mikudagur 28. august 2002síða 10

18 Nr. 163 - 28. august 2002 Nr. 163 - 28. august 2002 19 UTTAN ÚR HEIMI Slakaði fyri USA Rabbinari finst at Ísrael Skipasmiðja letur uppaftur Gentur funnar myrdar Myndugleikarnir í Eyst- urtimor hava slakað fyri amerikanskum trýsti og hava bundið seg til ikki at útflýggja altjóða krígsbrotsmannadóm- stólinum amerikanskar ríkisborgarar til rættar- sókn. Frammanundan hava Ísrael og Rumenia gjørt tað sama. Amerikanska stjórnin hevur sýtt fyri at sam- starva við krígsbrots- mannadómstólin, tí stjórnin ber ótta fyri, at amerikanskir ríkisborg- arar kunnu verða drignir fyri rættin av politiskum orsøkum. USA legði stórt trýst á ST, sum endaði við, at trygdar- ráðið gjørdi av, at tað fyrsta árið skulu eingir amerikanarar dragast fyri rættin í Haag. Dóm- stólurin fór til arbeiðis tann 1. juli. Seinastu dagarnar hevur USA lagt trýst á ES-londini fyri at fáa tey at gera tað sama sum Ísrael, Rumenia og Eyst- urtimor. Yvirrabbinarin hjá jød- unum í Bretlandi, Jonathan Sacks, sigur, at framferðin hjá ísraels- monnum ímóti palest- inum er ikki sambærilig við jødisku trúarlæruna. Jonathan Sacks, sum hevur verið leiðari hjá teimum 280.000 bretsku jødunum síðani 1991, vísir m. a. á Mósebøkur- nar, sum siga, at jødarnir skulu ikki kúga onnur fólkasløg ella fara illa við teimum. Sambært Sacks verður hetta sagt heilar 36 ferðir í Móse- bókunum. Yvirrabbinarin mælir samstundis ísraelsku stjórnini til at taka sínar hermenn aftur av teim- um økjunum, sum hava verið hersett síðani kríggið í 1967. Sambært Jonathan Sacks átti Ísrael at havt tikið seg aftur fyri langari tíð síðani. Stóra skipasmiðjan Mjellem & Karlsen í Bergen, sum lat aftur herfyri eftir at vera kom- in í penganeyð, lat upp- aftur í gjár eftir at hava fingið so mikið av peng- um, at arbeiðið kundi takast uppaftur. Skipasmiðjan hevur fingið arbeiðið at við- líkahalda nøkur skip hjá norsku sjóverjuni, sam- stundis sum hon hevur vunnið útbjóðingina um at byggja tvey nýggj sjó- verjuskip. Mjellem & Karsen hevur í fleiri ár leigað øðrum norskum skipasmiðjum serkøn arbeiðsfólk, og hetta virksemið verður eisini tikið uppaftur nú. Leiðslan á Mjellem & Karlsen roknar við, at umleið hundrað menn fáa arbeiðið á skipa- smiðjuni í fyrsta umfari. Seinastu mánaðarnar hevur amrikanska løg- reglan leitað eftir tveimum gentum, 12 og 13 ára gamlar, og nú hava myndugleikarnir funnið líkini av teimum. Tey bæði líkini vórðu funnin uttan fyri eini húsini hjá tí 39 ára gamla Ward Weaver, men sambært FBI er maðurin ikki skuldsettur fyri at hava beint fyri teimum. Tað er tó ein sannroynd, at tann 39 ára gamli maðurin kendi ta 12 ára gomlu Ashley Pord og ta 13 ára gomlu Mirandu Gaddis, tí tær báðar vóru vinkonur dóttur hansara. Ein sonur Ward Weav- er hevur sagt fyri løg- regluni, at pápi hansara myrdi tær báðar gentur- nar. Sýtir USA at nýta herstøð til álop á Irak Tað lítla Qatar við Persaflógvan hevur boðað amerikansku stjórnini frá, at am- erikanarar sleppa ikki at nýta flogstøðina har til eitt álop á Irak. USA-IRAK Árni Joensen: USA hevur eina stóra flog- støð í Qatar við Persaflógv- an, men nú siga myndug- leikarnir har, at amerikan- arar sleppa ikki at nýta flogstøðina til eitt møguligt álop á Irak. Harvið tekur Qatar somu støðu sum Saudiarabia og Bahrein. Tey bæði londini boðaðu herfyri amerik- anska uttanríkisráðnum