hósdagur 11. november 1982síða 7

# Í Nr. 116 — 11. november 1982 — Hver heldur tú hevur vunnið og hver tapt í seinastu træt- uni millum sam- gonguflokkarnar? Jóannes Dalsgaard ting maðu r Uttan mun til hvør hevur vunnið i innan- hýsis ósemjuni i sam- gonguni og í Fólka- flokkinum. so er tap- arin Feroya fólk, sum má liva við eini borg- arligari samgongu i enn tvey ár. Eini sam- gongu, sum hevur víst okkum, at hon er ikki fer fyri at stýra landinum og harvið ikki kann loysa tey mest átroðkandi málini i samfel- agnum. Eitt nu at vit fåa eina meira rætt- visa skattaskipan, og at fólk fáa arbeiði. Finnbogi Isaksen, tingmaður: — Oli Breckmann gjørdist klárur tap- ari. Tað er ein spurn- ingur, um nakar vinn- ari varð. Tann næsti taparin er Føroya fólk, ti úr- slitið varð, at henda ólukku samgongan heldur fram. Adolf Hansen, ting- maður — Oli Breckmann, Hilmar Kass og Pauli Ellefsen hava allir tapt. Eingin vinnari er. Men ein annar tap- ari eru føroysku borg- ararnir, sum mugu liva við eini óarbeiðs- førari samgongu tvey ár attrat. Ungdómsarbeiðs- loysi ikki eitt persón- ligt men samfelags- ligt problem | I dag Steintór Rasmussen, for maður í Landsfelagnum P i fyri føroysk ungdómsfelog Mánakvoldið skipaði Býarbókasavnið í Havn fyri einum pallfundi um ungdómsarbeiðsloysi. Luttakararnir vórðu í innbjóðingini bidnir at svara hesum spurningunum: 1: Hvussu stórt er arbeiðsloysið millum foroyskan ungdóm. 2: Hvussu rakar hetta arbeiðsloysið tey ungu í mun til aldur, kyn, geografiska stoðu o.s.fr. 3: Hvorjar eru orsøkirnar til ungdómsarbeiðsloysið. 4: A hvonn hátt kann ung- dómsarbeiðslovsið sigast at vera eitt personligt og samfelagsligt problem. 5: Loysir spurningurin um arbeiðsloysið seg sjálvur ella er neyðugt við serligum tiltokum. Steintór Rasmussen svaraði spurn- ingunum í framlogu síni: Fyrst vil eg takka fyri. at Landsfel serliga tí, at orðið verður forbundið agið fyri foroysk Ungdómsfelog varð Y ið leti, dugnaloysi o.a boðið við til hetta tiltak — um eitt so Tíverri er tað soleiðis í dag. at tað viðkomandi evnið sum ungdóms- er eitt persónligt niðurlag at vera arbeidslovsi. arbeidslevs sur. Fyri mong kann Av ti, at Landsfelagid ikki hevur stødan gerast so meiningsleys og virkað í so langa tíð. er tað avmarkað ótolandi at tey blíva apatisk yvir fyri hvat vit hava havt stundir at arbeitt = lívinum — alkoholmisnýtsla fær yvir við. Ti vil stórur partur av ti, sum eg tak tev blíva kriminell. vandalist- komi at føra fram í kveld, verða ar og annað merkt av mini egnu hugsan um Ein stór hjálp hjá mongum er. at trupulleikarnar og arbeiðinum í hesi búgva inni hjá foreldrum, sum Ungdómsfelagi, hvar eisini arbeiðs- eru so nokulunda væl fyri figgjarliga. leysur ungdómur kemur. Men skjótt skulu tey sum eru ung 1 Tað er óneyðugt 1 dag at reisa dag eisini gerast foreldur og forsy rg) spurningin um arbeiðsloysi er i Før- arar? ovum, tí tað munnu flestar kann- ingar prógva, tó einamest tann van- Arbeiðsloysið Førovum er óivað ligi gerandisdagurin hvar so nógv burturav viðkvæmt hvar bygdirnar vngri og eldri fjakka runt rótleys og bert hava flakavirkini at líta á. ella uttan at vita hvat framtíðin hevur at båtarnar ið veiða fiskin. Tær heilt bjóða teimum smáu bygdirnar hava sjáldan fleiri Tíverri kann eg ikki beinleiðis gera arbeiðspláss. Vanliga mannagongdin meg klókan uppá tel ella procentir, ti hevur eisini verið at folk flytur frá at vit í okkara ungdómsarbeiði enn = bygd í by... ella sum Hanus Andrea- ikki hava gjørt nakrar kanningar. Sen sigur „Neyðin teg noyddi at Tað bilar kanska ikki, ti sum ungur —flyta«. livir ein so tætt uppat trupulleik- Hóast arbeiðsloysið er vanligt anum. at ein nýtist ikki tel fyri at bæði millum konufólk og mannfólk, verða sannførdur um støduna. Ein er tað konufólkini sum oftani eru givin lutur er eisini, at mangar kann- Meira útsett. Hetta kemst ofta av ti, ingar av ungdómsarbeiðsloysi ikki at nógv virkir og arbeiðspláss meta eru so sigandi sum frammanundan kvinnuna sum eina eyka arbeiðs- varð ætlað, men geva eina alt ov megi, sum heitt verður á um neyð- káma mynd av verunligu steðuni. ugt. Vit kenna eisini kjaki í trýss- Úrslitið botnar ofta i til hvenn inum og fyrst í sjeytiárinum tå sam- spurnarskemu verða send til. — um felagið tørvadi arbeidsmegi, at børn- hesi tíma — duga at svara, ella eisini ni skuldu fara i barnagarð og kvinn- vilja viðganga á einum spurnar- an út at arbeiða. Nu vilja fleiri skema svart uppá hvítt at tey eru Politikarar hava konufólk aftur at arbeiðsleys. Spurningur er eisini nær = ganga heima tí samfelagið hevur ikki er ein arbeiðsleysur? og so víðari brúk fyri teimum. Gott demi er tað Um tu spyrt ein ungan á gøtuni, Politiska kjakið i Danmark, og hvar hvat viðkomandi ger (tíverri er tað vidtøkur eru gjørdar at hækka prisin ofta ein rættuliga pinligur spurning- å barnagarðs- og vegguplássum so ur) fært tu oftani svarið »Akkuråt nógv, at vanlig fólk ikki fáa ráð at fyri tíðina geri eg einki serligt, men lata bern síni ganga har. Hvat teir eg rokni við at vissir meguleikar føroyskupolitikarnir fara at gera fyri verða í næstu viku«. at loysa trupulleikarnar, dugi eg av Ella >Ég havi ta síðstu tíðina fing- góðum grundum ikki at svara uppa. ist eitt sindur við at gera tað ella tað, men nú bíði eg eftir at finna okkurt annad« Hverjar eru so orsekirnar til ung- Ella >Ég arbeiði á flakavirkinum tå dómsarbeiðsloysið? okkurt er at gera« Hetta er sjálvandi eitt ógvuliga Ella »Passi bernini hjá systur umfatandi evnid, sum eg ikki rættu- nini« liga hætti mær undir at gera heildar- i É HF, fertuavlovsari osfr stødu av Fad eru mong sum royna at fjala utyvir, at tey eru arbeidsleys, kanska Tad er greitt, at stødan i vestur heiminum, ikki er serliga lovandi TØRVUR Á ARBEIÐSPLÁSSUM HESI SEINASTU ARÍNI ER FÓLKA - TALID ØKT VIÐ Í MIÐAL 1,2% UM ÁRIÐ ROKNA VIT VID SOMU GONGD FRAMYVIR 9 80 k í 19 90 pr BK —————— + 6 5 ROKNA VIT VID,AT UMFRAMT HESI ERU UMLEIÐ 1000 FOLK ARBEIDSLEYS (TÍVERRI ER TALIÐ ALLARHELST HÆGRI) VERÐUR KRAVID TIL NÝGGI ARBEIÐSPLASS I 1990: mein AG í 000. á (0 nn LSAMAN SKULU VIT HAVA SAMA BÝTIÐ INNAN TEY YM | SKU ViNNUØKINI, HELMINGURÍN A SUM HIGARTIL, SKAL BEIÐA INNAN TAÐ FRAM LEIÐANDI VINNULIVID. | ; KRAVIÐ TIL TAÐ FRAMLEIÐAND! 4 í : vi NNULI VID VERÐUR feel PLASS Talva frá Føroya-vikuni í 1981, sum vísir tervin á arbeiðs- plássum komandi árini vidvikjur, og at åvirkadar av hvat búskapi Førovar verða lætt gongdini í teimum londum sum vit samarbeiða við Hóast hetta, og at fiskariavtalur millum annað standa í vanda, mugu vit troyta aðrar vinnuvegir og um neyðugt at gera radikalar br tingar mleiðslu indu til fyri at tryggja búskapin, fr k og arbeiði á landinum. Vit meira við vørunum dømis, arbeitt sum vit utflyta, roynt ymiskan smá- idnad å landinum, hoast vit i flestu forum noyðast at innflyta raevnini sum vit skulu brúka. Á onkran hátt mugu vit mótvirka tí gongdini, at framleidsluyvirskotid verdur investerad i fyritøkur i ut- mangan heiminum ella sett i utlendskar bank ir sum tad førovska folkid må svida fyri. Somuleidis mugu vit hava eina midvisa ætlan vid øllum teimun mongu ungu, sum ganga å hægru skulunum, uttan at samfelagið er ført fyri at taka ímóti teimum. Her skal líka verða nevnt, at meira átti at verið gjørt við at útgivið upplýsandi tilfar hvussu tey ungu kunnu nýta sína útbúgving, soleiðis at tað verður bæði samfelagnum og meguliga teimum sjálvum at gagni Ungdomsarbeidsloysid er ikki eitt persónligt problem men eitt samfelagsligt problem. Oftani verða fólk kallaði dovin tí at tey .einki arbeiði hava, men er hetta ein ógvu liga ljót og oyðileggjandi viðferð at teimum. sum samfelagið í løtuni ikki hevur brúk fyri I bygdum. hvar arbeiðið bert er til tíðir, streyma hópar av ungfólki til tá okkurt er, men ofta er gleðin stokk ugt og tey flestu verða send heim- aftur aftaná nakrar fáar arbeiðs dagar. Eisini eru tað nekur, sum ikki sleppa uppí part Rationaliseringin av flakavirkjum ger at skjott at avskipa og hagreida fiskin og mangar hendur eru avloystar av nymotans maskinum mongum tað gongur Storm P segði einaferð >ll tosa um nakað við tad«. Tað verður nú eisini tosað so veðrið, men eingin ger nógv um arbeidslovsid, ein kanning um arbeiðslovsið er eisini gjørd, men hvat verdur veruliga gjørt fyri at vinna á probleminum so gott sum einki 1 Avvarðandi myndugleikar hava ábyrgdina av at mun tikin fyri at koma hes till in di stig verða trupulleika at sleppa øllum arbeiðsleysu upp: fjalli. og lata avgerðina gg skipini og avlopspening. sum sjáldar verður bruktur t lagur uttan Se hesar geva persønligan vinning A Pil síðst vil eg visa á nakrar royndir A arbeiðsle sum vit hava gjørt a ungdómi í ungdómstelegun } A heiði hava Fey ungu sum einki ar eru sum heild ójavnt synt. og kunnu til tíðir hava torført við at harmonera saman við hinum limunum Tá lítið og einki hevur verið at gjørt í eini bygd vvir eitt longri tíðar skeið. kann tað ofta viðfera óneyðug ar illstødur, svinn úr kioskini, ella gerðir imoti felagshølinur Eg skal sjálvandi ikki påstand: alt botnar í arbeiðsloysinum. ti sjálv andi kunnu aðrir trupulleikar eisin gera seg galdandi Fad er avmarkað hvat ungdoms felog kunnu gera, tá tað snýr ungdóm sum er sosialt liga illa fyri. Vit skulu eisini minnast til, at alt arbeiðið í teimum feroysku ella ungdømsfeløgunum er av huga. og uttan nakra san Roynt verður tó sum frægast at faa ungdómin við í vmisk lok og interessur sum hava eitt innihald elli eru uppbyggjandi. Ein hjalp er eisin um ungdómsfelagið kovrir við rímiligum útseluprisum og atgongu merkjum til dans o.s.f Eitt sum ein ofta saknar er eitt betri samstarv millum tað almenni kommunurnar og feløgini, so at eitt meira umtatand ungdoms og innihaldsríkt ungdomsarbeið kundi verið gjørt. sum eg trugn hevur tydning fyri allan ungdømin Tó er tað givið, at vit dóms feløgunum ikki kunna kon ungdomsarbeiðsloysinum til In men kunnu sum frægast royna at bøta um umstødurnar við at kovra við fiø broyttum aktivttetum í unga húsinum. Landsfelagið fer su! liðir at arbeiða meira miðvist ð hesum trupulleika og vil ver fyri ollum aheitanum um at vera til at loysa ungdomsarbeiðsi