leygardagur 24. juli 1982síða 9

- F $ Í * - ') ; C } Le ygardagu: 24. juli 1982 S/ða Í st Joannes å Kjalnesi 80 år Jóhann Morten- sen hevur havt samrødu vid Jóannes á Kjal- nesi Hann var ein av teimum, sum vóru á = Bankanum, tá sluppirnar blivu skotnar niður. Í 1925 hoyrdi hann um henda merkiliga politikkin »sum skuldi taka alt frå øllum« — men síðan hevur hann hildið seg til henda politikkin. Eisini er hann ein teirra, sum hevur lært grenlendingar at handfara og viðgera fisk. Ja, hann er ein av teimum mongu feroyingunum, sum hevur livað í hungurstíðini og hevur upp- livað gulltíðina, sum hann málber seg. Fríggjadagin næstu viku. tann 30. juli, fyllir Johannes Hansen, ella lóannes á Kjalnesi, í Kollafirði, 80 ár Hóast henda hega aldur er Jóannes raskur fáur og í góðveðrinum her fyri var hann útrógvin í fleiri dagar í 51 ára sum gamla báti sínum Vit — eg hava verið her eyst- anfyri. Men hetta er ringt einki beiggi min og útróðrarpláss fiskipláss. Alt er so smátt Men hesar dagarnar vóru vit hepnir. Vit hava ligið millum 400 og 500 pund og alt hevur verið toskur — nei, fyrr bar betur til her eystan fyri og tá var nógvur fiskur í Nólsoyar firði og ikki sum nú Avreitt hava vit á Nyki. Teir eru so makaleysir. - Men tað er ein langur teinur? Jú, tað er langt. Kollafjørdur liggur ikki væl fyri í so máta. Men núgv hevur verið róð av Kollafirði. Eg minnist at hava verið útrógvin eina heila viku við árum og av- stað aftur mánamorgun... — Og nógv havi eg veitt við hesum bátinum. Tað var gott hjá húsarhald- inum at fáa bátin í 1931, tí tá vóru ringar tíðir tá í 30- unum, tá vit giftust. — Eg róði dúgliga út tey fyrstu árini. Men ikki bara tað. Eg fangaði eisini nógv sild og tá plagdi eisini nógvur fuglur at koma inn á fjarðirnar og eg skeyt nógvan fugl, sum vit saltaðu niður til at hava at taka til. — Og eg brúki sama bátin enn. Men eg havi brúkt tvær maskinur í honum. Fyrst hevði eg ein Wickman-motor til blási- lampu. men tað var ikki so eg fekk mær ein FM, 1947. Hann hevur gingið væl og gott, annan, ein gongur enn. Sum hjå so mongum aðrum føroving! hevur báturin verið álitið hjá Jóannesi á Kjalnesi Fiskaði á bonki Jóannes hevur búð sína tíð á Kjalnesi. Barnaheimið var Norð- uri í Sundunum — norðan fyri Kjalnestanga. Har vaks hann upp, gekk í skúla inn við Sjógv. og setti seinri búgv á Kjal- nesi alla Pápin var Hans Fr. Hansen. av Miðgerðar- fólkunum Kollafirði, meðan mamman var slekt- að úr Vestmanna. Hon æt Anna Jacobina Jacobsen. Pápi var fiskimaður, men tiværri bleiv hann sjúkur so tíðliga í tíðini, greiðir Jóannes frá. Hann fekk tuberklar í beinini. Teir høvdu verið í grind í Vestmanna. Hann bleiv sjúkur, lamin, og eg haldi hann lá trý ár á hospital- inum. Men so beginnti hann aftur at fara til skips. Men hann mátti hava ein bonk við sær at sita á. Tað er nú altíð so logið — tey kallaðu bonkin fyri Grani. Hann bleiv so bundin í onkran konga á dekkinum, so hann ikki skuldi glíða. Pápi var ein raskur maður — góður út- róðrarmaður og fiskaði væl. — Tað var so óheldugt við pápa — hann doyði so knappliga. Ein dagin, vit vóru útrógvnir — ja, tað var á barkastokkatúrinum hjá bátinum hjá mær — at hann fekk heilableðing. Vit fingu hann til hospi- talið, men hann doyði um kveldið. Skúlin Um skúlaskapin sigur Jóannes: — Tað bleiv ikki hugsað so nógv um skúlan. Var ikki veður at fara, so fór man ikki. Og var liggjandi illveður, kundi vit vera heima fleiri dagar. — Tað var bara tann eini lærarin, Bernhard Mag- nussen, og hann hevði skúlan við Sjógv og so skuldi hann inn í Fjerð. Inn. í Firði hevdu tey nakrar skulastovur. So hann hevði nógv at gera. Man kundi ikki læra nógv við einum lærara og lítil tíð var, men summi lærdu heilt væl. Serliga tey, sum búðu tætt við skúlan. Blivu ávaraðir Eftir at vera blivin konfir- meraður fór Jóannes til skips í 1917, meðan fyrra verðinskríggj leikaði á, og eitt 40-ara langt sjólív var beginnt. — Eg var á sjónum bæði kríggini. Tá skipini blivu niðurskotin á Bankanum var eg við Victory, sum Garðamenninir i Vági áttu. Men vit sluppu heil- skapaðir. Seinra kríggið sigldi eg við fiski bæði úr