hósdagur 5. mai 1983síða 8

Logmaður villleiddi Foroya fólk í 1. mai-roðu sínt: Uttanlandsskuldin vaks fleiri prosent í mun til bruttotjóð- arinntøkuna fyrsta árið hjá hesi samgonguni Sitandi samgonga hevur ikki klárað at halda útreiðslunum niðri. Brutto-útreiðslan hjá føroyska samfelagnum er vaksin meira enn brutto-tjóðarinntekan. Vilhelm Johannesen, legtingsmaður, vísir í hesi politisku viðmerkingini á, at undir seinasta landsstýri vóru munandi ílegur gjørdar í skip og virki. Urslitid av hesum er. at veru- útflutningurin síðan 1979 er vaksin við 200 mill. kr. um árið, meðan bruttu-tjóðar- inntekan er hækkað við 750 mill. kr. eftir tveimum árum. Við hesum vekstri skuldi tað ikki verið trupult at goldið rentutilskrivingina, men so tykist kortini ikki vera, skrivar Vilhelm Johannesen politisk viðmerk- ing I reðu síni 1. mai umreddi legmaður m.a. uttanlands- skuldina. Hann segði, at nettouttanlandsskuldin, sum við árslok 1980 var 1 mia. 83 mió. kr., var komin uppá 1 mia. 605 mió. kr við árslok 1982. Hetta er ein vekstur uppá 522 mió kr. Sambært legmann vóru 486 mió. kr. av hesum rentur og kurstap av gomlum uttanlands- lánum Fólk fingu ta fatan, at sitandi landssiyri hevur tikið nýggj lán uttan- lands, fyri at rinda rentur og kurstap av gomlum uttanlandslánum. Av utt anlandslánum sum undan- farna landsstýri hevur tikið. Men hetta er heilt burtur við og villleiðandi Taka vit rentutilskriv- ingina uttanlands í 1981 sær hon soleiðis út: mió. kr. Landskassin 35,0 Kommunur 15,0 Almennar fyritøkur og stovnar 5 Realkredittstovnar 8,3 Utflutningsfeløg 1,8 Bilsølur 0,9 Flutningsfeløg 11,5 Fiskari 22,2 Aðrar fyritøkur og persónar 30,7 Ymiskt 3,0 156,9 Hetta er renta av ved- skuld uttanlands. Síðani kemur renta av aðrari skuld uttanlands, sum var 37,5 mió. kr. og rentu- innteka uttanlands uppá 84,1 mió. kr. Nettorentu- tilskrivingin av uttan- landslánum verður so 100,3 mió. kr. Ein fær hug at spyrja, hverjar komm- unur, almennar fyritøkur og stovnar, realkreditt- stovnar. utflutningsfeløg bilselur flutningsfelag. fiskivinnufyritekur, aðrar fyritøkur og þpersonar, hava løgmadur og lands- kassin goldið rentur og kurstap fyri? Svarid er ongan! Øll tala og øll skriving hjá sitandi legmanni hevur til endamáls at geva teimum flokkum, sum stýrdu landinum tey seks árini, frá og við 1975 til og við 1980, ábyrgdina a øllum og skyldina fyri alt Sambandsflokkurin og hann sjálvur hava onga ábyrgd og onga skyld nekrum. Men lat okkum so taka uttanlandsskuld- ina yvir eitt longri tíðar- skeið og sammeta hesa við fíggjarlógirnar og brutto- inntekuna hjá feroyska samfelagnum. Um skiftið 1974/75 bandsflokkurin í andsteðu eftir at hann hevði sitið í landsstýrinum og m.a umsitið figgjarmål í átta ár. Ti kundi tað verið hóskandi at gjørt steðuna upp við árslok 1974. Og tá var steðan hendan: ars for sam- Nettouttanlandsskuldin var 480 mió. kr. Fíggjarlógin fyri 1974/75 201 mió. kr Bruttoinntekan 1974 var 709 mió. kr. Her síggja vit at netto- uttanlandsskuldin er meira enn tvær ferðir so stór sum fíggjarlógin. Og nettouttanlandsskuldin svarar til 67,7 pst. av bruttoinntekuni hjá fer- oyska samfelagnum. Fara vit so fram til árs- lok 1980 so síggja telini soleiðis út: Nettouttanlandsskuld ] mia. 083,0 mió. kr. Fíggjarlógin 1980/81 685,1 mió. kr. Bruttoinntøkan 1980 1 mia. 873,0 mió. kr. Her síggja vit at netto- uttanlandsskuldin er minni enn tvær ferðir figgjarlogina Og nu svarar nettouttanlands skuldin til 57,8 pst. av bruttoinntøkuni hjå før- oyska samfelagnum. Við eðrum orðum: Í mun