hósdagur 17. februar 1983síða 3

—|— Nr. 20 — 17. februar 1983 tíðindablaðið Atli Dam, formaður Javnaðarfloksins: Ikki neyðugt at av- marka endurgjaldið til lontakarar í løtuni Skal endurgjaldið fyri prisvøkstur hava sama lutfall sum í 1975, skal tað vera um 1,50 kr. Tað er 60 oyru Feroyski løntakarin verdur 6000 kr. fåtækari, um legtingið samtykkir uppskotið hjá landsstýr- inum um at nullstilla prís- talið. Hetta varð upplýst undir fyrstu viðgerð av uppskotinum í gjár. Ein samlað andsteða gekk ímóti uppskotinum, meðan onkur einstakur samgongutingmaður vísti á, at tað er neyðugt at tálma brúkið. Andsteðan fanst at, at ongar veruligar grundgev- ingar eru fyri at nullstilla prístalið. 1 viðmerking- unum til uppskotið sigur landsstýrið, at einast, prístalið varð sett niður á 100, var tað komið upp á 140. Tí heldur landsstýrð, at tað er rætt at gera tað nú, tá tað aftur er komið upp á 140. Andsteðan vísti á, at tá var talan um eina fíggjar- liga og vinnuliga kreppu. Eisini vístu andsteðuting- menn á, at skal fult endur- gjald veitast við sama lut- fallið sum í 1975, tá prís- talsútrokningin varð broytt, skal hver dýrtíðar- viðbót vera 1,50 kr. Idag er hon 60 oyru. Hægri endurgjald Atli Dam, ur Javnadar- flokkinum, segði, at tað i løtuni ikki er tervur á at avmarka endurgjaldið til lentakerarnar. Hann helt tað tí vera beint at ganga fakfeløgunum á meti og broyta endurgjaldið, soleiðis at lentakarnir fáa eina hægri viðbót. Formaður Javnaðar- floksins vísti á, at undan- farna samgonga broytti eisini prístalið og tók burtur úr útrokningar- grundarlagnum. — Men vit skuu minn- ast til, at tað var neyðugt at útvega pening ti! vinn- una og at tálma prís- gongdini. Vit viðurkendu, at tað var ein hørd skerj- ing, men hon var neyðug í krepputiltøkunum, meðan henda broytingin ikki lið í krepputiltaki, segði Atli Dam. Hann segði, at hann hevur einki ímóti at seta prístalið til 100, men upp- lýsti, at Javnaðarflokk- urin fer at skjóta upp eitt hægri tal, sum veitir betri endurgjald. Luktar av Hilmari — Pakkin legði eftir minna manninum, segði Adolf Hansen. Hann vildi vera við, at landsstýrið valla veit, hvat tað gera. Framsegumaður Fram- burðs- og Fiskivinnufloks- ins vísti á, at verkafólk og útróðrarmenn eru um at doyggja í hungri, tí einki er komið á land hetta sein- asta hálva árið. Nú tá strammar at, broyta vit prístalið. Men hvat missir ein arbeiðs- maður. Tit hava ikki spurt teir sakkønu. Hetta kostar arbeiðsmanninum 6000 kr. um árið. — Eg lukti, at Hilmar Kass hevur verið við í spælinum, tí minni mað- urin skal niðureftir. Adolf Hansen segði, at gongdin hjá hesi sam- gonguni var at halda arbeiðsmannin og fiski- mannin niðri. Einki endurgjald Karin Kjølbro, ur Tjóðveldisflokkinum, visti å, at bert ein, sum fær 20 kr. ella minni um timan, fær fult endurgjald fyri prishækkingarnar nu. (Tå pristalsskipanin varð broytt í 1975 varð endurgjaldið sett til eitt prosent av tímalenini, sum tå var 20 kr. Eitt prosent svaraði til 20 oyru. Men áðrenn ein viðbót varð útloyst, skuldi hækkingin verða trý stig, ella 60 oyru, blaðm.). Karin Kjølbro visti å,at í dag er timalønin 52 kr., men viðbótin hin sama, og at nú skulu sterri hækk- avirka ingar til fyri at pristalid Hon samanber eisini broytingina i 1980 og nu. Hon segði, at nú verður einki endurgjald latið, meðan endurgjald varð latið tá við hækkaðum barnafrádrátti, eykaskatti á háinntekurnar og setan av einum þprísansara afturat. Karin Kjelbro upplýsti, at prístalsgrundarlagið byggir á brúkið hjá einum húski. Henda kanningin varð gjørd í 1971. Síðan er nógv broytt. Hon spurdi tí, um landsstýrið ætlar at broyta grundarlagið. Kappingarferi Hilmar Kass, úr Sjálv- stýrisflokkinum, upplýsti, at varð pristalsskipanin ikki broytt í 1975 og í 1980 hevdu lenirnar verið tvífalt so stórar í dag sum tær eru. Hann vísti á, at vit royna at byggja ein ídna upp. men at tað er ikki lætt at gerast kappingar- ferir, um lenirnar alsamt skulu hækka. Hilmar Kass segði, at nógv síggja tað skeiva í tí fíggjarligu gongdini. Hann segði, at vit brúka meira til nýtslu enn vit útflyta. Hann roknaði ikki við. at eftirkomararnir fara at bera teimum, sum í dag skipa fyri, eina tekk, um henda gongdin heldur fram. Tikið 9000 kr. Jóannes Dalsgaard, úr Javnaðarflonkinum, visti á, at hetta er aðru ferð, at borgarliga samgongan grípur inn í viðurskiftini hjá lentakarunum. Fyrruferð var í 1981, tá landsstýrissamgongan samtykti inntekulógir. Hann segði, at