hósdagur 9. september 1982síða 6

Hurlivasin tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (åbyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus. Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Møller Lýsingar: Árni Joensen oddagrein Í oyggjatíðindi í gjár eftirlýsir ein av fremstu tjóðveldismonnunum hvar hurlivasin er í flokki sínum. Orsøkin til hesa eftirlysing er hin skjótt víðagitna grein í Sosialinum um málgagn tjóðveldisfloksins 14. sept. sum ikki er komin út síðani Olavsøku, og ikki minni tað, at blaðstjórin á Sosialinum loyvdi sær at gera nakrar viðmerkingar til tað orðaskifti, sum stóðst av hesi grein. At hesar viðmerkingar ikki í einum og øllum tóku undir við Tjóðveldisflokkin, tykist teimum ovboðið. UM TAÐ verunliga er so, at Hans J. Debes, sum greinskrivarin í Oyggjatíðindi eitur, ikki sær ideo- logiska hurlivasan í sínum egna flokki kunnu vit hjálpa honum. Hann megnar at fylla nærum eina heila blaðsíðu at greiða frá, hvussu góður sjålvstyrisflokkur, Tjóðveldisflokkurin er. Sam- stundis, sum hann leggur aftrat, at fyri at varðveita sambandið vóru føroyingar so býttir, at kíla seg sundur á ein nýggjan hátt, — borg- arligir og ikki borgarligir. HETTA ER eitt tjóðveldissjónar- mið, sum vit mangan hava hoyrt fyrr. Tjóðveldisflokkurin var stovnaður sum ein loysingar- flokkur, og sigur seg enn vera tað. Hvar Tjóðveldisflokkurin so flýtur ideologiskt — um hann er borgar- ligur ella sosialistiskur, er eingin sum veit. Tað fáa vit heldur ikki nakað at vita um í nevndu grein. OG TAÐ er júst hetta, sum vit loyvdu okkum at vísa á. Vit kall- aðu flokkin fyri ein ideologiskan hurlivasa. Um tjóðveldismenn hava hug at kalla tað okkurt annað, vera teir um tað. Skemt ella... Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 tað - TÁ SAGT verður, at Tjóðveldis- flokkurin stendur enn har hann altíð hevur staðið, er hetta helst beint. Men hetta sigur okkum so ómetaliga lítið um floksins ideo- logi. Tað eru í hvussu so er gomlu slitnu klisjeir í dag at hoyra sum teir nýttu heilt frá floksins upphavi. Tjóðveldisflokkurin; sigur seg ikki halda seg til nakra sum helst ismu, hann er bert opti- mistiskur. TJÓÐVELDISFLOKKURIN skal sjálvandi hava loyvi at halda, at tað var býtt av føroyingum, at býta seg sundur í borgarligar og ikki borgarligar flokkar. Vit eru ikki av somu áskoðan. Vit minnast øll herðrópið hjá Tjóðveldisflokk- inum um: At í Føroyum skulu føroyingar ráða. Javnaðarflokk- urin vístu tá á, at føroyingar eisini skuldu LIVA í Føroyum. Soleiðis at skilja, at skapast skuldu ØLLUM livilig kor, sosialt rættvísi, eina menniskjansliga tilveru. At tað í dag partvíst hevur eydnast Javn- aðarflokkinum, eru mong prógv fyri. Orsøkin til, at tað er so liviligt i Føroyum i dag, er hesum politikki at takka, og ikki rakstrarrópum tjóðveldismanna. EITT HEVUR Tjóðveldisflokkurin duga betri enn Javnaðarflokkurin — kanska betur enn nakar annar flokkur. Tað er at »selja« sin poli- tikk. Hann hevur altid duga væl, at vera vid til populerar avgerdir. At taka brot úr eini størri politiskari heild fyri at sýna hetta sum altav- gerðandi fyri viðkomandi mál. Og hetta hevur