hósdagur 13. januar 1983síða 9

Nr. 5 — 13. januar 1983 PLO viðurkent Í oktober 1974 viðurkendi ST Palestinsku frælsis- fylkingina PLO, sum einasta lógliga umboð fyri palestinska fólkið. 120 lond atkveddu fyri, meðan vestanveldini og USA atkveddu ímóti Palestinarar kunnu eftir -48 býtast upp í 4 bólkar: 1. Flóttafólk, sum ikki kundi venda heimaftur og blivu skråsett undir ST og fáa hjálp frå ST-stovn- inum UNWRA 2. Palestinarar í útlegd undir útbúgving ikki skrásettir undir ST 3. Palestinarar, sum vóru verandi í Gaza og á Vest- ara áarbakka og tí ikki flóttafólk. 4. Palestinarar í Ísrael — síðani -48 ein minniluti, í dag uml. 17% av íbúgv- unum. Mótsteðan fer at næla Eftir lagnu palestin- aranna, sum allur heim- urin hevur verið við til at skapt, fóru teir at skipa sína mótsteðu. Tað var serstakliga millum lesandi palestin- arar í Beirut í Cairo, at tankin, um skipan av mót- steðuni í partisankriggj. kom fram. Sum úrslit av hesum, var Arab Nationa- list Movement (ANM) stovnad. Hóast vánaligan, stuðul frá teimum arabisku lond unum í 48-krígnum, so var ein vón hjá palestinarum, at tey arabisku londini samlaði, kundu taka Palestina aftur. Serstak- liga var stórt álit á Egyp talandi við Gamal Abdul Nasser sum leiðara Men millum palestin- arar var eisini tankin um, at taka stríðið í egnar hendur frammi. Hendan hugsanin var í ANM, ferd fram av palest- inarum við George Habbash á odda. Í loynd- um arbeiddi Al Fatah við Yassir Arafat, fyri at palestinarar sjálvir skuldu taka stríðið upp. Just hesin politikkur samsvaraði ikki ætlanini hjá teimum arabisku leið- arunum. Serstakliga Nasser vildi hava eftirlit við og stýra gongdini í Palestina-spurninginum Fyrsta PLO-atsóknin A arabiska toppfundinum jan. 1964 var PLO stovn irnar á lsrael, fingu ikki undirtøku frá teimum ara- bisku leiðarunum, tvertur- ímóti. Fyrsta skipaða at- sóknin í jan. 1965 var ikki fullførd, orsakað av, at jor- danskar herdeildir stedgadv Al Fatah parti- sanum å veg inn i Israel Arabiskur ósigur Ætlaninar hjá Hussein, kongi í Jordan, um sam skipan av teimum ara- bisku londunum áðrenn uppgerðina við Ísrael, gjørdist ongantíð verun- leiki. I 1967 brast kriggid á, eftir at ófriðarligt hevði verið við markið til Ísrael og tey trý arabisku lond ini: Syria, Jordan og Egyptaland. Tá trygdarráðið í ST fekk vápna-hvíld í lag millum partarnar, hevði kríggið vart í 6 dagar. Israel hevði tå økt sitt landumrådid vid 67.000 km“. Sinai-hálvoyggin, Golanheyggjarnir og Vestari Jordanåarbakki vóru hertikin. Hetta tóktist at vera svarið uppá spurningin hjá zionist- unum: »Hvussu skulu vit fáa 10 mill. jedar inn í eitt land, sum telur 25.000 km". Við tí arabiska ósigr- inum enn einaferð í krign- um ímóti Israel, var øll vón hjá palestinarunum, um at fáa Palestina aftur við hjálp frá teimum arabisku stýrunum, burtur. Tíðin eftir 6-daga kriggid kom at palestinarar noyddust at taka stríðið í egnar hendur. visa at Partisankriggid skipast Eftir kriggið í 1967 henda stórar broytingar í PLO. Leiðarin, sum tey ara- bisku londini høvdu sett, var frákoyrdur og í 1969 hevði Al Fatah fingið leiðsluna og Yassir Arafat gjørdist leiðari í PLO. Palestinskir partisanar hevdu eftir 67-kríggið til- haldsstað í Jordan, haðani teir framdu atsóknir móti hernaðarmálum í Ísrael Meira enn helmingurin av íbúgvunum í Jordan eru