týsdagur 2. november 1982síða 6

—— >—— o——— ——— tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith låbyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Møller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Álitisváttan til demokrati og sosialismu oddagrein SPANSKI veljarin gav seinasta hós- dag ikki bara demokratinum og parla- mentarismuni eina álitisváttan við at meta upp í so stórum manntali við valborðið, men eisini eina dygga álitis- våttan til sosialistaflokkin, PSOE, undir leidslu av Felipe Gonzales. Sosi- alistarnir fingu avgjørdan meiriluta — 201 tinglimir av teimum 350 — og kunnu skipa stjórn einsamallir. SPANSKI veljarin gav flokkunum, sum ikki eru heitir talsmenn fyri parla- mentarismuni, fasistunum og kommu- nistunum eina misálitisváttan. Kommunistarnir mistu yvir 20 ting- limir og fingu fimm, og ivingarsamt er, um fasistarnir varðveita tann eina lim- in í Cortes, eftir tað triðja valið, síðan hegrasinnaða einaræðið hjá Franco fall miðskeiðis í sjeytiårunum. POLITISKIR eygleiðarar meta, at polariseringin millum sosialistarnar hjá Felipe Gonzales og tann næst: sosialurin heldur: Fólkafloksmaður vanvirðir arbeiðs- loysisstudul sær Aftur eitt hvussu »Uppskoti, sum lands- stýrismaðurin í almanna- málum »vegna landsstýriða legði fyri Tingið herfyri, sum m.a. hevði sett í gildi arbeiðsloysisstuðul í Føroyum eftir danskari fyri- loysi. an!!! litlan Fólkaflokkurin hevur fyri tí partinum av fólkinum, sum kann koma út í arbeiðs- Hvussu vánalig soliðaritetskenslan í Fólka- flokkinum er. flokkurin kallar seg sosial- størsta flokkin, teir høgrakonserva- tivu undir leðislu Manuel Fraga lriban- es, fer at gagna tí spanska demokra- tinum. Baðir flokkarnir hava ein sterkan profil, og eygleiðarar meta, at hetta fer at tryggja spanska demokra- tiið móti tí politisku líkasæluni, sum ofta kemur til sjóndar, tá linjurnar flokkana millum kámast MEN SPANSKA demokratiið er ungt enn. Nogvir av yvirmonnunum í heri- num eru høgrasinnadir og gamlir við- haldsmenn hjá Franco, so vandin fyri einum høgrasinnadum hernaðarkvetti er ikki horvin. Somuleiðis hava polit- iskir eygleidarar nevnt møguleikan fyri, at stórkapitalurin fór at gera bú- skaparligar sabotasjur. Men eftir valið hava umboð fyri bankar og vinnulív mælt til samstarv við tað nýggju stjórnina eins og teir hava sagt seg sinnaðar fyri einum friðarligum og sta- bilum Spanialandi. VALURSLITID prógvaði í ollum fórum, at hernaðarkvett ella onnur ódemo- kratsik tiltøk ikki hava stuðul í spanska fólkinum. hesum hevur Javnaðar- flokkurin altíð virkað fyri. Meira enn onkur annar flokkur. Og um neyðugt við almennum arbeiðum. Arbeiðsloysi er tað ring- asta, ein maður, kvinna, ella ein familja, kann koma Og hesin í! dømi um, samhuga Annars er brotið oman- fyri ikki fult út samsvarandi mynd, er eitt av dómunum um, hvussu roynt verður at taka fíggjarligu ábyrgdina frá tí einstaka.“ (Brot úr grein hjá Martini Simonsen í Dagblaðnum 29. okt. Onkur, sum sjálvur hevur roynt at verið arbeiðs- leysur, hugsar uttan iva, at hasin har skuldi sjálvur sloppið at roynt tað á egna kroppi sínum ikki at havt arbeiði, og upplivað tær sálarligu, fíggjarligu og familieru avleiðingarnar, arbeiðsloysi kann hava við Hvat ger ein fámiljupápi, t.d. í Havn ella á onkrari stórbygd, tá einki arbeiði er, annaðhvort vegna óveður og arbeiðini eru nidurløgd, ella ti uppiløga er. Hvar fær hann pening til mat, hita, el, ella um tað er í eitt longri tíðarskeið: til leigu ella rentur og av- drøg ? Martin Simonsen ella onkur annar fólka- floksmaður gevur honum kanska olmussu ? Jú, hetta er frísinnið tit reypa av ? Aðalmálið má altíð vera, at oll hava arbeiði. Og við veruleikan. Talan var ikki um at gera eina ar- beiðsloysisskipan eftir danskari fyrimynd. Ti tað er ein lóggáva fyri seg. Talan var hinvegin um at broyta forsorgarskipanina. Og hon gevur sum er heimild fyri stuðli til fólk, m.a. í vinnu-loysi. So tað var einki nýtt í tí. Men bert ajourføringar. Men fólka- floksmenn kundu jú brúka uppskotið til at ræða við í stríði teirra ímóti einum rættvísari og tryggari sam- felagi hjá OLLUM ! Forsorgarlógin verður skerd! Tað var tann tíð, tá Sjålvstyrisflokkurin rann á leistum at fáa danskar lonir í Foroyum, tí tær vóru hægri enn tær foroysku, men nú, tá tað er talan um