leygardagur 9. oktober 1982síða 15

Nr. 102 — 9. oktober 1. Megi og yndi Í døgunum 15. til 21. okto- ber verður vitjan av veddasterkum fólki og eðrum, sum hava til arbeiði at sýna nýggjasta mátan innan klæðnafram- leiðslu. Tað er Kári Petersen í Havn, sum hevur tikið stig til framsýning, har nevaleikarar úr Lindholm 982 Bokseklub og brótarar úr Jyden Álborg skulu vísa, hvat teir duga til. Fyri at geva framsýn- ingini eina ávísa breidd, so verður mótaframsýning við kendum donskum mo- dellum. Kári Petersen sigur við Sosialin, at roynt verður at fáa mótasýningarnar so bókarummæli lokalar sum gjerligt. Tað vil siga, at tað, sum t.d. verður sýnt av klæð- um í Suðuroy skal vera slíkt, sum viðskiftafólkið kann fara í handlar har at keypa aftaná. Tilsamans 28 fólk úr Danmark luttaka, um- framt seks fólk í Føroyum. Framsýningarnar verða í Havn í Ítróttarhellini 15. oktober. Í Klaksvíkar ítróttarhell 17. oktober. Í Vágs ítróttarhell 19. okto- ber og á Skála 21. oktober. Atgongumerkini kosta frå kr. 50,— til kr. 70, — alt eftir hvar í salinum tú vilt sita. »Sommetider er tiden så mærkelig« Ebba Hentze: Antonia midt i det hele. Kbh. Branner og Korch, 1982. 127 síður. Mynd- ir eftir Thormod Kidde. Hetta er næsta bókin hjá Ebbu Hentze um smá- gentuna Antoniu. Hon er ikki framhald av hinari, men kann lesast sjålvstød- ugt. Persónarnir í báðum bókunum eru nógvir teir somu, tó er onkur komin avtrat í hesi bókini. Antonia er ein 10 ára gomul smágenta sum býr í einari lítlari bygd úti á einari oyggj saman við foreldrunum. Tey eru bert tvey bern í bygdini, men keða seg tó ongantíð. Í hesi seguni um Anto- niu hendir mangt og hvat, men eitt tað mest týdn- ingarmikla er nokk, at ein lærari kemur til bygdina sum skal undirvísa teimum báðum Antoniu og Róland. Lærarin Jónas, kemur úr stórbýnum og kennir tí lítil til bygdalív- ið. Hann er ógvuliga fremmandur yvir fyri tí umhvervinum sum hesi fólkini liva í, og skilir tey ikki rættiliga. Men Antonia er ógvuliga hug- tikin av honum, og alt "hann fortelur henni hevur stóra ávirkan á hana. Tann gamla klóka Petra, sum í sínum ungu døgum hevur siglt úti í verðini, hevur eisini í hesari bókini ein stóran leiklut. Tað er hon sum setir seguna í gongd. Hon er ógvuliga pátrúgvin og fær ein morgun eina fyriboðan: »Da jeg vågnede klok- ken seks, da kløede det skrækkeligt i min næse, og det ved jeg da, at når det kløer i næsen, så betyder det, at man bliver gal i hovedet, og det har jeg sådan spekuleret på. Hvem skulle jeg blive gal på i dag? Men dag jeg så tabte KAMMEN på gul- vet, mens jeg redte mig, blev jeg virkelig forskræk- ket, for når man taber kammen på gulvet, betyder det, at der kommer vildfremmede mennesker på besøg. Og nu tænker jeg på, at i dag kommer der et vildfrem- med menneske på besøg, og jeg bliver gal i hovedet og begynder at skælde ud«. (s. 31). Hetta hendir sjålvandi alt sama dag. Petra er ein deilig gomul kona, sum altíð hevur tíð at pråta og altíð hevur okkurt gott at fortelja. Ein tydningar- mikil partur í bókini, er ein túrur sum fleiri av bygda- fólkunum gera niðan á oynna. Her er tað gamli Tom sum hevur hevuðs- leiklutin. Hann hevur stóra virðing fyri fortíðino og vil halda uppá gamlar siðir og gamla påtrugv, í hesum førum er tað ein kelda sum hann skal drekka av fyri at liva minst eitt ár avtrat. Lýsingin av, hvussu tann gamli Tom og tann ungi Jónas uppliva hesa lotuna, er ógvuliga rám- andi. — Gentan Antonia haidi eg er frálík. Hon er so sjálvsteðug, klók, dámar væl at práta, og so finnur hon seg ikki í ellum. Hon er ongantíð einsa- mell, tí hon