hósdagur 25. november 1982síða 2

Síða 2 Hevur tú ein spurning ella onkran trupulleika, sum tú kundi ynskt tær at fingið vidgjørdan í hesum teiginum, Spyr Sosialin Søsialin«. Sålarfrøding- urin: . Tunglyndi og , , . årstidirnar Nú myrka árstíðin kemur kenni eg tað eins og alt er so trupult og tungt at bera. Bert ein lítil trupulleiki gerst so stórur, at eg havi hug at leggja meg undir dýnuna, so eingin skal fáa illgruna um, hvussu stendur til við mær. Um næturnar vakni eg við at hjartað bukar so harðliga, at eg eri bangin fyri, at eisini nakað likam- ligt bagir mær. Er hetta vanligt hjá kvinnum, sum eru komnar um 45 ára aldur, ella bagir mær veruliga nakað. Eg eri farin at ivast, og kundi hugsa mær at spurt sålarfrødingin, um hann hevur nakad svar sum kann ugga meg. KI Nú hettar heystið hevur verið so óvanliga harð- bælið og myrkt og veturin av álvara stundar til, skilji eg væl, at tygum eru tung- lynt. Sjålvt fyri tann friska og fusa landkrabban kann tad stinga vera møtumikid at trynid undan fjard- IJ unum, og skuldu vit ann- vl fyri í mun til ars verið mennisk]u sum balast í enn myrkar umhvørvt I sum t.d. sjófólk okkara við Kanadas, irnorey Grønlands og s strendur. gði, engt at m.a. ættarbre konstitution. hormonalum pg OFUIS intvortts rsøk- um 2) Tu nel ndi orsakað at einhvorjari greiðari orsok, sum kennist nivandi fyri hin rakta, t.d. missur at einum 1? sinum ka ru, arbeiði, ognarlutum o.t 3) Eitt varandi lyndi í persónleikanum hvers røtur kanska rokka heilt aftur í barndómin, har tað helst varð lisið og sungið fyri einum, hvussu jamm- urkent og óttakent foldar- lívið nú einaferð er, er eitt mistreystið til lívið sum so Skriva til: Sosialurin, postsmoga 76, 3800 Argir. Merk brævbjålvan »Spyr Hetta er sjálvsagt alt ov kunstigt og ov mikið av- gjort sett upp, tí innanfyri hesar karmar eru mark- kann t.d. sær, at ein hevur stødur, og ein væl hugsa menniskja, sum lyndi til tunglyndi, lætt- liga verður tikið av fótum í so máta, bert lítið rekur ímóti, sum t.d. veð- um urlag og árstíðin. Annars frættist, at júst sjúkligt tunglyndi hevur tað við at taka seg upp ser- stakliga heystið og móti vårt. At so er um heysti er í mínum eygum væl skilj- andi, tí myrki parturin av samdogrinum er langur, og veit ein sær ikki nóg mikið av innihaldsríkum at fylla hesar myrku lotur við, er vandi fyri tunglynt- um hugsanum. Men á vári...? Nogd og eisini sjålvsnøgd er nú einaferð ein spurningur um urtøku í mun til vån- irnar, og kanska er tað so, at vónirnar um tær ljósaru løturnar vóru so stórar í hugaheiminum, at tær í veruleikanum vóru ógjor- ligar at nokta, so sum ein nú einaferð vildi tað. Annars er lívið og livi- umstødurnar jú nær tengdar at liviumstoð- unum, hetta veit ein m.a. frá plantuvokstri, so hví ikki menniskjan eisini Ivaleyst = spælir veðurlag og harvið ljósið um eisini inn á trivnaðin eisini hjá okkum Tygum eru í 40-árunum. og tað er helst so, at tung- lyndi hjá kvennkyninum oftast er í hasum árunum Orsokirnar kunnu vera so ymiskar líkamligar hor- monal S pl sum ítoku Tygum siga ikki frá, um tygum eru giftøgift ella kanska eiga vaksin born, á } På sum eru farin heimanifrá, og að hervid kanska kennist trronum nakað vani gt my rkurs og vetr artunglyndi ert hvussu er ein uggi í at um heilsan verður, so verður tað aftur umsíðir eitt var og summar í náttúruni og helst eisini í tygara sinni