palestinarar kongs tengdur at Tvistøda tiggar USA og Hussein liga að, sum amboð hjá hinvegin talsmaður fyri teimum arabisku lond- PLO. viðferdi eina ógreiða unum, sum ikki hevdu steðutakan til palestinsk im hevuðsmál at frígera frælsisstriðið Palestina. men meiri var Pales rar vort ! t k elsi tríðnur oðu i Fiottarfolka an Balata tar y } srara Jor ianaarDak k murm Í tag bugva m n 8—10.000 palestinarar í hest ieguni ÆGYPTEN SAUDI-ARABIEN Dimma umrådid å kortinum visir Israel eftir vånpa- hvøldina i 1949. Legg til merkis, hvussu stør landaøki Israel hevur lagt afturat, samanborid vid tad umrådid, sum ST hevði ætlað til ein jødiskan ståt. Aftur i 1967 legði Ísrael nýggj landaøki innundir seg. Her var talan um Golanheyggjarnar, Vestara-Jordan- åarbakka og Sinaihålvoynna og Gaza. Hesi økini eru strikaði á kortinum ing av partisanum, fedayin, fór fram, bæði í flóttarlegunum og Í Palestina. Í sama tíðar- skeiði royndi ST at fáa endaligan >frið< í Mið eystri. Rogersætlanin 1970 legði ameri uttanríkisráð William Rogers Í juni kanski harrin fram eina friðarætlan fyri Miðeystur, tann sonevnda Rogérs-ætlanin. PLO heitti å hini arabisku lond- ini um ikki at góðtaka ætlanina, tí hon grundað á ta nóg umrøddu ST-samtyktina 242 frá 1967 Henda nevnir bert sum flóttarfólk og sigur onki var november samtykt palestinarar um ættin hjá palestinarum ti eina sjålvstøduga tjóð Svarti september At stuðul Hussein kongs til PLO, var ein stokkutur hiti, september danski herurin framdi eitt satt blóðbað móti pales- tinsku flóttarlegunum við jordanska Amman. lótu lív ella vóru særd eftir bert 14 døgum. Palestinsku partisan- arnir vóru tveittir út úr Jordan og fluttu síðani til Suður-Libanon við læru- setninginum um ikki at líta á tey arabisku stýrini gjørdist greitt i 1970, tá jor høvudsstadin Umleid 20.000 PLO vrakar Camp David Eftir 6-daga kriggið kundi Israel nýta alla Sinai-hálv- oynna til samráðingar- grundarlag í fridarting- ingunum við Egyptaland. Harafturimoti stod Egyptaland við vána- ligum kortum, búskapar- liga stødan versnað eftir ósigrarnar i krígnum móti Ísrael. Fyri at beta um søtdu noyddist Egyptaland at venda sær móti USA Í 1978 var Camp-David friðaravtalan undirskrivað av Egypta- var ngov hesa sonevnda ind Í el og SA PLO an nvið fle Uu á Ku jon ViSt una, sum grundarlag tvr eini loysn á palestini spurninginum. H bert talan um, at Egypta land og Israel høvdu gjørt eina sinåmillum fridara talu Vert er at leggja di at sjålvt um avtala: ir palestinararnar, so ha Egyptaland og framtíð Bert PLO palestinararnar í roynd palestinaranna kann umboða Iran til unum at vinna eina endaliga loysn á palestinaspurninginum Frælsisstrið er ikki terrorisma Hóast PLO nú er rikið út úr Sudur-Libanon, so kann stríð palestinaranna ikki køvast, tí stríðið vil halda fram á ellum teimum ekj- unum, sum hervaldið fevnir um Palestinsku atsóknirnar móti ísraelskum málum, hava til endamáls at beina fyri zionistisku kúganini av palestinarum og kunnu tískil ikki skýrast terror isma, men hava somu evå- kenni sum frælsisstrið eðrum londum zionistiska Greinarødan um palestinaspurningin heldur fram i dag. Teir, id skriva, eru: Leif Olsen, Jogvan A. Joensen og Øssur Winthereig. Greinarødin er i blaðnum hvønn hosdag. Fyrri partur av søguliga yvirlitinum var prentaður i Sosialinum hósdagin 6/1—83