leygardagur 27. november 1982síða 10

Kollafjarðar kirkja 145 ár: Leygardagur 27. november 1982 Eyðkenni fyri gomlu timbur- kirkjurnar er samljóð við lands- og bygdalag Innandura eru kirkjurnar merktar av hegtíðardámi og einfaldum vakurleika ir 829-1847 3 gvar kirkju ed Førovum i er el ðkendi anda tær 1 x rki } ) ið a ndan £ Á r 1 £ u prog ré ind K Of kennir hesar kirkju- bygningar, er samljóð harmoniur, uttan eins og innan. Uttan samtykkja linjur, vinklar og litir á ein natúrligan hátt við landslag og bygdaleg. Innandura eru kirkj- urnar merktar av einum hegtíðardámi og ein- faldum vakurleika, sum fær tann, sum stígur inn um gáttina, at kenna seg í samljóði við rúmið. Tað, sum m.a. skapar henda virkning, er tann beri viðurin, tað vakra handverkið, og ofta listaverk, sum teir út- skornu kórveggir, vit finna í teimum flestu kirkjum frá hesum tíðarskeiði. Kollafjarðar kirkja er ein av hesum kirkjum. Hon fyllir í hesum degum 145 ár, og er undirritaði biðin um at skriva nekur fá orð um hesa kirkju og um teir, sum hava skapað hetta byggilistaverk. Orð: Jóannes Dalsgaard lorte 7 ejr Sp 1 r i að Sur ið sindur við í hesum blað TEINUN va seg st u er kirt rå $3 í í ið n t 2 10 t i so K ka a 3 hvønn smidin Ein någreinilig lysing av Kollafjarðar kirkju og hinum timburkirkj- unum 7 frá 1829—1847 og øllum teimum søgu- ligu og listaligu spurn- ingum, sum eru knyttir at hesum kirkjum, kemur, um alt gongur eftir ætlan, fram á eðrum stað. Hetta verður nevnt, tí Forn- minnissavnið og Lands- skjalasavnið savna upplýsingar um fer- oysku kirkjurnar, og verður hetta tilfar vón- andi einaferð almanna- kunnugt. Kollafjarðar kirkja, sum stendur á laðaðari grund, er úr timbri við flagtekju og torni. Hon stendur í fyrndargamla býlinginum við Sjógv, har sum í hvussu er tvær — møguliga fleiri kirkjur hava staðið frammanundan hesari. Tó halda menn í Kolla- firði, at hendan kirkjan stendur nakað ovari enn hon, sum var frammanundan, og sum varð bygd í 1750. I forkirkjuni í Kollafjarðar kirkju er ein fjøl yvir innhurðini. Í hesa fjøl hava smidirnir skorið sínar for- bókstavir, latínska orðið »fecit«, sum merkir gjørdu, og Aar 1837 Spurningurin um at byggja nýggja kirkju í Kollafirði og í Kvívík varð reistur á vártingi í 1837. Eitt sindur av kapping hevur verið ímillum bygdirnar um, hver skuldi vera fyrstur við nýggjari kirkju. Kollfirðingar vóru við yvirlutan, og nýggj kirkja kom ikki í Kvívík fyrr enn í 1838. Nakað bendir á, at tey í Kollafirði hava havt skund, og tað sigst, at hetta kom av, at myndugleikarnir hevdu ætlanir um at seta nýggju kirkjuna á ødrum stað. Eftir skrivaðu keld- um á Sælands lands- skjalasavni og Feroya Landsskjalasavni at dema er farið undir arbeiðið við nýggju kirkjuna í Kollafirði í august 1837, og stóð kirkjan liðug umleið tann 18. november sama ár. Okkurt smá- vegis, so sum takrennur og portur, kom ikki fyrr enn nakað seinni. Nær kirkjan er vígd, kann tað vera eitt sindur av iva um. Eftir mannasegn í Kollafirði varð hon vígd fyrsta sunnudag í advent 1837. Hesin dagur fall á 3. desember hetta er ikki í samsvar við skrivaðu keldurnar, 190” . 183/, Men sum benda å, at vigslu- dagurin var 18. november. Tann 7. november skrivar Garde sóknar- prestur og settur prévstur til amt- mannin, at hann »… agter løverdagen d. 18. d.m. at indvie Kolle- fjords kirke«. Nu kann tad væl hugsast, at vigsludag- urin kortini hevur verið 3. des., antin ti at kirkjufólkinum ikki hevur dámað, at kirkjan skuldi verða vígd ein gerandisdag, ella tí hon ikki hevur verið liðug til tíðina. Kollafjarðar kirkja er sera vekur og er sum allar hinar gomlu timb- urkirkjurnar eitt heil- skapað byggilistaverk. Um tað nú er væl um- hugsað og tilætlað er ikki lætt at gita, men tað hevur eydnast byggimeistarunum at forma eitt kirkjurúm, við serligum dámi. Atmosferan, um tað kann verða loyvt at nýta eitt fremmanda- orð, er fjålg, saman- borið t.d. við atmosfer- una í teimum grót- og betongkirkjum, sum vórðu bygdar í 19. og 20. eld. Smiðirnir Hverjir vóru so smiðirnir, og hvat vita vit um menninar aftan fyri henda kirkjubygn- ing? Í Kollafirði eru nevn