hann altíð kunna gjørt við góðari samvitsku og uttan at vera bangin fyri at hetta kemur flokkinum tvørt fyri ideologiskt, av teirri einføldu orsøk, at hann onga ideologi hevur. Meðan undanfarna sam- gonga sat, var at kalla hver einasta Dimmalætt- ing fylt á tremur við grein- um um sosialisering og loysing, og hóast hesar lógu langt frá veruleik- anum, ið hvers sambandi tær vóru uppsettar, so tyktust tær fyri hin góð- trúgvna lesaran sannir gloypibitar at vera: sam- bandsflokkurin fekk hesi ár rættuligan vind i segl- ini. Greinirnar um sosiali- sering vóru soleiðis hått- aðar, at tær fingu lesaran at trúgva, at nú fro tað almenna, áður enn nakar vardi at yvirtaka hvenn jardarteig, hvenn trolara — ja, stutt sagt flest allar privatar ognir. Tíverri fyri Føroya land og feroyingar allar varð nýval útskrivað í úrtíð, og vit fingu okkara stórsta (politiska) skemt- ara til legmann, og arbeiðshátturin hjá núsit- andi samgongu er eisini hareftir. Tú hevur kanska lyndi til at flenna við, sjålvt um íú innast inni tekur so hjartaliga synd í núverandi legmanni, ið fyri bert tveimum árum síðani kundi alt, dugdi alt og kláraði alt, men sum hesi bæði seinastu árini so Í einum Tingakrossi her fyri kundi ein lesa grein frá Sjúrða Samuelsen, har hann fanst at landsstýri num og tí politikki, sum Sjálvstýrsiflokkurin sam- an við samgongufelogum sínum, Sambandinum og Følkaflokkinum, vóru við at mynda. Sjúrður sigur í síni, at verandi landsstýri er at líkna ið ein >plimsoll- ara«. Sjurdur heldur fram, at best hevði verið, um Sjálv- stýrisflokkurin sleppur burtur úr hesari sam- gongu. Sum svar uppá greinina frá Sjúrði Samuelsen sig- ur landsstýrismaður Sjálvstýrisfloksins, Tor- bjørn Poulsen í grein i Tingakrossi 27/8, og tad er ikki vid mjúkum orðum har verður tikið til. Torbjørn sigur soleiðis: »Okkara vinnulív er smittað av almennari upp- íleggjan — einki virkið, einki skip, uttan tað al- grein menna eigur pening ella veðheldur fyri sterri ella minni upphædd, gongur illa verður rokningin send skattgjaldarunum tað skuldi líka veri Tveroyri. Tá er henda meginregla ikki galdandi. Um skipið er skrásett á Tveroyri, eru ikki hesar reglur galdandi«, sigur Torbjørn Poulsen. Hetta eru rein orå fyri pengarnar, og nu i Tor- bjørn hevur avdukad nak- að av tí leiki, sum fer fram aftanfyri tjøldini í Tinga- nesi, fari eg at loyva mær at spyrja, hvussu leingi vil Sjálvstýrisflokkurin verða við til henda sjónleik. Tað verður gjerdur mannamunur og vanligar reglur eru ikki galdandi fyri ávís pláss í Føroyum. Í einum svari til hesi sannleiksorð frá Torbirni Poulsen, sigur Jógvan Sundstein, at Torbjern uttan iva meinar við Sjúrðarklett. Kanska kundi Jógvan Sundstein Nr. 89 — 9. september 1982 bara fyri ein ordans skuld greitt almenninginum frá, hvussu landsstýri við- gjørdi Sjúrðarklett Og kundi passandi greitt frá, hví ikki Tver- oyri kundi fáa somu semd ir sum bjóðaðar vórðu keyparunum úr Tórshavn At plássið misti eitt fiskifar, at privatmenn mistu pengar, at tað al- menna misti pengar — tað hevði ongan týdning, tí her fekst eitt bíligt skip til Tórshavnar. Legmaður sigur í síni viðmerking til Torbjern at