Men taki tygum okkurt fyri í vetur, so tygum dag- liga kunnu líta aftur á lid- ugt dagsverk og frødast um tað eins og helst hjá tygum á sumri Ey Jo tíðindablaðið Sosialráðgev- arin: Útbúgving og pensión Eg eri 35 ára gomul kvinna, sum vegna heilsu- brek fái avlamispensión. Nú kundi eg hugsa mær at farið á kveldskúla, at læra eitthvert, so eg kundi arbeitt okkurt sum eg eri fer fyri. Um eg fari á kveldskúla og seinni fái arbeiði nakrar tímar, hvussu nógv verður tikið í avlamispensiónini. Verður hetta tikið frá tí degi eg fari í kveldskúlan, ella hvussu? IB Tad hevur onga åvirkan å avlamispensiónina, um tygum fara á kvoldskúla. Eg haldi at tygum so av- gjort skulu fara á skúla, um tygum á nakran hátt kunnu megna tað. Tað er altíð stimbrandi fyri okkum at hava okkurt at takast við, heldur enn at vera óvirkin. Inntoka yvir eina ávísa upphædd ávirkar altíð av- lamispensiønina i ein viss- an mun. Um tygum stok og hava arbeiðsinn- eru tøku upptil kr. 2.004,— um mánaðin, ávirkar hetta ikki Fer uppum nevndu upphædd, avlamispensionina. arbeidsinntøkan so verður so líðandi minka um avlamispensiónina. Marjun Legfreðingur- in: Spurningur um leigu- sáttmála Vísandi til hjálagda leigu- sáttmála vil eg vita, hvussu rættindini eru, tá sagt verður upp. (leigarin spyr). I $2 stendur, at »Opsi- gelsesvarslet er 3 mdr. til fraflytning den første i en måned«. Samstundis stendur undir »Alminde- lige bestemmelser« $14 ymist, sum kortini kundi bent å, at um umstød- urnar eru so, at husini kun:. leigast ut til onkr- m TN Eydun Joensen, sål arfrødingur an annan áðrenn hesar tríggjar mánaðarnar, so tykist tað í lagi. Spurningurin er tí, hverji rættindi og hverjar skyldur leigarin og útleig- arin hava, tá sagt verður upp. Orsøkin til spurningin er, at eg ikki havi bruk fyri at leiga húsini meira enn 1 1/2 mánað afturat, men nústaðni havi ásannað hetta. Eri eg veruliga tvungin at gjalda fyri 2 mánaðar, hóast eg eri flutt? Leigari Tá leigusáttmáli verður gjørdur er hesin galdandi í tann mun, hann er í sam- svar við leigulógina. Leigulógin sum ætlað er at verja leigarar móti órímiligum uppsøgnum og móti okursprísum, og sum sigur, at um eitthvert leigumál um leigu av íbúðum (eisini komur) skal gerast skrivligur leigu- sáttmáli, sum skal leggjast fyri leiguneund- ina (Dómarakontórið) til góðkenningar. Um báðir partar í leigu- sáttmálanum hava treytað sær tríggjar mánaðir upp- sagnarfreist merkir hetta, at útleigarin, sum sigur upp leigusáttmálan sam- bært leigulógini og sum hevur rætt at siga hesum upp, við at leigarin ikki flytir út fyrr tríggjar mánaðir kann rokna enn seinni. Fyri kanska okkurt leigaran, sum hevur funnið betri at bugva í merkir uppsagnarfreistin, at hesin hevur bundið seg til at gjalda húsaleigu í triggjar mánaðar, fram frá uppsognint 1t rokna Vanligt er í einum leigu- , sattmala it seta upp- sagnarfreistina frá leig- aranna síðu til eitt styttri tíðarskeið enn freistina frá eigaranna síðu, og er eitt slíkt frávik í bert freistunum við íbúðarviðurskiftum vit nmiligt teimum hava í dag Utleigarin ikki fyri neyðini fleiri mánaðir at finna nýggjan leigara, og leigarin er skjótt leysur av sáttmálarum. Ongin hevur í Foroyum skyldu at leiga út og kann tygara fori ikki áleggjast útleigaranum at leiga húsini útaftur beinanvegin, tygum eru flutt. Hevur hin vegin eig- arin ætlanir um at leiga húsini útaftur, er