hósdagur 3. februar 1983síða 11

Nr. 14 — 3. februar 1983 SVALBARD TREATY entitles 41 nations to tap the islands' resources, though only Norway and the Soviet, Union do so N fiskar tann flotin inni á norðurnorsku firðunum og yvir alt Barentshavið og so viðhvert við Svalbard. So vítt eg veit, er samlaða veiðan hjá tí flotanum eini 13.000 tons. Norðmenn ikki pliktað seg at avmarka — Sigur Svalbardtraktatin ikki, at skal eitt land av- marka seg á fiskiøki við Sval- bard, so mugu aðrir eisini gera tað. Og er hetta íkki rættuliga natúrligt? — Traktatin noktar jú ongum frívilluga at átaka sær avmarkingar. — Var tað ikki nattúrligt, tá norðmenn nú bera ótta fyri stovninum, og teir vilja hava okkum at gera avmarkingar, at teir eisini gjerdu tað? — Tað mugu vit ganga út frá, síðani teir brúka hasa biologisku argumentat- iónina, at teir taka hetta líka álvarssamt sum vit. Men ein kann eisini siga, at vit ikki eru heilt á sama steði sum norðmenn í svalbard- ekinum, tí tað er nú norska stjórnin, sum hevur ábyrgd- ina av, at fiskastovnarnir við Svalbard verða varðveittir. Og ta ábyrgd mugu teir so eisini liva upp til, tá tað snýr seg um norska veiðu. — Men tit hava so ikki tryggjað tykkum í sáttmál- anum, at teir gera tað? — Teir hava ikki yvirfyri okkum viljað pliktað seg til at avmarka sína veiðu við Svalbard. — Er hetta ikki órímuligt? — Tað kann ein so disku- SOVIET CLAIM encompasses the sea from the Norway-Russian border to the North Pole observing the treaty line Norway Norway tera rimuligheitina av. Tad er klårt, at vit gjørdu sått- målan, ti vit meintu, at sæð 1 éini heild, gav såttmålin okkum fyrimunir. Tað er greitt, at velja vit ikki at hava nakran sáttmála við Noreg, so kunnu vit byggja allan flotan út til at fiska rækjur ivð Svalbard. Men so missa vit toskin í norskum eki. Tað er tí spurn- ingurin, hvussu nógv ein skal seta í vága. Nú hava vit havt trolarafiskiskap eftir toski í Barentshavinum. Tað er m.a. eisini avvigingin av rækju- áhugamálunum kontra salt- fiskaáhugamálunum. Hetta má so eisini vera avvigingin av nekrum, sum man veit er kent og sum plagar at lata seg gera, og so nakað, sum er so nýtt og ósikkurt. Skal ein tá fara at seta alt hetta í vága út frá vikugomlum upplýs- ingum, um at ein rækjutrolari hevur havt gott fiskarí í nakrar dagar! Fingu nakað av upplýsingum — Tit hava verið fyri nógvum atfinningum í pressuni, har rækjumenn siga seg vera ónegdar við, at teir ikki vórðu eftirspurdir, áðrenn tit fóru til Noregs at avgera lagnuna hjá teimum. Serliga tá tit frammanundan gera av, at avtala skal gerast eftir eitt samráðingarumfar. Heldur tú úrslitið hevði verið eðrvísi, um tit komu heimaftur og spurdu vinnuna eftir, áðrenn tit gjerdu ein endaligan sátt- mála? — Tí dugi eg ikki at svara NORWEGIAN CLAIM includes the waters west of a line running midway between Norway and the USSR to the Pole DISPUTED AREA covers i55,400 square kilometers 180 .00X square miles) North of nearlv everything. Svalbard holds importance far greater West Virginia size might indicate. In 1925 the Treaty of Svalbard gave than :ts sovereignty over the archipelag formerly called Spitsbergen after its largest island. The treaty bars r activity on the islands, but it exploitation of resources. The { which mines coal there as extensivelv as Norway, compared with Norway's 1,000. The Soviets are also concerned with Svalbard's strategic location: Soviet submarines based at Murmansk need the ice-free waterway between Svalbard and 's mainland to reach the Atlantic SSR has 2,00 citizens on Spitsbergen Rækjuvinnan hevði sjálvandi nakað av upplýsingum, sum tó ikki vóru meira enn eitt ára gamlir. Men vit hava væl tosað við menninar og fingið teir = upplýsingarnar frá teimum, ið teir høvdu tå. — Hverjar menn? — Frá onkrum reiðara. Eg havi prátað við hann onkun- tíð og Pauli Ellefsen, løg- maður hevur gjert tað onkun- tíð. Men okay, tað er megu- ligt, at teir seinastu upplýs- ingarnir um fiskaríi hjá Karinu ikki vóru representativir. Men her má eg tó aftur