hósdagur 17. mars 1983síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin tíðindablaðið Postsmoga 76. 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting : p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Brennistødlir) oddagrein EITT av teimum heilt stóru tjakevn- unum seinastu tíðina — seinastu árini — hevur verið brennistødarmålid. Av sonnum kann sigast, at hetta er eitt sera heitt mál, sum nógvir politikarar, bæði kommunal- og lands-, hava verið ógvuliga varnir við at taka eina avger- andi stødu i. Helst ikki so legið, ti hetta er eitt av teimum málum, sum ein politikari lættliga kann »brenna« fingrarnar av. HETTA MÅL hevur verið til viðgerðar í nógvum kommunum. Í Kommunufel- agnum. Serliga felagsskapinum IRF, Interkommunala Renovatións Felags- skapinum. Í lokalum heilsunevndum. Í landsstýrinum. Og tá hetta, sum so ofta, ikki veit sær út ella inn, tveitir tað málið niðan í løgtingid, har tað nú er vidgjørt og beint í løgtingsins umhvørvisnevnd. MONG sjónarmið hava verið frammi, men kortini tykist tað okkum sum okkurt vantar. Vantar fyri at kunna taka eina so týðandi avgerð sum hana, at leggja eina brennistød á einum ávísum staði, hagar alt ruskið skal flytast VIT HAVA fyrr nomið við hendan spurning. Vit hava alla tíð ivast í, hvussu klókt tað er at miðsavna alt rusk í Føroyum. Í fyrsta lagi er tað um- ráðandi, at ein tílík stød ikki verður teimum til ampa, sum nærhendis búgva og harnæst kemur flutnings- spurningurin Hvat vil Føroya J arðarráð — Svineavl tilrådes indført i omfang til imødegåelse af importe- FLEIRI ERU meiningarnar, um tað er beint at leggja brennistødina, har ætlanin er at leggja hana. Harnæst hvussu ruskið skal flytast. At flyta fólk, farm og rusk í sama fari hava vit áður sett spurnartekin við, og tað gera vit enn. GAMANI. Vit hava hoyrt um tættar og luktfriar konteinarar og ikki-dålkandi brennistødir. Tad hoyrdu vit eisini um, tå talan var um at byggja brennistød i Havn tann tíð tað var. Her svaradu vónirnar ikki við veruleikan. (Saman- ber køstin í Havnardali). VIT SKILJA væl, at hetta, at sleppa av vid ruskið, er ein stórur trupulleiki hjá nógvum bygdum. Vit vita og harmast um allar tær mongu ruskrúgvurnar, dungar og køstar, sum alt annað enn prýða náttúru okkara. Men tað átti tó at funnist aðrar loysnir enn ein tílík miðsavnan av ruski, sum nú verður tosað um. VIT META, at higartil er gingið alt ov lætt um at kanna aðrar møguleikar. T.d. við einari brennistød í hvørjari oyggj. T.d. við eini flótandi brenni stoð, soleiðis at skilja, at eitt serliga innrættað skip heintar ruskið í teim ymsu bygdunum, brennir tað og brúkar orkuna at sigla við. Og einki er at ivast i, at nógvir aðrir møguleikar eru. VIT VITA. at endurnýtsluhitin var stórri við eini miðsavnan, men iva samt er, hvort gagn er í hesum hita, um viðkomandi bygd samstundis druknaði í samlaða føroyska skarn- dunganum. ret svinekød m.v. og til pølsefabrikation, d.v.s. ca. 2600 svin á ca. 64 kg. slagtet kvæg, verdur sagt i eini frågreiding frå 1964 um framtidarlandbruk i Føroyum. Men hesa åskodanina hevur Føroya Jarðarráð ikki, vísir Mohan Prasad á í hesi grein Eg vil við hesum brævi loyvi mær at koma við nekrum fyrispurningum til Feroya Jarðarráð og kanska serliga til for- mannin, Kristjan Joensen, og skrivaran, Jóannes Dalsgaard. Tá eg fór undir at fyri- reika ætlanir mínar at seta eitt svínabrúk á stovn í Froðba, var tað fyrsta, eg gjørdi, at eg setti meg í samband við F. J., um tað var møguligt, at teir kundu útvega mær eitt egnað grundeki til grísa- stallin. Svarið eg fekk báðu ferðirnar, eg sekti um grundeki, var: „Umsókn tin um grundøki er ikki gingin á metic. T.v.s. svarið, eg fekk, var sum danir siga »den kolde skulder«. Hetta hendi, hóast nógv vilja geva mær rætt í, at F. J. eigur nógva jerð her í Froðba, sum liggur »brakk«, og sum verður umsitin av teim sokallaðu Mathildu- bendrunum (smb. Oyggja- tíðindi). Menn sum brúka hesa jerð sum sín egna matkova uttan at kunna vísa á nakra sum helst framleiðslu av nekrum slag, hverki mjólk ella kjet. Eru formaðurin ella skrivarin í F. J. ferir fyri at geva eina nekurlunda skilagóða frágreiðing um henda landbrúkspolitikk hjá F. J., sum vit hava verið vitnir til. I 1964 setti Landsstýrið eina nevnd at kanna meguleikarnar hjá einum evt. føroyskum landbrúki. Henda nevnd skrivar i rapportinum til Lands- stýrið: »] dagene 4.