hósdagur 16. september 1982síða 3

sø | rd i | | i | Nr. 92 — 16. september 1982 Inngjald av spardum skatti frå avskrivingum fær menn at loypa frå Allir samgongu-tingmenninir taka ikki undir vid øllum uppskotinum um kreppu- vedhald til skip og virki, ti spardur skattapeningur skal gjaldast inn i felagið ella skipið Tað er ivingarsamt, um uppskotið um »kreppu- lån« verður samtykt í løg- tinginum í tí líki, sum Pauli Ellefsen, løgmadur, hevur lagt tað fram í. Parturin í uppskotinum, sum kann koma at fella tað, er um ingjaldan av spardum skattapeningi seinastu fimm árini. Undir fyrstu viðgerð mánadagin boðaði Svend Áge Ellefsen, úr Fólka- flokkinum, frá, at hann tók ikki undir við hesi greinini, II c, við teirri grundgeving, at hetta er at lóggeva aftureftir. Heitasti talsmaður fyri hesi greinini er Hilmar Kass — ella SJálvstýris- flokkurin sum so. Eins og tá uppskotið var fyri seinast, í maí mánað, elvdi henda grein- in til drúgt kjak. Ta ferð- ina atkveddi vágating- maðurin kortini fyri upp- skotinum, meðan Agnar Nielsen, úr Sambands- flokkinum, atkveddi ímóti, soleiðis at upp- skotið um at veita veðhald til skip og virki fall. Hverja lagnu uppskotið fær nú, gav umreðan ikki eina greiða hóming av. Sambandsflokkurin kom ikki fram við síni steðu, meðan Jógvan Sundstein kundi fyri Fólkaflokkin siga, at allur flokkurin tók ikki undir við tí. Í hesum sambandi kom fram, at landsstýrisflokk- arnir ikki hava verið samdir um uppskotið. Eftir Hilmari Kass at dema, so hevur Sjálv- stýrisflokkurin annars havt ta fatan, at allir sam- gonguflokkarnir tóku undir við uppskotinum. Hesum vísti Jógvan Sundstein kortini aftur. Hann segði, at Fólkaflokk- urin var gingin við til, at leggja uppskotið fram, meðan flokkurin íikki hevur givið tilsøgn um at taka undir við tí. Tá sama uppskotið var fyri í vár, atkveddi eingin av and- steðuflokkunum fyri upp- skotinum av ymiskum or- sekum. Skeitt verður eftir, Har talan er ognarar, at spardur seinastu 5 eningi, framhald av - - I egSialurin har einstaklinagur, eidarar ella inngoldin skattur, rå avskriving uppå skipid årini, og at A : Ýinngolaið verður 10% av t ið neyðugur er rakstrinum. pe — mm 1 part- liknandi eru verdur sum stavar til Henda greinin i uppskotinum elvdi aftur hesuferd til kjak — og er kanska orsøkin til, at uppskotid fellur hvønn talan er um Annars snui umrødan seg í stóran mun um framferð- ina, tá skip ella virki fáa kreppulán. Atli Dam, úr Javnaðarflokkinum, fanst harðliga at landsstýr- inum. Hann segði m.a., at menn og virki verða ikki vidgjørd líka fyri lógini, men skeitt verður eftir, hvenn talan er um, og at rikin verður ein vina- og kenningapolitikkur. Atli Dam segði, at sjálvt figgjarmålaråd- harrin hevur nortid vid hetta i blødunum. Fram- segumaður Javnaðar- floksins ivaðist tí í, um ikki rættari var, um yvir- skriftin til lógaruppskotið ljóðaði: >Veðhald fyri lán- um til fólkafloksskip og sambandsvirkir«. Annars visti Atli Dam á, at tað hevði verið rætt- ari at broyta avskrivingar- lógina, og vísti eisini í hesum sambandi á, at hetta uppskotið fór at skapa slíkar trupulleikar hjá skattavaldinum við- víkjandi avskrivingunum, at tað slettis ikki lat seg gera. Formaðurin í Javnaðar- flokkinum kom eisini inn á spurningin, at skal gjaldast inn í feløgini, verður valdið í partsreið- aríínum og vinnulívinum konsentrerað á færri hond- um og á færri plássum. Atli Dam segði, at sam- stundis er núverandi landsstýri óbeinleiðis við at lata landgrunnin upp í hendur á nøkrum fáum. — Alt ber á tað borið, at landsstýrið vil konsen- trerað vinnulívið, segði hann og mælti landsstýr- inum til at evna eitt upp- skot, sum var átekt upp- skotinum um skilabóta- lán, sum Javnaðarflokk- urin skeyt upp í novem- ber, tá landsstýrið kom við einum uppskoti um kreppulán. Uppskotið hjá Javn- aðarflokkinum um skilabótalán fekk rættu- liga góða undirteku, eisini frá samgonguflokkum, men við tað at legmaður gjørdi uppskotið til eitt „grein 13-mål«, feldi sam- gongan tað. Tá boðaði legmaður annars frá, atlandsstýri fór at koma við eini heild- arloysn á hesum økinum. Pauli Ellefsen segði tá, at »Sambandsflokkurin visti hvat hann vildi, medan hinir flokkarnir — ikki vistu«. Atli Dam visti å, at upp- skotid skuldi koma fyrst i januar, síðan um ll. februar, men at einki er komið enn. Uppskotið um kreppu- veðhald er beint í fíggjar- nevndina til viðgerðar. jo-mo Eitt mistak! Mánakveldið visti Ut- varpið at siga, at eitt ting- mál, var tikið av