vísa á, at nakað, sum er vanligt og sikkurt vigar tyngri enn nakað sum er nytt og ósikkurt, endar Arni Olafsson, skrivstovu- stjóri í landsstýrinum í sam- reðuni við Sosialin. Blaðið royndi at fáa eina viðmerking frá norska fiska- rístjóranum, Hallstein Rasmussen, sum ferdi norsku samráðingarnar við Feroyar, men hann var ikki at hitta, áðrenn blaðið fór til prentingar. Vónandi hava vit eina viðmerking frá honum í leygardagsblaðnum. jan Formaðurin í felagnum Rækjuskip: Vit høvdu bygt rækjuflotan út var hasin sått- målin ikki gjørdur Nu skuldu so allir teir stóru rækjutrolararnir verið við Svalbard. Hegi- fossur, Svalbard, Karina, Sólborg og Fame eru nú allir á fiskileið Tað er ikki nógvur ísur, har bátarnir royna, men enn er nakað harður streymur og tað rekur hart. Tá samband var við Hegafoss mánadagin lógu teir um 1500 kilo í hál- inum. Tað er minni enn roknað var við, men tá streymurin verður minni, fer fiskiskapurin helst at vera betri. Bátarnir royna á 400 favna dýpi á einum rættu- liga stórum umráði frá 78 stigum 20 til 79 stig 20. Hetta er rættuliga norða- liga, so at umsteðurnar at fiska við Svalbard hesa tíðina mugu sigast at vera stak góðar. Tað var eisini heilt gott fiskari, til streymurin harðnaði. Annars var rættuliga nógv at fáa við Svalbard í februar í fjør. Tá royndi Ocean Prawns har. Eingin útbygging Johan á Plógv formaður í felagnum Rækjuskip sigur í samrødu við Tid- indablaðið Sosialin, at av- talan við norðmenn hevur tikið steðið undan eini út- bygging av rækjuflot anum. Vit høvdu roknað við, at tað var stór framtíð í hesi veiðuni við Svalbard, og tí hevdu vit eisini ætlanir um.at gera skipini betri út. Fleiri skip eru ov lítil til hesa veiðuna. Vit muga hava stór og góð skip, tí ringastu árstíðina — um veturin — plagar at vera mest at fáa har norð- uri. Eg má enn einaferð vísa á, at var ein framtíð við Svalbard, so høvdu vit gjørt okkum betri út og kanska fingið okkum sterri skip. Nú hevur land- stýrið so avmarkað okkum, og tí eru menn ikki so fegnir um framtíð- ina. Johan á Plógv vísir eisini á, at teir, sum hava tey smáu rækjuskipini í dag, vilja helst sleppa av við tey, tí tey eru ikki so væl egnað til fiskiskap við Svalbard Okkurt av hesum skipum er eisini til sølu Uppå fyrispurning um rækjumenn ikki teir kunnu fiska óavmark að innanfyri 4 fjórðingar nú avtala er gjerd við norðmenn, sigur Johan á Plógv, at hann er ikki heilt vísir í hesum Men eg veit ikki, um ein skal rokna við so nógv um innanfyri 4 fjórðingar Har, royna norðmenn, og teir fáa tær smærri rækj- Vita, at urnar, meðan vit høvdu sett vónina til tær stóru rækjurnar då djúpum vatni Men tó hava bátarnir fingið túr innanfyri 4 fjórðingar og talan er so um økini suðuri á firð- unum. Eg má tó viðganga, at ekini innanfyri 4 fjórð- ingar norðanfyri eru als ikki roynd. Jan Frá fundinum sum felagið Rækjuskip helt herfyri, tá teir viðgjerdu steðuna hjá rækjuvinnuni. Á myndini Petur Thomsen, skipari og John Dam, reiðari Framhald av síðu 1 hevur siglt í havsigling í Norðsjónum í 13 ár, og menn hava sera góðar royndir av hesi sigling. Tað skulu umleið 80 fólk at arbeiða umborð á skipinum, tá tað skal rekja summarsigl- ingina. Arbeitt verður tó í skiftum, soleiðis at ell mann- ingin telur 120 fólk. — Men fer tað at bera seg spurdu vit Ola Hammer. — Sambært okkara útrokn- ingum, so fer skipið at bera seg Óli Hammer sigur víðari, at nýggja skipið í ár fer at rekja somu sigling, sum Smyril hevur gjert undanfarin ár Tað er ov seint nú at broyta rutuna m.a. til at fevna um fleiri pláss Uppá fyrispurning hvat teir fara at brúka skipið til um veturin sigur Óli Hammer, at tá skal skipið leigast út. Teir hava longu kannað eftir og her eru góðir meguleikar. — Men hvat viðvíkur kapp- ingini frá íslendingum, so var hetta í evstu stund, at vit komu í gongd við einum sterri og meiri tíðarhóskandi skipi, sigur Oli Hammer og leggur aftrat, at hetta skipið vit nú skulu keypa, er mun andi betri egnað og munandi sterri enn skipið, íslendingar byrja sigling við í summar jan