rímuligt at krevja av honum, at hevur sum I þá er at tygum royna at finna ein leigara til húsini sum útleigarin vil góðtaka. Vil eigarin kortini ikki leiga útaftur fyrr enn teir tríggir mánaðarnir eru gingnir, er spurning- urinum tygum ikki hava krav um eitt ávíst endur- gjald frá eigaranum. Í ollum forum standa tygum tá betur í einum sakarmálið um gjaldan av írestandi leiguupphædd- in, um tygum velja at nokta at rinda. Er eingin leigari til hús- ini, eiga tygum sjálvandi at gjalda fyri teir tríggjar mánaðarnar. At enda skal viðmerkj- ast, at leigulógin enn bert er sett í gildi í Tørshavnar kommunu og sostatt bert galdandi fyri leigumál í Torshavn. Turid Læknin: Kensluleysar hendur og føtur Kann læknin hvat mær bagir. Ég eri vanligur arbeids- madur, 48 åra gamal. Trupulleiki min er, at eg i kulda fåi kensluleysar hendur og føtur Eg royki 15 sigarettir dagliga Er nakar heiluvágur fyri hesum. siga mær T.D. Vað er vanligt at fólk fáa broytingar í æðrarnar, tá ein eldist. og hetta kemur einamest í hendur og fotur, tí hesir likamspartar mest utsettir fyri kuldaávirkan Tá tygum eisini rovkja sigarettir, so verður heilt galið, tí ávís evni í sigarett- roykinum verður upptikið í munnrovu og lungu og hava blóð- æðrarnar soleiðis, at ávirkan á krampi kemur í æðrarnar so blóðrenslið verður tarn- að. Tað er hetta sum tygum kenna sum kaldar hendur og fotur. Tað heiluvágur, sum verður nýttur móti hesum, finst men hesin heilu- vágur ávirkar allar æðrar. eisini í heilanum Hetta kann geva vissar Nr. 122 — 25. november 1982 Marjun Sigurdsdótt- Marner Simonsen, Turið Debes Hentze, ir. sosialráðgevi lækni logfroðingur hann leigar tey útaftur trupulleikar, eitt nú beinanvegin, um leigari svimbul og moguiigt finst longu nú. orviti. Rættasta tygum tí gera Um hesin heiluvágur eigur at verða nýttur er ivasamt, tí broytingar í æðrunum gera hesar so mikið stirvnar, at heilu- vágurin ikki hevur nakra ávirkan á tær. Tað eru summi nýta eitt glas av víni ella oðrum rúsdrekka, tí alko- hol í smáum mongdum hevur eina ávísa ávirkan, sum so æðrarnar vidkast, — um tær ikki eru ov mikið stirvnar. Er sterilisat- ion loyvd? Eg eri 36 åra gomul kvinna, sum skal eiga fjórða barnið komandi år. Maður mín og eg eri samd um, at vit ikki skulu hava fleiri bern. Tó er vansin, at eg ikki toli p- pillarar, og er tað eisini tí eg gjørdist vid barn hesa ferð. Nú vildi eg vita, um tað er loyvt at sterilisera kvinnur i Føroyum? Hvussu skal ein bera seg at, um møguligar um- sóknir skulu sendast myndugleikunum. Eg vildi eisini fegin vita, um ein slík viðgerð ávirk- ar samlívið aftaná. M. Eftir sum tygum eru 36 ár og nú skulu eiga fjórða barnið, er í hesum fori ikki neyðugt, at senda umsókn um at fáa gjort sterilisiøn skurð. , Sterilisión vil siga, at bundið í leiðarnir rður um eggja Hetta kann í dag gerast við einum sli, sum rðr stun rið inn í búkin beint undir nalvanum Hetta verður gjort í fullari do en at tvg i verða útskrivað dagin eftir ing kunr hjá I oðrum fori ungum kvinnum og monnum er tað neyðugt at senda umsókn, at fáa gjort sterilisatiónsskurð, til Færøernes Sterilisations- nævn, sum verdur send til Sorinskrivaran. Sum nevnt omanfyri, so verður sterilisation gjørt á tann hátt, at bundið verð- ur um eggjaleiðaran hjá kvinnum og hjá monnum. Hetta hevur onga ávirk- an á hormonviðurskiftini ella samlívið aftaná. sástrongin MS