týsdagur 3. september 2002síða 14

26 Nr. 167 - 3. september 2002 Nr. 167 - 3. september 2002 27 UTTAN ÚR HEIMI Tann hóvligi ameri- kanski uttanríkis- ráðharrin er settur til viks í stjórnini, har heykarnir ráða. Nú orkar hann ikki meiri USA Árni Joensen Tíðarritið Time vil vera við, at Colin Powell, uttan- ríkisráðharri er vorðin so ørkymlaður av tí vánaliga stevinum í amerikansku stjórnini, at hann ætlar at leggja frá sær, tá Bush fer at stilla upp til næsta forsetavalið, sum verður í 2004. -Nú er nóg mikið. Hann orkar hetta ikki longur, skrivar Time frá einari keldu, sum stendur uttanríkisráðharranum nær. Eygleiðarar siga, at velur Powell at fara frá, er tað ein týðandi og avgerandi sigur fyri tær konservativu kreft- irnar í amerikanaku stjórn- ini við Dick Cheney, vara- forseta og Donald Rums- feld, verjumálaráðharra á odda. Avgerðin verður eisini ein týðilig staðfesting av høgrarákinum, sum hev- ur merkt amerikanskan politikk, síðani Bush- stjórnin tók við. Hinvegin er eingin ivi um, at tað hevði komið Evropa illa við, leggur Powell frá sær, tí hesu- megin Atlantshavið er hann væl umtóktur. Hetta kemst m. a. av, at hann alla tíðina hevur lagt dent á, at tað er umráðandi hjá USA at leita sær stuðul í altjóða poli- tikki. Harafturat hevur hann verið tann av ameri- kansku leiðarunum, sum hevur gingið undan í roynd- unum at fáa frið millum ísraelsmenn og palestinar. Powell hevur eisini sagt seg ivast í ætlanini hjá Bush, Cheney og Rumsfeld at leypa á Irak. Politiskir eygleiðarar í Washington siga, at sein- astu tíðina hava teir so- nevndu heykarnir í stjórn- ini trýst Colin Powell til viks, soleiðis at tað í veru- leikanum eru Dick Cheney og Donald Rumsfeld, sum stýra uttanríkispolitikkin- um saman við John Asch- roft, løgmálaráðharra og Karl Rowe, sum er ráðgevi hjá Bush. Teir eru talsmenn fyri einum meiri harðrend- um amerikanskum uttan- ríkispolitikki. Time skrivar, at bara eitt veruligt diplomatiskt fram- brot í kreppuni í Miðeystri kann fáa Colin Powell at umhugsa at halda fram - fyribils í hvussu er. Tann 29 ára gamli Kerim Chatty, sum varð tikin á einum flogvølli í Svøríki, ætlaði helst at stoyta eitt flogfar niður í amerikansku sendi- stovuna í London YVIRGANGUR Árni Joensen Bretska tíðindastovan Reuters sigur seg hava fingið at vita frá vælvitandi keldum, at tann 29 ára gamli Kerim Chatty ætlaði at ræna eitt flogfar hjá felagnum Ryanair og at stoyta tað niður í London. Málið var eftir øllum at døma tann amerikanska sendistovan í bretska høvuðsstaðnum. Karim Chatty varð tikin í floghavnini í svenska bý- num Vesterås, eftir at eftir- litstólini høvdu avdúkað, at hann hevði eina skamm- byrsu í einari tasku, sum hann skuldi hava við sær í eitt flogfar hjá Ryanair, sum skuldi til London og haðan itil Birmingham. Tað vísti seg, at skammbyrsan var lødd, og svenska ákæru- valdið kravdi í gjár, at maðurin skal sita í varð- haldinum fjúrtan dagar afturat, meðan málið verð- ur kannað til botns. Keldur hjá amerikansku fregnartænastuni hava eisini latið leka út, at Kerim Chatty ætlaði at ræna flogfarið og at søkja at einum máli í London. Men CIA avsannaði tíðindini, tá ovastin fyri svensku trygd- arløgregluni, Margareth Linderoth, segði, at einki hald var í upplýsingunum. Men bæði Reuters og sunnudagsblaðið News of the World halda uppá, at tann tikni ætlaði at ræna flogfarið og at søkja at London. Báðir miðlarnir