týsdagur 26. oktober 1982síða 3

Nr. 109 — 26. oktober 1982 tíðindablaðið Talið á hýru- vognum skerj- ast og túratalið hækkast um møguleiki skal vera at hava hýruvognskoyring til vinnu burturav Er koyriloyvið í vanda, tí eg ikki kann hava hýru- vognskoyring til vinnu burturav, spyr ein bil- stjóri í Havn. — Tó at eg koyri í 10—11 tímar dagliga, so gevur hetta ikki so mikið av sær, at eg kann gjalda bilútreiðslur o.a. útreiðsl- ur, sum standast av, at koyra hýruvognskoyring. — Eg havi havt hetta yrkið í 20 ár, og eri ikki førur fyri at taka annað arbeiði, tí heilsan bilar. Sum hjá vinna mín hevur verið busskoyring. Ein lesari ringdi til Sosi- alin og segði, at hóast bil- stjórar vóru hugaðir fyri, at fáa skipaðar umstødur innan hýruvognskoyring, so kendu teir seg Otrygg- an, og bangnir fyri, at koyriloyvið teirra fór at verða tikið, um nýggja uppskotið um hýruvogns- koyring kom í gildi. Sosialurin vendi sær til Dánjal Jákup Jergensen, formann í Aksturvinnufel- agnum Samfylking, sum í morgin, mikudag skal út í Landsstýrið saman við umboðum fyri Tórshavnar Býráð og Kommunufel- agnum, at samráðast um nýggju reglugerðina fyri hýruvognskoyring. Skal taxabiltalið skerj- ast, um nýggja reglugerð- in verður sett í gildi? Um vit skulu arbeiða fyri at hýruvogns- koyring til yrki burturav, skerja gera neyðugt at alið so Er taxabilt Sum nú & eru alt ov nog bilar og hetta tern við sær, at tað er torført tjorum, at faa } 1 ma dagion jurturur ða í 10 taxaðÐils hóast teir arbei timar Í 1980 var upp- skot til reglugerð í Tórs havnar Kommunu, men av tí at vit hildu tað verða skeivt at gera reglugerð fyri bert ein part av land- inum, so samdust vit um, at bjóða hýruvognsbil- stjórum í ellum landinum við til ein fund, so teir kundu greiða frá teirra steðu. Av hesum varð sett uppskot um broyting í reglugerðini, sum varð send Landsstýrinum. Trupulleikin hjá hýru- vognsferarum er í fyrstu syftu, at teir skulu gjalda fullan toll av hýruvogn- um. Um teir kunnu prógva, at teir hava koyrt hýruvognskoyring í eitt ár, fáa teir ein part av toll- inum endurgoldnan og 2. árið annan part, sum til- samans gevur, at toll- gjaldið fyri hýruvognin er 43 pst. gjørt Tå ein bilur, sum skal låka treytirnar fyri hyru- vogn kostar frå 120.000 til 150.000 krónur, so er greitt, at iløgan als ikki svarar til tað ein bilstjóri kann fáa burturúr búskap- Mitt móður- mál er fingra- málið — sigur Alida Rasmussen, sum hevur høvudsleiklutin í sjónleikinum >Talende hænder«. Hon er einasti áhugaleikari á palli við yrkisleikarum. Leikurin verður framfordur í kvold týs- kveldið kl. átta. Ein talva og nakrir beinkir er einasta pallprýði, tá leikurin »Talende hænder« eftir Mark Medoff, verður framferdur í Læraraskúla- hellini. Á talvuni eru skrivað orðini: >Tale er en nedven- dighed, som kræver ydmyghed og flid«. At tað kravdi nakað av tí deyva at læra seg talu- málið var greitt beinan- vegin, men at hetta eisini kravdi eyðmýkt bar sam- stundis dám av, at deyv og hoyrnutarnaði fólk ikki vóru eins virðismikil sum menniskju flest. Ein lærari á deyvaskúla fær til uppgávu at læra Sarhu (Alida Rasmussen) talumálið. Sarah heldur ikki, at hon hevur terv á hesum, men kennur seg væl í tigandi umhverv- inum og við fingramál- inum kann hon fáa »sagt« tað, sum hon hevur upp á hjarta. Lærarin James Leeds (Torben Jetsmark) gevst tó ikki við royndum sínum, at fáa Sarhu at broyta hugsan, og tá lær- ari og næmingur finna saman og giftast, so kundi segan her fingið ein góðan enda. Soleiðis gongst tó ikki, tí hóast Sarah og James væl kunnu liva saman í hjúnarbandinum, so er tað tó ikki nóg mikið til at ger- andisdagur teirra verður nektaður frá bæði tí deyva og talandi síðuni Vit fáa innlit í hvussu trupult tað er at »tosa« saman á fingramálinum, t.d. tá Sarah skal tosa við vinmannin Orin (John Schelde) í telefon. Tá noyðist maðurin at »um- seta< tað, sum Orin skal hava boð um. Hetta ger, at hjúnarfelagin missir se tolið, eins og hann eisini missir tolið, tá Sarah ikki kann dragast inn í uppliv- ingina, at hoyra eitt tón- leikapetti, sum honum júst dámar so væl. Tað ber heldur ikki til at »tosa« hugnaligt, meðan parið situr til borðs, tí hendurnar skulu brúkast bæði til at eta við og tosa við samstundis. Tá Sarah og James fara til songar, so ber