—12. juni 1964 har ostekonsulent Aage Rasmussen og civil- ingeniør K. Hvirvelkær på foranledning af det færøske landsstyre og egnsudviklingsrådet be- Nr. 32 Sjónvarpsstjórin — tann rætti? Harra Blaðstjóri Hýs mær hesum orðum Eina áheitan til Sjálvstýr isflokkin (Torbjørn Pouls en?), sum hevur åbyrgdina av, at Jógvan A. Skaale bleiv settur í Sjónvarps- stólin (leiðari). Spurningurin er, um hann er so væl egnaður til hetta almenna starv, og um hann rektar uppgávu sína nóg væl. Her vil eg nevna nekur demi. 1) Hann setur eitt band á, og letur tað spæla í 18 min. uttan nakað ljóð 2) Setur TV-avisina á og vit síggja eina reportasju Nrafat. har talar. um Yassir hann stendur og men ljóði vit hoyra er frå kærleiks einum heitum filmi 3) Og so tad, sum er mest irriterandi, at vit, sum ikki sita og stara inn i kvøldid, eru tidum ut fyri, at tann sending, sum vit hava åhuga fyri, oftani hevur koyrt i upp til ein hålvan tíma áðrenn ásettu tíð, sum t.d. var lýst kl. 19,30 á skerminum. Og soleiðis kassan alt kundi eg nildið fram, men lat hetta vera nokk hesuferð Hetta hevði ikki komið fyri á BBC ella Danmarks Radio, ti teir hava størri åbyrgdarkenslur, tá ið fólk blíva sett í eitt so týdningarmikið alment starv So eg fari at heita á teir avvarðandi myndugleikar sum hava sett henda ókvalifiseraða henda leiðarastól, um at fá mann 1 ahann burtur aftur skjót- ast gjørligt, áðrenn hann grer líka fast sum okkara utvarpsstjori L. H. Oyggjatidindi — slik skriving gagnar ongum Herfyri stóð at lesa í Oyggjatíðindum um bygdaráðsformannin i Sumba, id var horvin. Altso — hevur man sæd liknandi. Hatta er at fåa ein elefant burtur úr ongum. Maðurin fór at ferðast eftir innbjóðing í 14 dagar, og tað má hann hava loyvi til. med den foretage en undersegelse af det færøske landbrug og dets udviklingsmuligheder. Konsulenterne har den 14. søgt Færøerne opgave at august 1964 afgivet rapport, hvoraf referat skal gives i det følgende«. Seinni i hesum rapporti verður sagt um svinahald i Føroyum: »Svineavl tilrådes ind- ført i omfang til imøde- gåelse af importeret svine- kød m.v. og til pølsefabri- kation, d.v.s. årligt ca. 2600 svin å ca. 64 kg. slagtet vægt (90 kg. leven- de vægt + nogle søer) eller ca. 50 stk. pr. uge. Den ønskede vægt kan opnås halvt år efter fødslen. Avlen kan optages af nogle landmænd eller i en enkelt stor mekaniseret svinefabrik. Fodring bør ske væsentligt med impor- teret foder, men avlen kan alligevel blive rentabel«. Kunnu formaðurin ella skrivarin í F. J. svara mær, hví F. J. eini hevur gjørt við úrslitið av hesi kanning, sum nú skjótt er 20 ára gomul. Tá eg sekti F. J. um fígging til grísastallin, fekk eg soljóðandi svar: Hann skuldi sjálvandi havt kunngjert, at skriv- stovan varð stongd solongi. Men so at fáa eina langa segu burtur úr hasum, tað er bert at gera seg »upp« - storan. Tann, ið ikki hevði fingið sær »rusdrekka- skamtunarkort« — >Guð forláti mær< í februar, „Umsókn tygara figging a grísastalli hevur verið viðgjord í ráðnum Ráðið metir ikki nóg gott grundarlag vera undir hesum tiltaki. Soleiðis sum málið liggur fyri, fer hesin grísa- stallur at virka sum ali- steð fyri meguligari út- bygging av grísahaldi í Feroyum. Hetta, at virka sum ali- steð, og at standa fyri, hvussu grísahaldið í Feroyum skal fara fram, metir ráðið ikki eigur at liggja hjá einstekum persónum, men eigur at verða lagt undir tað al- menna royndararbeiðið, har eisini fóðurroyndir, ikki minst við fóðri av for- oyskum uppruna, eigur at fara fram. Umsóknin er ikki gingin á møti«. Kunnu formaðurin ella skrivarin í F. J. greiða frá, hvussu teir meta, at svar teirra samsvarar við úr- slitið av áðurneyvndu kanning? Haraftrat vildi eg fegin vita, nær F. J. ætlar at fara undir alment royndar- arbeiðið innan føroyskt grísahald og fóðurroyndir. sostatt kann ikki hava havt so nógv brúk fyri tí, tað gongur jú út í mars Nei, vælsignaðir menn: latið vera við hasum at fara i blødini við slíkum lokalum vidurskiftum, tað gagnar ongum. Hvat hava tit tu fingið burtur ur hasum Tað vita sumbingar Sumbingur um Og hvar ætlar F. J. at faáa teirra fyrstu grísar frá? Men fyri ikki at taka allar framtíðarætlanir innan føroyskt grísahald frá F. J. so eri eg altíð fúsur at samráðast við tykkum um evt leveringar, tá F. J. eina- ferð kanska fer Þat vågne op til dåd«. Men ta-viðgerð, eg og mitt projekt hevur fingið frå F. J. hana skilji eg ikki og nógv við mær heldur ikki. Men kanska verður stødan ein onnur, tá vis- indamenninir innan føroyskt jarðarbrúk hava úttalað seg og greitt okkum frá, hvussu F. J. skilir og definerar eitt føroyskt landbruk Vónandi var grundin fyri ti vána viðgerð. projekt mitt fekk frá tykk- um ikki tann, at eg ikki eri av gamlari føroyskari bondaætt. Til seinast vil eg takka Føroya Landsstyri, ld- nadargrunninum, Menn- ingargrunninum og Tvør- oyrar Býráð fyri teirra vælvild. Mohan Prasad Undir Skorðum Tveroyri 17. mars 1983