týsdagur 17. august 1982síða 13

G: Tað er púra ert at halda. Harvið verður óbeinleiðis sagt at virkis- leiðararnir eru latir nú. Tey, sum kenna ameri- kanskar virkisleiðarar vita hvussu nógv teir arbeiða. Teir ofra bæði konu og børn, heilsu, seksualliv fyri arbeiði. Teir kunnu aldri gera annað enn sítt besta annars fáa teir sekkin beinanvegin. Hvat so við at lækka virkisskattin. Skapar tað ikki ílegur og nýggj arbeiðspláss? G: Vinnupolitikkurin hjá Reagan hevur tvey ting at styðja seg á. Fyri tað fyrsta skulu skatta- lættarnir økja um vøkst- urin við at skapa iløgur. Harafturat skal penga- politikkurin temja inflati- ónini. Bæði tingini kunnu ikki gerast í senn, tí tann monetaristiski pengapoli- tikkurin steðgar ikki bara nflatiónini, men vøkstrinum. Tað førir við ivgjøld og ger tað virkjum at gera kattalættar hava bæði fera undir- jarlógini, vaks- og sterri Må kanst ikki vimja og móti streyminum samstundis. eisini som rkan, vaksandi and vgiøld arbeidsloy vid Sp: Tad vil siga at ein kann ikki bæði temja inflatiónina og arbeiðs- loysi samstundis, um tygum vildu valt at minka arbeiðsloysi? G: Eg eri ikki tilreiðar at góðtaka inflatiónina. Eg havi barst imóti henni alt mítt lív og tað er meir enn ein kann siga um Reagan stjórnina. Hon lítur alt ov nógv á pengapolitikkin. Hegrentupengapolitikk- urin skapar arbeiðsloysi sum tað ið vit síggja í USA og Vestureuropa í dag. Ein antiinflatións- politikkur sum eisini hevði stats- og inntekupolitikk, hevði havt munandi minni sosialar vansar. Sp: Altso hevur tjóð- bankastjórin (sum ásetur rentuna) skuldina fyri afturgongdina í USA. G: Nei, nei. Paul Volcker (tjóðbankastjórin) kann ikki gera eðrvísi. Tá hallið á fíggjarlógini er so stórt, noyðist hann at seta rent- una upp. Nei, tað er stjórnin ið hevur skuldina. Sp: Um stjórnin minkar um hallið so kann tjóð- bankin minka rentuna? G: Stjórnin noyðist at minka stórliga um hallið. Sp: Tað er ikki so van- ligt at hoyra frá einum Keynes-viðhaldsmanni G: Eg eri ikki so rætt- trúgvandi, men ynski bert at finna ein politikk sum hóskar til tær broyttu um- steðurnar. Vestanveldini fara at føra inntøkupoli tikk, serliga innan tey har stór feleg forða mark naðar mekanismunum, og harvið forða fyri at lenir og prísir kunnu broytast Tað er eitt av giert neyð ugt fyri at vinnulívsskip- anin í vesturheiminum kann mennast. Teir ring astu fíggindarnir hjá kapi- talismuni eru fólk sum vilja halda inflationini niðri við arbeiðsloysi Sp: Sum Milton Fried- man? G: Friedman ger kapita- lismuni sterri skaða enn eg. Hann er av tí slagnum av búskaparfreðingum vit hevdu í 18. old. Sp: Tá tygum ganga so hart innfyri einum stats- ligum inntekupolitikki so er fyritreytin at inflati- mugu ØKI ónin er ein fylgja av at vinnulivi er so fast skipað. Stór fakfelog trýsta lenirnar upp, og risafyritekurnar trýsta prísirnar upp, og eingin hevur tamarhald á hesum risum. Men nú koma teir konservativu og siga at orsekin til inflatiónina tey seinastu árini er ein heilt onnur, nevniliga tann meir og meir útbygdi vælferð- arstaturin, sum bert kann fíggjast við sterri og sterri halli á fíggjarlógini. G: Eg ivist stórliga um eina slíka frágreiðing. Sjálvandi kunnu vit ikki menna vælferðarstatin í tað óendaliga. Tað mest neyðuga er longu gjørt. Nú er bert eftir at finpussa og beta um tað ið er gjørt. Tá teir konserva- tivu so siga at vælferðar- staturin ikki longur kann figgjast, so spyrji eg hvussu tað ber til at tey fátæku skulu gjalda fyri skattalættarnar hjá teimum ríku og fyri kapp- Alt hongur jú saman Hjá eimum fátæku er alt hetta ov dýrt, og hjá teimum ríku verður tað aldri ov dýrt Sp: Vit kunnu so koma til tað nidurstødu at eingin dubbingina hevur eina lætta loysn, so vit kunnu fáa tær 20 milli- ónirnar av arbeiðsleysum í vesturheiminum í arbeiði aftur. Er tað tí allur terv- urin í ídnaðarlondunum er nektaður? — Skrá mín framvegis ikki riggar G: Nei. Kann vera at eftirspurningurin eftir neyðsynjarverum minkar Milton Friedman i sending um, verðu iskapar gar í ks Me erka ø R Ed V i ir et : ora e VII ) Kr Kkroystiu € p Monetarismar terk eftirspurningur 3 kroystur. Govu irnar vid a politikk og í staðin fø ein konservativ skattapolitikk , við inn- N tøkupolitikki so høvdu vit fingið ein størri eftirspur ning og tann neyðuga veksturin. Sp: Tað ljóðar gott. Poli- tikarar gevist við at lurta eftir Milton Friedman, so M vekstur reka ikki ein pc fremur veks kjarnin í øllun inum i