siga seg hava fingið at vita frá bretskum trygdar- keldum, at amerikanska sendistovan í London var álopsmálið. Keldurnar hava eisini víst á, at hevði flogfarið dottið niður á amerikansku sendistovuna, hevði ein stórur NATO- bygningur í grannalagnum eisini fingið skaða. Umleið 2.000 fólk ar- beiða í tí stóra amerikanska sendistovubygninginum í London. Reuters visti í gjár at siga, at løgreglan í Svøríki og aðrastaðni leita eftir fýra monnum, sum samstarvaðu við Kerim Chatty. Powell orkar ikki meiri Ætlaði at stoyta flogfarið niður í London Hetta flogfarið hjá írska flogfelagnum Ryanair skuldi sambært álítandi keldum stoytast niður yvir amerikansku sendistovuna í London Mynd: Reuters Í Eysturríki leita mynd- ugleikar og brotsmenn eftir vápnum í teimum nógvu vøtnunum í fjallalendinum. Sum vera man hava myndug- leikarnir og brotsmenn- inir ikki sama endamál, men tað, sum leitað verður eftir, er tað sama. Báðir partar vita, at á hesum leiðum liggja fleiri túsund tons av gomlum vápnum frá seinna heimsbardaga. Tað hevur leingi verið alment kent, at týskarar- nir tveittu eina av rúgvu av sínum vápnum í vøtn- ini, tá teir góvu seg yvir, og at amerikanarar, bret- ar, russar og fransmenn gjørdu tað sama, tá teir fóru úr Eysturríki. Eysturríksku myndug- leikarnir siga, at tey flestu vápnini endaðu í vøtnum í landspartinum Karnten har suðuri í landinum. Higartil hava myndugleikarnir funnið granatir, riflur, brand- bumbur og lóður, og ætlanin er at halda fram við leitingini til tess at forða fyri, at brotsmenn skulu fáa fatur á vápn- unum. Leita eftir vápnum Kirkjumyndugleikarnir í Noregi bera nú ótta fyri, at um ikki so langa tíð verða ov fáir prestar í Noregi. Víst verður á, at meðalaldurin á teimum virknu prestunum er í hægra lagi, og at ov fáa fáa sær guðfrøðiútbúgv- ing. Sambært einari upp- gerð var meðalaldurin á norsku prestunum 49 ár seinasta ársskiftið. Sam- stundis vísir tað seg, at kirkjan kann ikki vænta at fáa fleiri enn 39 ný- klaktar prestar um árið tey næstu árini, meðan framrokningar vísa, at tørvur er á 56 nýggjum prestum um árið tey næstu átta árini. Eigil Morvik í norsku kirkjuleiðsluni sigur, at eydnast tað ikki at fáa fleiri at lesa guðfrøði ella at fáa fráfarnar prestar at taka starvið uppaftur, verður presta- trot um fá ár. Vænta prestatrot Myndugleikarnir í Iran hava gjørt av at steingja fimm matstovur í bý- num Isfahan, tí tær hava skonkt sterkt. Maðurin, sum eigur matstovurnar, er varðhaldsfongslaður. Blaðið hjá iransku stjórnini skrivar, at løg- reglumenninir løgdu hald á 150 fløslur av rúsandi løgi á teimum fimm matstovunum. Alkohol hevur verið bannað í Iran síðani kollveltingina í 1979, og brot á lógina verða van- liga sektað við fongsli ella bót. Kortini hevur tað víst seg, at nógvir iranar drekka sterkt við hús, og at nógvur rúsandi løgur verður smuglaður inn í landið bæði eystan- og vestaneftir. Átak ímóti alkoholi Myndugleikarnir í Jord- an og Ísrael eru vorðnir samdir um eina verk- ætlan, sum hevur til endamáls at bjarga Deyðahavinum. Deyðahavið er mink- að nógv seinnu árini, men nú ætla jordanar og ísraelsmenn at leiða vatn úr Reyðahavinum í Deyðahavið. Ætlanin umfatar eina røtleiðing, sum er mett at kosta einar seks milliardir krónur. Rørleiðingin verður einar 320 kilo- metrar long. Seinnu árini er vatn- støðan í Deyðahavinum fallin umleið ein metur um árið. Bjarga Deyða- havinum C M Y K 27 26