriv til løgtingid, har vit hava víst á brekini við sjálvum arbeiðseftirlitinum. Men enn hava vit ikki fingið nakra reaktión. — Tit senda ofta skriv til tingið, arbeiðseftirlitið og aðrar myndugleikar, men hví seta tit ikki tiltøk í verk, har tað er galið? — Hevur tað við trygd at gera, skal arbeiðseftir- litið koma uppí. Tá ar- beiðseftirlitið kemur út, og trygdin ikki er í lagi, fær virkið eina tíð at fáa brekið í ordan. Men ofta heldur virkið ikki tað, sum tað hevur lovað, Og so hendir ikki meira. Men hevði fólkið staðið meira saman, hevði myndin sæð eðrvísi út Ov lítið samanhald Men er tað ikki tann stóri trupulleikin hjá fak- felogunum, at samanhald- ið er ov vánaligt? Tað sum oyðileggur alt fakfelagsarbeiði og alla fakfelagsrersluna er, at fakfelegini standa ikki saman. , — Nú er afturvald til formann í FA. Hvat ynsk- ir tú at fremja tey næstu árini? — At gera okkara ávirk- an galdandi, so vit so vítt sum gjerligt fáa arbeiði til allar hendur, at fáa ar- beiðseftirlitið at virka, koma misbrúkinum við edv-tólum og aðrari skrá- seting til lívs. Hesin spurningurin var nógv frammi á aðalfundinum. Stjórnini er álagt at ar- beiða víðari við hesum málinum. — Eisini ætla vit at skúla arbeiðsfólkið betur og halda fram við skeið- um, so fólkið verður meira bevíst. Undirtekan til skeiðini hevur verið góð. Fólkið hevur dámt tey og hava verið sera negd. — Hvussu langt eru tit komin við tankanum um ein arbeiðaraháskúla? — Tað er eitt av okkara málum. Men tað verður so ikki tey fyrstu tvey-trý árini. Vit mugu fyrst fáa ognina at koyra fíggjar- liga. jo-mo