til fíggjarlógina og brutto- inntøkuna hjá feroyska samfelagnum er netto- uttanlandsskuldin minni við árslok 1980 enn hon var við árslok 1974 Fara vit so eitt lítið vet longur fram og taka steðuna við árslok 1981 so síggja telini soleiðis út Nettouttanlandsskuld Í mia. 358,0 mið. kr Figgjarlógin 1981/82 751,3 mió. kr Bruttoinntekan 1981 2 mia. 116,0 mió. kr Her siggja vit at netto uttanlandsskuldin er nærum tvær ferðir figgjar lógina. Og nú svarar nettouttanlandsskuldin ti 64,1 pst av brutto- inntøkuni hjá føroyska samfelagnum. Hesi tølini tala fyri seg. Her er ikki neyðugt við fleiri viðmerk- ingum. Uttanlandslánini, sum vórðu tikin undir seinasta landsstýri, vórðu í stóran mun nýtt til ílegur í skip og virkir. Til ílegur í ar- beiðsskapandi tiltek. Úr slitið av hesum er, at veruútflutningurin síðani 1979 er vaksin við umleið 200 mió. kr. um árið. Tað sama er at siga um brutto- inntekuna hjá feroyska samfelagnum. Frá 1979 til 1980 var talan um eina øking uppá meira enn 500 mió. kr. og frá 1980 til 1981 um eina øking uppá slakar 250 mió. kr. Sum eg nevndi í byrjan- ini var nettorentutilskriv- ingin av uttanlandslánum 100,3 mió. kr. í 1981. Við einum vekstri í veruút- flutninginum uppá 200 mió. kr. um árið og við einum vekstri í brutto- inntekuni hjá feroyska samfelagnum uppá 750 mió. kr. eftir tveimun árum, skuldi tað ikki verið trupult at goldið rentutil- skrivingina, men so tykist kortini ikki at vera Og hvat er so orsekin til samgongan megnað at hetta? Jú hevur ikki hildið útreiðsiunum niðri Bruttoútreiðslan hjá feroyska samfelagnum er vaksin meira enn brutto- inntekan. So er bara at bíða eftir at legmaður finnur ein syndabukk í t málinum. Helst eru ta londini vit keypa frá. sum senda okkum verur, uttar at hesar eru umbidnar (?) A Vilhelm Johannesen Raatikko framferur: Dansileikin Salka Valka 11. mai í Getugjogv seinnapartin. 11. mai í Nordurlanda- husinum kl. 20. 13. mai i Nordurlanda- husinum kl. 20 Tå dansibólkurin Raatikko úr Finnlandi kemur til Feroya at framfera dansileikin „Salka Valka<, yvir skaldseguna hjá Hall dor Laxness, hava leik- arnir júst verið i New York har framferslan var á The Metropoli- tan Dansibólkurin Raa tikko varð stovnaður í 1982 og er ein av mest kendu og best umtóktu bólkum innan nýmót- ans ballett og dans. Bólkurin hevur vítjað í ellum Norðanlondum, umframt í Jugoslavia, Sovjetsamveldinum, Eystur -og Vestur- týskalandi, Schweiz og Spania. Síðan byrja- nina hevur Raatikko framfert 22 dansileikir. Tað var Marjo Kuusela, koreografur og Maria Wolska dansarinna og sjón- leikari, sum stovnaði Raatikko. Tey ynsktu at koma út um landið við dansileikum, tí tey vildu prógva at slíkar framførsiur ikki ber voru fyri fólk sun høvdu ski Iyri Klass iskum dansi. men at øl kundi Skilja SIK tramførsiu Raatikko dansibólk mn hevur eisin! vVIS at hann kann nugtak askodarnir og fáa ter at flenna ella gráta hetta í sjålvum sær er óvanligt fyri dansileik ir, sum vanliga eru í so leysum formi, at áskoð arin ikki kensluliga verður hugtikin a framferslunum Sostatt er ikki neyð: ugt at skilja málið sum leikarnir tosa, tí dansi leikur júst fer fram á tann hátt mimikkur í felag siga áskoðarunum hvat innihaldið snýr seg un Salka Valka er drama dansileikur trimum pørtum, um gentuna Salku Valku, ið fær týðandi leiklut í heimbygd síni. Leik- urin hevur verið fram- ferdur 97 ferðir, — heil- at dansur og ar 48 ferðir í útland- inum. Níggju dansarar luttaka í leikinum, sum Marjo Kuusela hevur gjørt koreografi til. Kari Rydman hevur gjørt tónleikin. Dag.