leygardagur 8. januar 1983síða 7

NORDMENN ÆTLADU SÆR FØROYAR Høvdu bretskir politikkarar tikið undir við norskum stjórnarlimum, kundu Før- oyar í fyrsta lagi verið hersettar av norð- monnum og í eðrum lagi verið lagdar undir Noreg Undir seinra heimsbardaga royndu tveir norskir uttanríkisráðharrar, Halv dan Koth og Trygve Lie, sum báðir sótu í tí útlagnu stjórnini í London, at fáa Feroyar lagdar undir Noreg Men teir komu íkki langt í ætlanum sínum. Bretar forðaðu norðmonnunum í tesum ætlanunum, ti forsætisráðharrin Churchill, boðaði frá, tá bretar hertóku Feroyar apríl 1940, at oyggjarnar skuldu latast Danmark aftur eftir krigs- OK Fad var kortini við hver sínum sjónar- uðum, it 10r8KU ttanrikisrad- arrarnir arbeiddu við fonkum sinum uganum njå Koth sum var søgutrød- igur T8Kur eKSDansionstankl róðurkensiu og iá tað seguiga og Kanska ein Hann tosaði um nnaí m itiadi í Førovum € é ann trateg1ski ann r tin ( ( 2 á t a Oist VII aL L1ULLAKA einl 5 ratiantshavinum Ug SI ngurin iá irammariiga na íðarritið Brá, sum hevur tikið nið upp. Sjálva greinina, skuldu Førovar avreiðast undir krign- ur Eyðun Andreassen skrivað. ldurnar nia nonum eru m.a. endur ningarnar hjá Koth og Lie. Hetta ð er lítið vidgjørt oum etia DOKUM Og iørovingar kenna lørovskum va iit10 til hesar norsku ætlan asti ørovingur, um levur wuett evnio, er siden Muller i »Minnis- ngum« sinum Y Fyrst vaktarhald — siðan... tlaninar hjá Koth koma fram í einun okailaðum Pro Memoria, ein fráboðan frá einum myndugleika til annan, merkt strangliga trunadi« skjølini orðu latin leys alment fyri 10 árum síð- ni. hesum skrivinum skjýtur hann upp, norðmenn taka sær av vaktarhald- num »noråanfyri«: >...tað hevði verið rimiligt, at tey norsku orlogsskipini, so angt tilbar, skuldu samlast um eina ser- skilda hevuðsuppgávu: at halda vakt í havninum norðanfyri, roknað frá Íslandi suður til Skotland... « isini nemur hann við spurningin, at norskir hermenn skulu ioysa teir bretsku av »Bretska hervaldið í Feroyum telur umleið 600 mans, og so frægt av fólki kundi tann norska stjórnin sent upp hagar til at loysa av, beint sum hermenn okkara eru nóg væl vandir. Tá hevði Tórshavn kanska eisini kunnað blivið hevuðshavn hjá tí norska orlogsflot- anum. Hesi Tá eg her tosi um at halda vakt í hav inum har norðanfyri, so hugsi eg ikki bara um hernaðarligt varðhald, men eisini um at verja fiskivinnu og friðar liga sjóvinnu; slíka hjálp tervar feroy ingum væl« Eftir hesum skjalinum at døma hevur hann eisini tosað við feroyskar politikk- arar um henda meguleikan, tá hann vitj- aði í Feroyum »Tå eg so var i Feroyum í døgunum 13.