veitingar til tey, sum eru verri fyri, nú er oðrvísi! Landsstýrið legði í heyst fram uppskot um broyt- ing i forsorgarlógini. Hetta er sama uppskotið, sum Javnaðarflokkurin fyrr hevur lagt fram, og sum tað gamla landsstýrið hevði fyrireikað. Nakrar dagar seinri kom skriv frá landsstýrinum til legtingsformannin, har “landsstýrið segði frå, at tað var upp á hvamsvis, atuppskotið var lagt fram. Ongatíð í seguni er slíkt fyrr hent. Men tað er ikki Fólka- flokkurin, sum hevur verið sálin í at halda Tingið og Føroya fólk fyri gjøldur í forsorgarmálinum, men Sjálvstýrisflokkurin. Sjálvstýrisflokkurin he- vur brúk fyri at vísa, at hann er til. At eisini hann hevur veto-rætt í landsstýrinum. Landsstýrismaður Sjálv- stýrisfloksins hevur nýliga sagt eitt nú í Tinga- krossi herfyri, at tað er av tí illa at taka eftir ødrum. Helst eftir tí sum danskt er. Sjálvur hevur hann verið á almennari vitjan hjá Danmarks Radio, helst at kunna taka eftir, hvussu teir gera danskt sjónvarp Tað er við ødrum orðum ikki góður tóni meira hjá Sjálvstýrisflokkinum at taka eftir ti, sum danskt er. Tað man helst ikki loysa seg sum er Ødrvisi var, tá tær donsku lenirnar lógu hægri enn tær føroysku. Tá lovaði Sjálvstýris- flokkurin bál og brand, um vit ikki í stundini fingu t.d. tær almennu donsku lønirnar, tak nú læraraløn- irnar. Men nú er sum sagt vent í holuni. Nú eru tað jú bara tey, sum framman- undan liggja niðarliga, tað snýr seg um at lyfta upp, og nú er tónin sjálvsagt, at nú má og skal skerjast. Men Torbjern Poulsen kann vera púra róligur Uppskotið, sum lands- stýrið legði fram uppá hvamsvís, tað verður skert. Nýggja danska borgarliga stjórnin verður Nr. 112 — 2. november 1982 politisk viðmerk- ing óivað fegin at fáa uppskot- ið aftur í krovið. Torbjern Poulsen ógvast, tí at útreiðslurnar til heimahjálp vaksa, tí at útreiðslurnar til tímalent undir sjúku økjast. Er tað kanska tí, at vit taka her eftir eðrum? Hvussu er við línunum til alment lent, t.d. á Telefonverk- inum, vaksa tær kanska ikki eisini? „Nú skulu vit hava for- sorgarskipan, sum í sær ber arbeiðsloysistuðul o.a. mangt< — suffar umboð Sjálvstýrisfloksins. Ein má spyrja, hvat er vorðið av Sjálvstýris- flokkinum? Tað var tann tíð, tá Sjálvstýrisflokkurin rann á leistum fyri at fáa danskar lønir i Føroyum. Men tå vóru tað ikki veitingar til tey, sum lógu niðarliga í samfelagnum, gomul og sjúk, ella tey sum ikki vita sær nakað arbeiði. Ah jú, >Nú skulu vit hava forsorgarskipan, sum ber í sær arbeiðsloys- istuðul og annað mangt« — hver skal siga! Jákup Lindenskov Hvar er sjálvsstýrisflokkurin ? Eg var ikki sert bjart- skygdur, tá eg fyri tveim- um árum síðani fekk at vita, at sjálvsstýrisflokk- urin sum tridi flokkur skuldi vera við til at mynda stjórn. Tað var ikki hissini, hvat hesir tríggir flokkar kundu út- int borgarliga vegin. Sjálvstýrisflokkurin fekk um hendi fíggjarmál, har samtíðarskattingin skuldi setast í gongd, og sjón- varpsmál, har træðrirnir skuldu samlast, fyri at tað almenna sjónvarpið varð veruleiki. Hesi bæði málini eru tey sjálvsstýrisfloksmál, sum hava sterst áhuga millum okkum vanlig fólk. Ikki eru tey nógv í tali, men hvat gera okkara kosnu menn við málini ? Einki ? Olika er at síggja hvussu tað blomstrar á teimum ekjum hinir báðir flokkarnir hava um hendi: Virkir, vegir, havnir, skip og annað mangt. Vónandi hevur sjálvsstýrisflokk- urin sín lut í tí, men tað skerst ikki burtur, at nógv við mær eru farin at halda, at sjálvsstýrisflokkurin er farin at rekast fyri bein- unum á hinum báðum, soleiðis at teir ikki fáa skilagóð tiltok framd. Ongan politikk í berg- holsemálinum, har tunn- ilsgerðin til Norðoyggjar steðgaði. Um so ikki eisini sjálvsstýrisflokkurin fekk stødgad tí neyðugu heli- koptaraflúgvingini til út- oyggjarnar. Eisini = á ødrum økjum sær út til, at tit ongan politikk hava. Onga meining um nakað sum helst, t.d. í landbún- aðarmálinum, skipamåli- num og mongum eðrum. Samtíðarskattingin er skotin út í tað óvissa. Og sjónvarpsmálið — hvussu langt tað er skotið, veit helst eingin. Eg ætlaði ikki at leggja so hart út, men tað er fyri okkara egnu skuld. Hvat skulu vit siga okkara velj- arum til næsta val. Hava tit ikki ein samgongusátt- mála, soleiðis at tit fáa greitt sjónvarpsmálið um ikki annað. Mikkjal P. Hansen