inntokulóg- irnar í hvussu er kostaði hverjum húski 3000 kr. - So nú hevur borgar- liga samgongan tikið 9000 kr. frá tí feroyska løntak aranum, Dalsgaard segði Jóannes Hann saknaði eina veru- liga frágreiðing um enda- málið við prístalsbroyt- ingini. Tí, sum hann segði, broytingin rakar serliga tey við minna brúkinum. Hann spurdi, um broyt- ingin tálmar brúkið, og um brúkið hjá arbeiðsfólki hevur nakra ávirkan á inn- flutningin. Jóannes Dalsgaard segði, at legtingið átti at farið aftur til 1975, og broytt prístalið við sama lutfalli sum tá, soleðis at hvert stigið gav 50 oyru í dag. (Og hver viðbótin 1,50 kr.). Atkvøddi imoti Vilhelm Johannesen, úr Javnadarflokkinum, upp- lýsti, at i 1980 hevði fólkið ein reallønarvøkstur upp á eini 7 pst. Í dag er talan um eitt reallønarfall upp á eini fýra pst. Hann metti tí ikki, at lógin um vinningssteðg hevur virkað. Annars vísti Vilhelm Johannesen á, at í 1980 var vinnan í eini fíggjar- ligari kreppu. Av fíggjar- ætlanini fóru 200 mill. kr. til fiskivinnuna. Tað svar- aði tá til 30 pst. — Men tá atkveddi nú- verandi samgonga ímóti at broyta prístalið. Men nú, tá fiskivinnan bara fær 20 pst. av fíggjarætlanini, vilja teir stilla prístalið til 100. Onkur frágreiðing má til, hví prístalið skal still- ast til 100, segði Vilhelm Johannesen. Hilmar Kass: — Í 1980 hevdu vit tikið undir, um tað varð gjørt á einum breiðari grundarlagi við einum vinnusteðgi, so er tað tað sama sum at seta prístalið úr gildi. Vilhelm Johannesen: — Hilmar Kass fekk vinn- ingssteðgin, men hann hevur ikki virkað, so tað er ein vánalig grundgeving. Eftir viðgerðina varð uppskotið beint í fíggjar- vndina. jo-mo Saltsølan á Drelnest: Klárt at doma men royna at semjast Enn er ikki avgjørt, um Feroya rættur skal dema um, hver eigur ognina á Drelnesi, har saltsiloin stendur. Málið er annars klárt at taka upp til dóms. Men dómarin hevur biðið partarnar, P/f Saltseluna á Drelnesi og Tveroyrar komm- unu, um at royna at samráða seg fram til eina loysn innan annað ting í mars, tá rætturin aftur skal viðgera málið. Málið er um ognina matr. nr. 9 á Drelnesi, 3.717 m?. Við matrikul- eringina i 1974 kom Tvøroyrar kommuna at standa sum ånari. Men P/f Saltsølan å Drelnesi hevur skeytið uppá ognina, sigur sakfer- arin hjá Saltseluni, Leif Waagstein. Hann sigur, at sjálvandi eigur Saltselan ognina Kommunan hevur ongantíð átt hana. Kommunan vísir á, at P/f Saltselan á Drel- nesi gjørdi ikki vart við hetta, áðrenn fimm ára freistin at kæra við- víkjandi = matrikuler- ingini í 1974 var úti Í sambandi við tær royndir, nu veråa gjørdar at finna eina semju, verður málið meguliga lagt fyri Landsstýrið. hd Ikki ætlanin at illgita Fiskavirkið i Gøtu »Hastverk er last- verk«. Hesi orðini man mangur hava ásannað og ikki minst vit blað- menn, ið dagliga kapp- ast við tíðina: at fáa til- far liðugt til ávísina. Hetta hendi í Sosi- alinum týsdagin 15. februar. Undir yvir- skriftini á forsíðuni »Donsk fyritøka selur føroyskan — gren- lendskan og canadisk- an saltfisk undir FAROE FISH merki« hava vit skrivad, at før- oysk selufeleg selja saltfisk til donsku fyritøkuna DAN-Cod, sum so blandar før- oyskan og annan fisk saman og selur alt hetta sum feroyskan fisk. Urslitið av hesum er so, at hetta er við at minka um umdømi av føroyskum dygdar fiskavørum, og har- aftrat eru'hesar biligu vørurnar vid at ut konkurera annan før- oyskan salttisk, sum føroysk virki selja til Sudureuropa. Hetta er rætt. Men i greinini hava vit brukt eina mynd fyri at visa lesarunum, hvussu ein erskja vid saltfiski verdur merkt FAROE FISH. Nu er tað so, at tað I erskju stendur, at fisk- urin er frå Fiskavirk- inum i Gøtu I 14. September tys- dagin ger Oddfríður Gregersen stjóri á Fiskavirkinum í getu, vart við, at teir selja ikki til DAN-Cod, og heldur at Sosialurin við hesi myndini ynskir at illgita Fiskavirkið Undirritaði blaðmaður skal her koma við eini umbering fyri ósketni mítt, tí ætlanin var ikki at skaða Fiskavirkið ella koma við illgiting- um. Endamálið við at nýta hesa mynd var bert at vísa lesaranum, hvussu foroyskur fiskur verður pakkaður og merktur við FAROE FISH-navn- inum. Ég dugi væl at síggja. at við at brúka hesa kann tað tykjast sum ein ill giting av Fiskavirk inum í Getu. So til Oddfríð og hini á virk inum, hetta var eitt mistak, sum kann koma fyri hjá ellum blaðmonnum. ið ikki altíð hava tær bestu stundirnar at arbeiði liðugt til ásettu tíð. myndina, gera Jan Miller. blaðmaður