hósdagur 2. september 1982síða 7

Nr. 86 — 2. september 1982 ZÆEN + | Idnaður — bygda- Hvat heldur tu um landskappingina i 1. deild i løtuni. Hvat lid hevur besta spælid og hvør fer at vinna eftir tini meting? Uni Persson, Tórshavn: — Tað er torfert at svara í letuni, tí kappingin er jevn og spennandi. Eg haldi, at tað eru triggir meguleikar — KÍ, HB og TB — og dugi ikki at taka dagar ímillum. — Sjálvur skjóti eg upp á, at TB fer at vinna, ti eg haldi, at teir hava besta fótbóltsspælið í letuni. Hetta sóu vit t.d. í dystinum í Havn móti HB næst- síðsta sunnudag. Jógvan Vágsheyg, Klaksvik: — Eg haldi, at lands- kappingin er ólukksá- liga spennandi, men KÍ hevur skuffað meg við at seta tvey stig til í teimum síðstu dystunum. — Tað er ringt at siga, hver spælir best. Men eg haldi, at KÍ hevur tað besta spælið, men KÍ-spæl- ararnir hava ov lítla kampond. — Eftir teimum síðstu dystunum at døma, er tað ringt at siga, hver fer at vinna, men eg hopi sjálvsagt, at KÍ fer at vinna og eg ynski tað fyri málmannin, Jógvan Linklett. Eg meti, at hann hevur verið ein tann besti stuðulin, KÍ hekur havt, og fyri hann ynski eg, at hann kemur at uppliva at blíva føroyameistafi i 1. deild. Hesi bæði orð, sum eg havi valt til yvirskrivt, hava verið nógv frammi nú í fleiri ár. Orðið bygda- menning hevur serstakliga verið tikið fram, tá val hava verið fyri hond, men sjáldan hevur nágreiniliga verið sagt frá, hvat menn leggja í týdningin av hesum orði. Tað er sjálvsagt, at idnadur einsamallur er ikki svar uppá fyribrigdið bygdamenning. Men ásannast má, at ringt fer at vera idnadin fyri uttan, um bygdasam- feløgunum skal vera lív lagað. Vaksandi idnaður bæði á bygd og í bý skal til, um hesi skulu menn- ast. Feroyar er eitt lítið land við lutfalsliga nógvum bygdum og mongum kommunum. Tá út- lendskir kommunupolitikkarar fáa at vita, at heilar 50 kommun- ur eru í hesum landi, verða teir bilsnir og duga als ikki at skilja, at tað ber til. Galdandi komm- unulóg varð eisini gjørd i ti anda, at kommunurnar skuldu leggjast saman so við og við, men hetta hevur ikki verið ynski í foroysku bygdunum. Harafturimóti má sigast, at dúgliga hevur verið tosað um at menna um bydgar- samfelagið tey seinastu árini, og flutningurin av bygdunum er steðgaður. Hvi nevna alt hetta um tær Hans Jørgensen, bygdaráðsformaður nógvu smáu kommunurnar? Jú, ti eg trúgvi, at júst í okkara sam- felag við teimum nógvu smáu eindunum er meguleiki at gera nakað meir burturúr á m.a. ídnað- arøkinum. Í lítla samfelagnum koma vit hverjum eðrum við. Vit kenna ábyrgd av, at júst okkara bygd, at okkara næstu, hava arbeiði — hava livsmeguleika. Vit vilja ikki standa aftan fyri grannarnar. Í okkara bygd skal vera eins gott at liva sum aðrastaðni. Feroysku kommunurnar hava tann fyrimun fram um kommun- urnar í grannalondunum, at tær kunnu taka beinleiðis lut í vinnu- lívinum. Tað liggur tí ein stór ábyrgd á feroyska kommunupo- litikkaranum. Tað stendur í grundini upp til hansara at av- gera, um bygd hansara skal blóma ella spakuliga doyggja út. Við býarskipanarlógini frá 1954 ber til at skipa so fyri, at vinnulívið fær góðar umsteður og meguleikar, tá tað ræður um eina góða plasering. Annars eru tað eisini politikkararnir, sum skulu syrgja fyri, at samferðsluviður- skiftini vera so góð sum tilber, bæði á sjógvi og landi. Vit kunnu tjakast í endaleysar tíðir um, hver skal taka stig til og hava ábyrgdina av, at skapa vinnu í einum bygdarsamfelag, Hans Jørgensen, sum er limur í starvsnevndini hjá Javnaðarflokk- inum, heldur, at besta skipanin er, at tey, sum arbeiða á einum virki, eiga tað saman við ti almenna — kommunu og landi. Tað er best, at eingin stórur privateigari er, ti tá má sleppast undan, at privat áhugamál skulu kunna koma fram um tørvin hjá bygdini — hjá