dags- skránni, tí tað av mis- gávum var lagt fram. Og so kundi hver hugsa sum hann vildi, eitt mis- tak er jú nokk so menn- iskjaligt. Men hvat hetta mistak snúi seg um, fingu vit ikki so nógv at vita um, uttan tað, at her var eitt upp- skot sum serliga miðjaði ímóti at skapa eina lóg- gávu, sum setti reglur um útgjalding av peningi til fólk, sum vóru arbeiðs- leys. Hetta átti tó at verið mikið áhugavert, tí tað er væl nakað heilt nýtt í Feroyum at kunna gjalda til arbeiðsleys! Og hvat var tað so fyri lóggáva, sum soleiðis er komin á tingborð av mis- gávum? Nei, her var ikki talan um nakað mistak. Hetta er sama lóggávan, sum fráfarna landsstýri sam- ráddist við ríkisstýrið um og sum átti at verið framd við hækkingunum av pen- sjónunum. Tað er forsorgarlógin, sum her er talan um. Og her er ikki talan um broyt- ing av nekrum prinsipp- um, men um eina ajourfør- ing av peningaveiting- unum og um eina víðkan av meguleikunum at veita hjálp til fólk, sum eru í veruligari trongsteðu, ikki spesiellum arbeiðsloysis- ávum. Forsorgarlógin er eingin lóg, sum serliga skapar meguleika at veita hjálp til arbeiðsleys, men ber í sær eisini meguleika til tess. Men lógin fevnir eins og hon frammanundan hevur gjørt, meguleikan at stuðla tá eingir aðrir meguleikar eru til at klára dagin og vegin og tað politisk viðmerk- ing kann vera av so mongum orsekum, tað kann eisini vera tí einki arbeiði er at fáa. Mistakið er heldur at landsstýrið ella landsstýr- ismaðurin í viðmerking- unum til framleguna ser- liga undirstrikar at lógin umfatar hjálp til arbeiðs- leys — og tað tolir hverki Fólkaflokkurin ella Sjálv- stýrisflokkurin verður nevnt. Tá Sosialurin við stór- um stavum fortelur, at orsekin til at tingmálið Landsstýrið: Tú skalt gjalda 600 kr. fyri at koyra við pikum! Eisini ætlar landsstýrið at seta há- marksferðina við píkadekkum til 60 km um tíman Ætlar tú tær at koyra við píkum næsta vetur — ikki komandi — skalt tú gjalda 600 kr. Og ætlar tú tær at koyra við píkum í vetur, so mást tú halda teg niðan fyri 60 km um tíman, tá tú koyrir millum bygdir! Hetta er tó treytað av, at legtingið sam- tykkir eitt uppskot frá landsstýrinum. Upp- skotið varð lagt fyri legtingið | mánadagin og skuldi koma til fyrstu viðgerð seinna- partin í gjár. Eftir lógaruppskot- inum skulu bilar, sum brúka píkar hava eitt frámerki sum prógv fyri at píkagjaldið er goldið. Gjaldið skal býtast millum lands- kassa og kommun- urnar eftir biltali. Landsstýrið metir, at inntekan av gjaldinum verður 4,5 mill. kr., um tveir = triðingar av bilunum fara at brúka píkar. Í viðmerkingunum til uppskotið sigur landsstýrismaðurin Páll Vang m.a., at ætlanin er at seta gjaldið fyri persónsvognar til 600 kr. fyri vetrarhálvárið, meðan hýruvognar og var tikið av dagsskránni er tann, at Fólkaflokkurin er ímóti at 3 fólk verða sett aftrat á Almanna- stovuni, so er hetta valla veruliga orsekin. Helst er orsekin at finna í sjálvum lógartekstinum og deild í viðmerking- unum frá landsstýris- manninum um arbeiðs- loysisveitingina. Ella v.0.0. at vit skulu hava meguleika at veita neku- lunda somu semdir til fólk, sum eru komin í trongsteðu, sum galdandi er í Danmark. Her er meira talan um at hava álit á umsitingini, aðrir vognar, sum verða brúktir til vinnu- lig endamál, skulu gjalda 400 kr Landsstýrið mælir til at seta lógina í gildi 1. maí í 1983. Samstundis landsstýrið upp at gera hesa lógina um brúk av píkadekk- um, skjýtir landsstýrið upp at broyta ferðslu- lógina soleiðis, at há- marksferðin fyri bilar, sum brúka píkar, verð- ur 60 km um tíman. Eftir viðmerking- unum skal henda broytingin fremjast beinanvegin, so hon kann koma í gildi 16. oktober. Ferðslunevndin hjá landsstýrinum tekur undir við uppskot- inum. Annars upplýsir landsstýrið, at lands- verkfrødingurin og bil- eftirlitið hava gjert koyritekniskar royndir við pikadekkum, ødrum dekkum, sum eru gjørd til koyring i hålku, og vid ketum. Urslitid frå kanningini, sum er gjørd vid spurn- arblødum, er lagt vid lógaruppskotinum eins og útlendskar kann- ingar. jo-mo sum skjýtur landsumsitingini sum kommunalu umsitingini. Og hetta álit trýtur í stór- um innan landsstýrissam- gonguna. Í tí dagliga er tað umsit- ingin sum avgerð hvussu tann einstaka veitingin verður latin eftir føroysku lógini. Tann politiska um- sitingin hevur stungið út í kortið eftir hverjum regl- um veitingarnar skulu fara fram. Men landsstýrið hevur allar meguleikar fyri at ávirka hvussu farast skal fram. J. Lindenskov