frá, at USA sleppur ikki at nýta støðir har til tað ætlaða álopið á Irak og Saddam Hussein. Amerikanskir fjølmiðlar hava seinastu dagarnar sagt, at USA umhugsaði at flyta ein part av teimum 6.000 hermonnunum, sum hava støð í Saudiarabia, til al-Odaydia-flogstøðina vestan fyri høvuðsstaðin í Qatar, Doha. Men uttanríkisráðharrin í Qatar, al-Thani, segði eftir ein fund í Bagdad í gjár, at stjórn hansara fer ikki at lata amerikanarar nýta Qat- ar sum eina lopfjøl í einum álopi á Irak. – Vit royna at bjarga okkara parti av heiminum undan fleiri vanlukkum. Vit eru sjálvandi ímóti øllum hernaðartiltøkum ímóti Irak, og okkara áskoðan hevur altíð verið, at ósemj- ur skulu loysast við diplomatiskum stigum ígjøgnum ST, segði al- Thani. Eygleiðarar halda, at endamálið við Bagdad- ferðini hjá uttanríkisráð- harranum var at fáa stýrið hjá Saddam Hussein at góðtaka, at vápnaeftirlits- menninir hjá ST sleppa aft- ur til landið at kanna iraksku vápnagoymslurnar. Í afrikanska landin- um Zambia er vandi fyri, at tvær milliónir fólk kunnu doyggja í hungri, men stjórnin sýtir fyri at taka ímóti mati frá vestur- lendskum hjálpar- felagsskapum. AFRIKA SVØLTAR Árni Joensen: ST sigur, at í minsta lagi 13 milliónir fólk í londunum har suðuri í Afrika eru í vanda fyri at doyggja í hungri teir næstu mánaðar- nar, fáa tey ikki ta neyðugu hjálpina. Minst tvær milli- ónir teirra búgva í Zambia. Fleiri altjóða hjálparfel- agsskapir hava seinastu tíðina roynt at útvega teim- um neyðstøddu matvøru- hjálp, men í Zambia hava felagsskapirnir fingið eitt rættiliga óvæntaðan trupul- leika. Zambiski landbúnaðar- málaráðharrin, Mundia Sikatana, hevur boðað hjálparfelagsskapunum frá, at landið tekur ikki ímóti teimum genviðgjørdu mat- vørunum, sum felagsskap- irnir hava boðið teimum svøltandi í Zambia. Sam- bært ráðharranum bera myndugleikarnir ótta fyri, at tær genviðgjørdu mat- vørurnar kunnu skaða landsins egna landbúnað, og harafturat kvíða teir fyri, at matvørurnar kunnu vera heilsuskaðiligar. Við amerikanska sjón- varpið CNN sigur zambiski landbúnaðarráðharrin, at koma tær útlendsku gen- viðgjørdu matvørurnar í samband við landsins egna landbúnað, kann tað gera óbótaligan skaða, sum fer at taka livibreyðið frá nógvum fólki í Zambia. Ráðharrin sigur seg fegnast um, at umheimurin er sinn- aður at hjálpa teimum neyðstøddu, men hann heldur uppá, at Zambia er ført fyri at loysa sínar egnu trupulleikar. Avgerðin hjá zambisku myndugleikunum kemur ógvuliga óvart a á teir stóru hjálparfelagsskapirnar. Talsmaðurin hjá Alherims Matvøruhjálpini, James Morris, sigur, at hansara felagsskapur fær einki gjørt, halda zambisku myndugleikarnir fast um, at teir vilja ikki hava mat- vørur, sum eru framleiddar við hjálp av biotøkni. Amerikanska uttanríkis- ráðið er eisini ørkymlað av zambisku støðutakanini og hevur biðið ES hjálpa sær at sannføra zambisku stjórnina um, at genvið- gjørdar matvørur eru ikki heilsuskaðiligar. ES-nevnd- in hevur síðani boðað frá, at eingin vandi er við at eta hesar matvørurnar, men nevndin legði tó afturat, at vilja londini ikki hava hjálpina, er tað teirra av- gerð og ábyrgd. Tvær milliónir svølta - stjórnin vil ikki hava hjálp Uttanríkisráðharrin í Qatar, al-Thani, avmyndaður í Bagdad í gjár, har hann boðaði frá, at USA sleppur ikki at nýta Qatar sum lopfjøl í einum álopi á Irak. C M Y K 19 18