hann trúði, at Torbjørn skemtaðist. Fyri legmann er tað kanska skemt, at menn missa fiskifer, men veru- leikin er tann, at tað er ein sorgarleikur, tá ein klárt og týðuliga fær at vita, at mannamunur verður framdur frá hægstu myndugleikum okkara. Sverre Midjord Spjaðið ikki avgerðarrættin ov nógv Seinastu tíðina hevur nógv tjak verið um setan av rektara í Eysturoynni og setan av deildarleiðara í Trongisvági. At hesar setanir lukta, eru øll greið yvir, um tey hyggja at grundgevingun- um fyri setanunum, sum nevndar hava verið i blød- unum i hvørjum einstøk- um føri. Landsskúlaráðið er náttúrliga komið fram í ljósið av fyrrnevndu or- sekum og 2 uppskot eru komin um, hvat ið gerast skal. Jónanes Dalsgaard met - ir, at landsskúlaráðið eig- ur at koma undir eftirlit, meðan Birgir Mohr metir, at landsskúlaráðið eigur at verða avtikið, og allur avgerðarrættur eigur at verða fluttur yvir á kommunurnar. Kommun- urnar arbeiða nevniliga undir eftirliti, sigur hann??? Landsskúlaráðið er í prinsippinum eitt gott ráð. Feilurin er bert, at ráðið virkar ikki eftir ætlan. Tað vald, sum ráðið hevur, og sum krev- ur stóra ábyrgd av teim- um sum har sita, er mis- nýtt. Ti og bert ti må lóg- in um samanseting v.m. endurskoðast. Ikki um ráðið skal av- takast ella ei. Í londum, har kommun- urnar gjegnumgangandi hava 100.000 til 500.000 íbúgvar, kunnu vit tosa um at leggja avgerðar- rættin fult og heilt úti hjá kommununum. Har verð- ur uttan iva kravið um ob- jektivitet hildið. Her heima eru kommunurnar flest allar smáar. So smá- ar, at hver einstøk at- kveða telur, fyri ikki at tala um atkveðurnar hjá eini familju. Tessvegna verða avgerðirnar ofta tiknar samsvarandi hes- um veruleika, tá talan er um avgerðir á lokalum plani. Av hesum skilst, at um kommunurnar fult og heilt fingu litið upp í hendurnar ta uppgávu, sum lands- skúlaráðið hevur, so hevði ofta lluktað — luktað illa. jfd sanniliga hevur prógvað, at hann kann lítið, dugir minni og klárar mest sum einki. Eitt tað seinasta bragdið er so tað, at hann og aðrir innan sangong- una eru byrjaðir eitt skemtikjak um sosialiser- ing. Harra blaðstjóri, í odda- grein í Sosialinum sein- asta hósdag stendur m.a.: „lat skemtið liggja«, og júst hetta eiga javnaðar- fólk at gera — tað skal nú- verandi legmaður nokk taka sær av. Tað er nevni- liga ein heilt annar spur- ningur, vit javnaðarvelj- arar vilja koma við í hesum viðfangi: Hvar er javnaðarflokkurin í tí poli- tiska kjakinum? — Hvar eru tit Jergin, Jóanes, Atli, Jákup, Vilhelm, Tór- álvur og Hilmar? Eiga tit ikki at stíga fram og verja ta demokratisku sosialis- muna og greiða fólki frá, hvat hon veruliga inniber? Tit eru jú valdir at um- boða hana. Kunna tit góð- taka, at henda okkara lívs- áskoðan verður nýtt sum fótatraðk og skemt millum núverandi sam- gonguflokkar? Gott nokk viðtók landsfundur javn- førdur aðarfloksins, at skuldi verða ein positivur andstødupolitikkur, men mær tykir, at hesin hevur verið i so positivur mót- vegis núsitandi sam- gongu, ið kann skrædna, áðrenn nakar grunar. Tíðin man vera komin — takið upp politiska koyri- lin og sláið har hann rakar meinast. Javnaðarmaður