fólk- inum, skrivar Hans Jorgensen m.a. í Sjónarmiðnum. men hvussu leingi vit enn tjak- ast, so mugu vit viðurkenna, at tað sjáldan kemur nakað av skafti, uttan so at bygdarfólkið sjálvt á ein ella annan hátt tekur stigið. Mátarnir eru fleiri, summir eru góðir, aðrir vánaligir. Mær tykir bestu skipanina vera, at tey, sum arbeiða á einum virki, eiga tað saman við ti almenna t.e. land/kommuna. Tað er best at eingin stórur privat- eigari er við, ti tað má sleppast undan, at privat áhugamál skulu kunna koma fram um tervin hjá bygdini, hjá fólkinum. Áhugin hjá einum stórum pri- vatum eigara er, at virkið gevur so stórt yvirskot sum gjerligt, uttan mun til hvenn tað gongur út yvir, í hansara endamál er sjálvsagt ai táa so nógvan pening i lumman sum gjørligt, og tað er ikki at siga hann ringan fyri. Gevur virkið hall, so er stóri privati eigarin tann, sum er ringast fyri figgjarliga og ikki minni sinnalagsliga, tá hugsað verður um arbeiðsplássið í bygdini. Hann hugsar sum vera man fyrst um seg og síni og fer hagar, sum innlegumeguleikarnir eru betri. Tað var eisini nógv at krevja, at ein einsamallur maður skuldu halda lív í bygdini, tað má vera eitt felagsmál. Bygdarsam- felagið er ikki so lætt at flyta, og fleiri lyfta byrðarnar betri, ti er arbeiðsplássið tryggari, har ell eru felags um at hava ábyrgdina. Min áskoðan er í stuttum tann, at skal bygdarsamfelagnum vera liv lagað, so skulu m.a. idnaðar- virki stovnast av teimum, sum natúrliga hava áhuga fyri arbeiðsplássum á staðnum, og tað eru væl tey, sum vilja hava arbeiði og bygdaráð teirra. Vit mugu ansa eftir, at vit ikki koma í gamla samfelagsmynstrið aftur, har teir fáu, sterku >vinnu- livsmenninir« stýrdu búsetning- inum. Vit skulu í staðin lata tað vera hevuðssetning okkara, at heimbygdin skal yvirliva, ti vit vilja tað. Vit taka sjálvi stigið og ábyrgdina. Vit halda uppá sanna nærdemokratiið, har fólkið alt umsitir peningin. Vit góðtaka ikki, at peningurin skal flyta fólk- ið, har tað gagnar honum best. Vit gloyma avoldaða kapitalist- isku skipanina og byggja upp okkara sanna fólkaræði, har hver einstakur beinleiðis er partur í samfelagsuppbyggingini. Vit vilja ikki longur sita og biða, til onkur »vinnulivsmadur« einaferð kemur sum ein frelsandi eingil og „gevur okkum arbeiðis. Nei, vit skulu sjálvi eiga og leiða okkara egnu arbeiðspláss í okkara egnu bygd. Tað er hoyrt Tróndur! — Tað mátti so verið, at onkur kirkjubeingur læt við seg koma, nú politik- ararnir royna at trumfa eina ferjulegu í Kirkjubø. Í Sosialinum nr. 84 skrivar Hegni Djurhuus samreðu við Trónd Patur- son, listamann, um hetta. Hann samanber ferju- leguna við um menn hevdu tikið Múrin at sett ruskovn í. Hetta er so satt sum tað er sagt, at kemur ferjulega har so kann Kirkjubeur pakkað saman sum eitt aldargamalt, mentað seguligt stað. Allastaðni millum menta fólk royna tey at varðveita forn, segulig stød og gripir, ti tey eru eins lands sega. Kirkjubeur er eitt av okkara mætastu plássum. Her hevur góð gomul mentan verið hildin i arv ætt eftir ætt. Her aldist maður upp og búði; maður, ið vildi, at føringar skuldu vera sjálvstýris- menn, ein poltiskur slóð- brótari, sjálvur Jóannes bóndi. Her eru forn steð, ið tala, dýrgripir, ið ikki kunna keypast fyri pening. Og so Gud hjálpi okkum, ætla menn at leggja ferjulegu her. Hetta má ikki ske. Ein kundi freistast at spurt: Hvar er tjóðskaparkensl- an í hesum politikkarun- um??? Nei, latið Kirkjube fáa frið, fjálgið heldur um hann. Tað er nóg mikið, at tit fyri milliónir hava spilt Skopun. Latið nú vera við at brúka milliónir at spilla okkum Kirkjube. Góði Tróndur! Takk fyri, at tú breytst leggin, og vónandi verður hetta ikki síðsta orðið, ið sagt verður um hetta mál. — Eitt veit eg. Sjálvstýris- flokkurin vil verja al gomul segulig steð. 4 f Óli