—15. juni, tosaði eg við framstand- andi menn (framskotne menn) har — eila rættari sagt: teir tosaðu við meg um at tað hevði verið ynskiligt at fáa tað bretska hervaldið har avioyst av norsk- im. Førovingar fóru at kenna tað nógv neira heimligt at hava norðmenninar lar enn oretarnar. Ug tað nógv at siga ivr: framtidina« Kundi fáa íverjir eru so hesir iíramstandanai nenninir, Koth hevur tosað við? Siålvur tevnir hann endurminningunum horstein Petersen, sum ikkl Dara var innar oddamaðurin katlokkinun OrskKur NSÚi TEINnINn Ta oun dreasser ð Friast undir Noregi Men Koth fer vaktar ongur enn til h um. Hann viðger eisini n yr ål ma ndir riggið er av, alit eftir ny USSU lagnan I i}ann IFK Og teimum sameindu verður »Førovar eru nú heilt skildar frå Dan nark, og tå friðurin einaterð verður upp gjørdur, eiga førovingar siålvir at av- til Dan eðrum era, um teir villa venda at ark ella tara saman ð nekrun ndi ella vera heilt alvstødugr. bg ugsi! IKK o er VEF r í 1 r t t tey kl r ew n sar in áð nnað ( ert canesk: í ga 1 Ti in irk Ort retlan« len war tar in iva at ker eg im tað ar norskt nervald. Ut 1K VE ln je hartil lav a trugv, at fingu tørovingar slggja norðmenn nja sær ut rjøgnun Krigsarini, hevði bróðurkenslan aknað yg styrknad, so teir vóru meira sinnadir il at velja Noreg ið hevði verið ein óðskapariig styrki fyri bæði lond ni, um tey kor eltt riKi« inum eðrun gur Roth Og eg meti tí eina s fylgju it ta kriggið er av. mugu Førovar fáa i6vi at velja, um tær vilja upp í tað 10rska ríkiða Dámdu ikki bretum Koth ber eisini tankan fram fyri Sir Cecil Dormer, sum hevði ve sendimaður í Oslo ið bretskur Men Dormer hevur bara eina stutta viðmerking: >Koth er skilliga úti eftir Førovum« Bretska uttanríkisráðið helt heldur einki um uppskotið, og meinti, at fyri- spurningur skuldi verið sendur til Havnar. Uttanríkisráðið helt tað íkki vera óhugsandi, at førovingum »ikki fór | n tir rn etta að víst ansk k r n if faa i r t kr i r r { n } 1 rå ør SDU ir St eldur ikki aktuellur rígsr ið £ vandir yðun Andreassen setir upp nøguligar grundir fyri tonkunum 1othn: Norskur hugur at vinni evdi ju fingið vvirrættin 1 20-unum og royndi at røniandi í 30-unum Roknast kundi vid, at eingin vann kriggið, og at stórlondini ti skuldu koma til eina semju. Tá kundi tað henda, ai Janmark kom ur lir Tyskland g hevði verið best, um Førovar ikki fylgdu ið av strategiskum orsekum Norðmenninir hevdu illgruna um. retar vóru sinnadir at vinna nýtt land i: Rein strategisk sjónarmið Einki í endur- minningunum Trygve Lie, sum bleiv uttanríkisráð harri eftir Koth í november 1940, sigur einki um tær norsku ætlaninar um Fer oyar endurminningum sínum. Men sambært fyrrverandi sendimannin Sir Cecil Dormer málbar Lie seg soleiðis, tá 4 g k ; < S N ( Po + i ( gr = Á € tødir ore let eta OKI KK ar ð n 1 e, hóa Og ið ð sul verleids i Jmerk ovndir áði > sSITrategskK: Ví É £ ør« ava er <= 1 í í ð eigur € ørt dør t 1 M ev allterad onaini eiga at taa nen t seta pe ane ir erstød I rFørovu Eyðun Andreassen vísir rreinini,a Se angt oru bretar amdir ð rð menn men retar Hau KKI Førovar til Nore g Lie tók onkuntiå spurningin upr í stríðsárunum og for so langt sum til S Antony Eden við málinum. tá hesin blivin uttanríkisráðharri. Men Eder vildi heldur ikki taka avgjerda staði fyri Gjølligari ber til at lesa um henda 42 ára gamla spurningin í Brá, nr. 2, sun