hevur altíð Petur Loyniliga, sum hon sjálv hevur funnið uppá, at tosa við, og í felag klára tey bæði so teir trupul- leikar sum eru. Lýsingar av gentum sum Antonia hava vit ikki nógvar av í foroyskum barnabók- mentum, og tí er gott at hava fingið Antoniu til feroyskar smágentur at spegla sær í. »Åntonia midt i det hele« er haldi eg, ein frålik bók. Hon er ógvuliga lett og kensluborin skrivað. Hevur nógvar góðar nátt- úrulýsingar og viðger nógv tað feroyska veður- lagið har litir og ljósið hava so nógv at siga. Hetta at liva hvenn dag og kærleikin til lívið ser- merkir eisini fráseguhátt- in, umframt at tíðin eisini verður nógv viðgjerd. Rithøvundurin hevur ætlað hesa bókina bæði til vaksin og til bern, og hvussu hevur hetta so eydnast? Stílurin er so av- gjørt fyri børnum, hon er sum sagt ógvuliga lett skrivað, og vit síggja alt við eygunum hjá einari smágentu. Men aftanfyri ta seguna, sum bern upp- fata er nógv til vaksin at hugsa um. Tekningarnar hjá Thormod Kidde hóska væl til innihaldið. At enda er bert at siga, at bókin - um stutta tíð kemur út á føroyskum. Bergljót D. Hentze Vit hava lyndi at bruka summi orð um mangt, har onnur orå eru betri, og eisini hava verið bæði segd og skrivað leingi. Eitt orð, ið trokar mong orð burtur er at framleiða. Eingin heldur, at orðið at framleiða skal fara burtur úr mál- inum. Tað man vera gott orð, tá ið talan er um stórar verunegdir, ið gjørdar verða. Í einum blaði stóð einaferð soleiðis skriv- að: Hvalbingar eru aftur farnir at framleiða kol. Hvalbingar hava ongantíð sagt, at teir framleiða kol. Teir 5 Friggjadagin 15. oktober verður Joen Hansen í Åninum 75 år. Tað kundi verið mangt at sagt um Jógvan, men hann er ikki av teimum, sum vilja hava nakran háva burtur úr sær. Nei lítilatin hevur hann altíð verið. Jógvan er sonur Jo- hannu Margretu Eriksen úr Áninum og Edmund Hansen úr Beiti í Mikla- dali. Foreldrini vóru sum ung, nógv í Íslandi og búðu tey 3 ár í Bildudali, áðrenn tey í 1901 bygdu í Áninum. Jógvan kom at taka lut í ellum valigum arbeiði líka frá barni av. Nógv var at gera, velting, hoygging, fjallgonga, útróður v.m. Jógvan var eisini til skips við slupp sum ungur. Undir seinra verð- aldarbardaga kom Jógvan at sigla við norskum báti við eingilskum soldatum ímillum oyggjarnar her. Fyri hesa trúgvu tænastu fekk hann diplom frá norska konginum Hákon 7. aftaná bardagan. At framleiða hverki bróta ella fram leiða kol. Eru teir á kol inum, so hegga teir kol Í summar hoyrdu vit ofta sagt, at vit sóu tað í eisini skrivað, at vit í áttu at framleitt fer- | oyskar bátar til út- flutnings Bátasmiðurin fram- leiðir ikki bátar; hann smíðar bátar. Kaldbaksbátarnar hevdu teir ikki sagt seg smíðað, heldur ikki framleitt. Teir hevdu sagt, at teir stoyptu teir bátarnar. Mong onnur dømi eru at taka fram; nekur koma í næsta málteigi. Sv. T. /? Jógvan hevur veri motorpassari. Hettar varð eingin lett uppgáva tá ið trupult var at fáa eyka- lutir, so um óhapp hendi, so kom alt at standa á motorpassaranum og hvat dugur var í honum. Mang- an bjargaði hann útróðrar- dagin við sínum hegni og dugnaskapi. Hendurnar hevur hann haft góðar og mong vala- verk eru komin frá honum. Hann hevur gjert nógvar feroyskar knívar, broysir, masjetknappar og annað. Hann gjørdi til demis knívarnar, sum Klaksvíkar byråd gav prinsunum báðum, tá ið teir vóru her á vitjan sein ast. Eisini hevur hann gjert fleiri ting, sum hava verið lætin ymiskum ráð harrum, sum hava verið her á vitjan. Eg vil ynskja tær hjartaliga tillukku við teimum 75 árunum og Harrans signing á lívs kveldið tínum. Vinur