ikki til at sløkkja ljósið, tí Sarah bert kann gera seg gald- andi við fingramálinum. Leikurin sýnir saman- a arliga, um hann skal gjalda hverjum sítt. Vit hava tí samráðst við Landsstýrið, at fáa laga ligari gjaldstreytir í sam band við nýggju reglu gerðina Fyri at fáa lagaligari tollskipan krevur Lands stýrið. at hýruvognskoyr r Skal gerast aftur í aðrari reglugerð, = » 1 } grein 62 í ferðslulógini sum sigur, at ell kunnu fáa kovriloyvi til hýruvogns- koyring, og at ein ikki nýt- ist at verða knýttur at taxastød. Hetta førir við sær, at alt ov nógvir taxa- bilar eru, og tí er tað ógjer- ligt at hava hetta til yrkið burturav. Aksturvinnufelagið Samfylking legði tí broyt- ingaruppskot fram í Landsstýrinum, har vit kravdu, at talið av hýru- vognum varð skorið mun- andi niður, so túratalið hjá einstaka taxabilinum kundi setast upp. Bert so- leiðis ber til at fáa útreiðsl- urnar at samsvara inntek- unum. Hver fær koyriloyvið eftir nýggju skipanini? — Talan er als ikki um at taka aftur koyriloyvið frá teimum, sum havi hetta í dag. Ætlanin er, a hýruvognskoyring ska gerast til ykrið burturav og hetta halda vit er rím: ligt. Eftir núverandi upr skotinum, so fara andi kovriloyvini at ga til bilstjórin keypir »il rad 2 æt S hesum tíðarst 3 3 at hava hýruvognskoyr ing sum yrki burturav. at ð sun er neyðugt, fyri at tað arbeiða tað tímatali: kann bera seg At enda sigur Jákup Jergensen Vit vita, at einhver bati hevur við sær, at onkur noyðist at beta. Í hesum feri verða tað teir, sum hava hýru- vognskoyring sum hjá- vinnu, men tá málið snýr seg um at skapa betri kor fyri teir, sum vilja hava hýruvognskoyring sum yrki burturav, so er nýggja skipanin neyðug, um vit skulu fáa greiði á málinum. Dánjal Dag. a ———2iid1 umtikið, hvussu trupult tað er at sameina deyv og talandi fólk, í ymsu steð- unum, sum tey koma fyri. Leikurin er ikki bert fyri deyv og hoyrnubrekaði, men serstakliga eisini fyri fólk, sum ikki kenna hetta brekið í gerandisdegnum. Hetta er fyrstu ferð at ein leikur verður fram ferd- ur, sum myndar lívið hjá deyvum og hoyrnubrek- aðum, og umsteður teirra, at koma í samband við umheimin. Umframt Alidu Ras- mussen eru tveir aðrir leikarar, ið spæla deyvir, men sum hava lært seg talumálið. Á pallinum ivast tú ikki í, at hesir leik- arar eins og Alida eru deyvir ella hoyrnutarnaðir í veruleikanum, men tá Sosialurin eftir framfersl- una tosaði við leikarnar, vísti tað seg, at hetta vóru yrkisleikarir, sum hevdu sett seg inn í viðurskiftini hjá deyvum, sum ein part av leikluti teirra. Leikarnir hevdu vant í sjey vikur og í hesum tíð- arskeiði hevdu teir tosað við hoyrnutarnaði eins og ein deyvalærari hevði verið leiðbeinari og stuðla leikstjóranum Joen Bille. Torben Jetsmark sigur við Sosialin, at hann hevði sjey vikur at læra seg fingramálið, og at hetta var tíðarskeiðið tá leikurin varð vandur. Alida Rasmussen, sum hevur hevuðsleiklutin er 21 ár. Hon er deyv, men dugur talumálið og skilir hvat fólk siga við varra- lestur. Alida sigur við Sosialin, at hon ikki áður hevur spælt sjónleik, men var biðin um at leika saman við yrkisleikarum, og at hetta hevði verið ein uppliving burturav. — Eg hevði bert sjey vikur at seta meg inn í leiklutin, eins og eg skuldi venja meg at standa á palli. Hetta var torfert, tí eg havi nærum onga hoyrnu, men við hjálp av einum hoyritóli fái eg greiði á, hvussu eg skal føra meg fram á pallinum og nær eg skal fara út 0.s.fr. — Hóast tað ikki hevur verið tað bera spæl, so haldi eg tað vera spenn- andi at royna nakað, sum ein meguliga ongantíð fær høvi til aftur. og tí tók eg kjansin. Alida Rasmussen hevur júst sabbatár í ár, og ætlar komandi summar at fara undir útbúgving sum frí tíðarpedagog. Hon ynskir sjálvsagt at hava við deyx bern at gera, og heldur, at tað hevur virði, at tey sun eru um deyv bern, vit: hvussu hesi kenna tað, og tí duga betur at hjálpa og stuðla teimum, sun hoyrnan bilar. Hvat dámar tær best á nýta, talumálið ella fingra málið? — Mær dámar so av gjørt betri fingramálið, hetta kenni eg er móðu: málið mítt. Bæði foreldur og ei: beiggi mín eru deyv, so v:* nýta altíð fingramål heima, sigur Alida enda. Samanumtikið kann ast, at tað var áhuga at fáa innlit í umsteð: hjá deyvum og hoyr aðum, og at júst leikur lærur okkum r Framhald á síð: