hósdagur 18. november 1982síða 4

síða 4 tíðindahlaði VV UAVIAaVIU = - Nr. 119 18. november 1982 Ynskiligt at uppskotið var 0- neyðugt - men tað er ein neyð- loysn — Uppskotid er eingin loysn, men ein verdug neyðloysn. Forsorgarløgin er ein biddaragongd, og hvor kann liva fyri 4000 kr. um mánaðin, spurdi Jóannes Dals- gaard. Uppskotið um at kanna arbeiðs- loysisspurningin fekk misjavna undirtoku á Tingi — Vit hevdu sjálv- sagt ynskt, at hetta uppskotið ikki var neyðugt. Vit meta heldur ikki, at upp- skotið er nekur loysn, men ein neyðloysn. Javn- aðarflokkurin und- irstrikar enn sum áður, at besta trygdin móti arbeiðsloysi er ein arbeiðsskapandi politikkur, men vit hava ikki álit á borgarligu sam- gonguni í so máta. Segði framsegumaður Javnaðarfloksins, Jóan- nes Dalsgaard, tá málið um almenna arbeidsåvis- ing og arbeiðsloysisstuðul var til 1. viðgerð í løgting- inum mánadagin. Javnaðarflokkurin hev- ur í uppskoti til samtyktar mælt til, at legtingið setur eina nevnd at kanna allan arbeiðsloysisspurningin, gera eitt uppskot til al- menna arbeiðsávísing og arbeiðsloysisstuðul. Orðaskiftið gav onga ábending um, um legting- ið fer at seta eina nevnd at kanna allan arbeiðsloysis- spurningin, gera eitt upp- skot til almenna arbeiðs- ivising og arbeiðsloysis- tuðui rå tid gav onga nding um, um løgting- Í fer at seta eina nevnd ið umboðum fyri fakfeløg 7 fyrisiting — sum Javn- Jarflokkurin hevur skot- 1pp at kanna spurn- indsstýrismaðurin í Eilif jelsen, segði, at ein innamálum, ng kundi men setast í hjálpir Ein og hver veit, hava brúk fyri ar- Kanningin. hvat 1 um nassum sum er gjørd um tey ungu, sigur nakad um støduna Tj6dveldisflokkurin tek- ur undir vid uppskotinum. framsegumaðurin fyri Framburðs- og fiski- vinnuflokkin ikki bein- leiðis segði, um flokkurin var fyri at gera kanning- ina. Framsegumaður Fólkafloksins mælti til at grava uppskotið drúpt. Orðaskiftið um málið var drúgt og vardi í næst- an tveir tímar meðan Eingi tel Vit hava eingi tel fyri arbeiðsloysi hjá tilkomn- um, men Feroya Arbeið- arafelag hevur í brævi til Tingið, 16. mars í ár, víst á, at arbeiðsloysi er. Og somuleiðis hava fakfelags- fólk í blødunum gjørt vart vid, at arbeiðsloysi hevn- verið við at taka seg upp. segði Jóannes Dalsgaard sum grundgeving fyri uppskotinum. Sjálvur metti hann, at ein umfatandi rationaliser- ing innan vinnuna, ein tendensur til minkandi alment virksemi og víkj- andi konjunkturur hevur ført til = arbeidsloysid millum tilkomin. Í hesum sambandi vísti hann á kanningina, sum er gjørd um arbeiðssteðuna hjá ungum. Hann segði. at hon vísti, at 2-300 ung vóru arbeiðsleys sjey mán- aðir veturin 1981-82. Ongatið veruleiki Jóannes Dalsgaard upp- lýsti, at líka síðan føroyska samfelagið gjørdist ein fiskivinnutjóð burtur av, hevur av og å verid tosad um at stovna eina arbeiðsloysistrygg- ing. Í 30-unum var tað ser- liga Javnaðarflokkurin og fakfeløgini, sum mæltu til at fáa eina trygging, með- an Tjóðveldisflokkurin og Sambandsflokkurin i "> árunum eftir kriggid hava" tosað um trygging. Men ein slík er ongantíð blivin til veruleika. Jóan- nes Dalsgaard metti, at vinnustruktururin var helst høvudsorsøkin. — Tad, at menn skifta millum sjógvin og arbeiði á landi, hevur ikki stuðlað upp undir eina arbeiðs- loysistrygging. Jóannes Dalsgaard segði, at fekst tú ikki arbeiði á landi, so fórst tú til skips. Ella tú kundi fara niður ella við norsk- um, týskum ella íslendsk- um skipum. — Men allir hesir møgu- leikar eru avmarkaðir í dag. arbeiðsloysis- Aktivan búskapar- politikk Framsegumaðurin hjá uppskotsstillaranum kom eisini inn á arbeiðsskap- andi politikkin. Hann vísti á, í Feroyum hevur verið breið semja um at reka ein aktivan búskaparpolitikk, soleiðis at vinnuhjólini hava kunna malið og skip- ini siglt. — Hverja ferð hóttafall kom á hevuðsvinnuna, kom tað almenna til hjálp- ar, so hon ikki steðgaði. Samstundis fór ein mun- andi útbygging fram á landi. Hetta bar við sær nógv arbeiðspláss. Men hetta mynstrið er nú við at broytast, segði Jóannes Dalsgaard. Skulu eisini hugsa um tey brekaðu Karin Kjelbro, úr Tjóð- veldisflokkinum. segði. at = Ein tendensur er til minkandi alment virksemi og tað merkir aftur færri arbeiðspláss Tað verður helst meiri sjáldan, at hol verður sett á sum á myndini prinsipielt tók flokkurin undir við, at oll, sum ikki klára seg, skulu fáa hjálp. Hon spurdi, hví verka- felogini ikki fyri langari tíð síðani hava kannað spurningin. Serliga tá tað var eitt so neyvt samskifti millum Javnaðarflokkin og fakrersluna. Annars visti Karin Kjøl- bro å, at ein paralellur til tey arbeidsleysu eru tey brekadu. Hesi hava onga arbeidsåvising. I hesum sambandi kom hon eisini inn á álitið um endurút- búgving, sum varð gjert fyri fýra árum síðani. Annars segði hon se; vera samd við Javnaðar- flokkin, sum í viðmerking- unum til uppskotið sigur, at hann er greiður yvir, at ein slík skipan sum í Dan- mark ikki kann setast á stovn í Feroyum. Má loysa seg at hava fólk í ai beiði Adolf Hansen, úr Fram- burðs- og fiskivinnuflokk- inum, segði eisini, at vit skulu vera varnir við at hoppa upp á arbeiðsloysis- stuðulin sum danir hava. Hann mælti til eina skipan, har ein avtala eisini var við virkini, so hesi ikki kunnu renna fólk- ið heim í tíð og úrtíð. Adolf Hansen segði, at ar- beiðsgevarin má gjalda sín part, so tað betir loysir seg at hava fólk í arbeiði en at senda tey heim. Okkara besta aktiv — Eitt av okkara bestu aktivum er, at vit hava eina fleksibla arbeiðsorku, sum hvervur, um vit fáa eina sentrala arbeiðsávís- ing, segði Eilif Samuelsen. Hann metti, at trupul- leikar fóru at stinga seg upp í samband við eina arbeidsåvising. Ti, sum hann segði, fái eg ikki arbeiði innan mína út- búgving, og har eg búgvi, so havi eg ikki nakað arbeiði. Í staðin mælti lands- stýrismaðurin til, at kommunur og åhugafeløg settu í gongd eina arbeiðs- ávísing á staðnum. Eilif Samuelsén noktaði ikki fyri, at tað er eitt vist »sesong-arbeidsloysi« i Føroyum. T.d. innan fiski- vinnuna — Men hvat verður gjørt hesum viðvíkjandi. Tað er tann meira áhuga- verdi spurningurin. Eilif Samuelsen vísti á, at bæði hetta og undanfarna landsstýri hevdu gjørt nógv fyri at fáa nýggj arbeiðspláss. Sjálvur segði hann seg vera ímóti at seta fólk í arbeiði bara fyri at gera nakað, men vera fyri at seta verulig arbeiðspláss í gongd. Grunnarnir nógvan pening Í hesum sambandi upp- lýsti landsstýrismaðurin, at fíggingar-grunnarnir hava rívuligt av peningi. og at kanningar vísa, at 200 nýggj arbeiðspláss skulu fáast árliga fram til ár 2000. Um Menningargrunnin kundi hann upplýsa, at hesin hevur sett sær íyri at skaffa 240 arbeiðspláss árliga, og at hesin grunn- urin tvey tey undanfarnu fíggjarárini hevði veitt 19 og 32 mill. kr. í fígging, sum hava givið 135 og 140 arbeiðspláss. Tað, sum er farið av hesum fíggjar- árinum, hevur higartil givið 70-80 arbeiðspláss. Lánveitingin er 25 mill. kr. — So nógv verður gjørt, segði Eilif Samuelsen. Umframt hesi eru nógv nýggj arbeiðspláss í tæn- astusektorinum. Forsorgarlógin hóskandi Eilif Samuelsen metti, at tað verður torført at gera eina arbeiðsloysistrygg- ing til feruysk viðurskifti. Hann segði, at danska skipanin er ikki nakað at taka eftir, tí hon er dýr og kostar ótrúligar upp- hæddir. Harafturímóti vísti hann til forsorgarlógina sum eina loysn. og segði at hon var hóskandi til okkara viðurskifti Sambært eini grein í for- sorgarlógini kunnu fólk, sum einki arbeiði hava. fáa ein styrk. Kunnu tey liva? Jóannes Dalsgaard spurdi, hvat teir menn, sum nú verða útskeiðaðir, skulu gera. Hann vildi hava at vita, hvussu fólk kunnu liva av forsorgar- hjálpini. Hann segði, at fólk skulu halda fram at Framhald á síðu 11