hósdagur 5. mai 1983síða 7

AAA UU Hondlensi- pumpur MYNT- VASK Jénas Broncksgøta 34 Opið: kl. 7—21 leygardag: 7—18 Fylg við, hvat hendir — les SOSIALIN ;/ KJARTAN DALSGAARD A HOVOMLSVEGUR 8 EN TLF19222 /4 FOROYSK FRAMLEIÐSLA Pf. Sjóklædnavirkið „„ Klaksvík „ at hann rósti sær sjálvum meira enn hann tók arbeið- aramál upp á tungu. ÚLPURNAR HOPO Tórshavn tif. 14707 HOPO Klaksvík tlf. 56544 i dag enn fyri ári siðan 1. mai er arbeiðaradagur um allan heim. Hendan dag steðga vit á, og líta aftur um bak, og meta um, hvat er komið burturúr. Vit kunnu skjótt vera samd um, at her er onki komið burturúr. Vit eru eitt sindur verri fyri enn seinast, vit vóru her á Vaglinum fyri einum ári síðani. So kunnu vit spyrja, hver er or- sekin til hettar. Vit hava jú altíð fingið nakað afturat við sáttmálasamráðingar við arbeiðisgevarar. Viðhvert meir, viðhvert minni tó altíð nakað. So er tað, at man spyr, hver er orsekin. Orsekirnar eru helst nógvar. Fyri at beginna við onkrum kunnu vit taka prístalið. Prístalið bleiv stillað aftur á 100 í 1980, hóast at ell fakfelegini mótmæltu. Og tað bleiv aftur stillað á 100 í 1983. Nú bleiv eisini mótmælt, men til onga nyttu. Her hava vit mist 4 krónur og 12 oyru, sum vit vildu havt meira í len, um ikki var nortið við prístalið. Fakfelegini vóru á fundi við figgjarnevndina um prístalið, og vórðu nevndarlimirnir spurdir, hver orsekin var, at prístalið skuldi stillast aftur á 100. Onkur segði, at hetta var fyri at tálma lenarlagnum. Vit, frá okkara síðu, hava onki merkt til, at krevini, ið verða sett okkum frá almennari síðu, eru tálmað á nakran hátt. Heldur beint tvertur í móti. Vit vera Idag Karl Johansen, formaður Havnar Arbeiðsmanna- felags undirdíkt meira í skatti, hægri tolli, sterri telefongjeldum og sterri útreiðslum á allan hátt Hetta verður gjert hóast tað er ógvuliga torfert fyri ikki at siga ómeguligt hjá einum vanligum arbeiðsmanni at forsyrgja sínari familju, um hann skal vera einsa- mallur um tað, sum man annars skuldi mett var heilt natúrligt. Tað næsta, man kundi trivið í, er skattalógin. Um man skal samanlíkna skattalógina við eitt trol, har man tosar um at hava víðar meskar, soleiðis at tann smái fiskurin skal sleppa ígjegnum, so er tað akkurát evugt við skatta- lógini. Við henni tekur man allan tann smáa fiskin, og letur teir stóru fiskarnar svimja framvið. Tað kann íkki vera rætt, at summi skulu liva i »luksus« og standa við einum »O« (null) á skattalistanum, meðan onnur, sum illa fáa endarnar at rekka saman, skulu vera so hart skatt- að, at tað neyvan er nakað eftir til breyð, men so leingi, ið avskriv- ingarlógin ikki verður broytt, verður hetta resultatið. Fyri seks árum síðani var eg sum formaður fyrstu ferð við til sáttmálasamráðingar. Tá var tímalenin 23 krónir og 56 oyru. Nú er tímalenin 52 krónir og 34 oyru, ella hækkað við gott 100 prosentum. Hetta ljóðar gott, men veruleikin er ein annar Veruleikin er tann, at tað er verri at fáa endarnar at rokka saman i Øg Ås dag, enn tað var fyri seks árum f síðani. Tað eru eisini seks ár síðani, at Atli Dam og Pauli Ellefsen vóru her á reðarapallinum 1. mai. Tá helt Pauli eina reðu, sum øll minnast. Hann sammetti samfel- agið við eina lagkeku, og vísti hann á, at meðan summi ongan bita fingu av hesi somu lagkeku, vóru tað onnur, sum vildu kval- ast i fløtaskumi, ella við eðrum orðum: summi fóru avstað við allum, meðan onnur onki fingu. Nú er Pauli í teirri steðu, at nú »r tað hann, ið hevur hesa somu samfelagslagkøku, og hann wevur eisini knivin at skera stykkini vid. Vit kunnu konstan- æra, at vóru stykkini hjá verka- manninum smá í 1976, so eru tey smærri í dag. Hvussu hetta ber til, verður upp til hvenn einstakan at meta um. Men eitt kunnu vit gera okkum greitt, og tað er, at skulu vit bora hol í gjøgnum annaðhvert fjall í Feroyum, og hava helikoptara flúgving eisini, og ikki at for- gloyma tað, telefonin skal hava, so má hetta kosta nógvan pen- ing, og tá ið vit vita, at tey sum bestu ráð hava at betala, skulu betala minst, so er tað heilt greitt, at summi koma at betala rættuliga nógv. Nú er tað kanska onkur, ið heldur, at tað ikki er rætt, at fyrr- verandi og núverandi legmenn skulu sleppa fram at at halda reðu á arbeiðaradegnum, 1. mai men vit meta, at hetta eru nettupp teir, ið kunnu svara okkum uppá nógvar av hesum skeivleikum Vit vita, at lenin er nekulunda í tråd við tað, ið hon er í løndunum her rundan um okkum. Feilurin her er bara tann, at tá okkara ráð- andi menn hava tikið sín part, er heilt óalmindiliga lítið eftir í okk- ara part. Nú eru sáttmálarnir uppsagdir, og vit liggj í sáttmálaloysi. Vit hava longt sáttmálauppsegnina at fara úr gildi komandi leygar- kveld á midnátt, tí vit vóru komnir ov stutt við samráðing- unum, mettu vit. Hvat úrslitið verður, er ikki gott at siga nakað um enn Vit hava mål við til samráð- ingarnar, sum vit hevdu sett rættuliga stóran prís upp á at fingið igjøgnum. Her tonkja vit upp á pensjónsgrunnin, sum vit meta er eitt rættuliga gott tiltak. Tí tað, ið fólk fáa í fólkapensjón í dag, er rættuliga lítið at liva fyri, og vildi hetta verið ein rættuliga góð hjálp at fingið afturat. Her stendur tað upp til arbeiðisgevarnar at royna at vera eitt sindur samarbeidissinnadir, soleiðis at vit kunnu fáa hetta mál ígjegnum Logmaður og 1. mai Vit, sum hoyrdu løgmann røda 1. mai, ansaðu eftir, M.a. rósti hann sær av, hvussu nógv hann hevði sett hægru almennu len- irnar niður. Hann vildi tó ikki skammrósa sær og æruna av hesum, og at teir nú roknaðu við, at arbeið- arafelegini fóru at teimum so takksom fyri ingarnar skulu verða. Hann kemur vónandi at hesi gongdin heldur fram. vera av ti, at limirnir hjá eðrum man lenmóttakarafelogum At fáa verða settir niður í len Tað er nú so, at allir talan um upp ímóti 30% seinastu árini, og nidurgongd, privatu stjóra- og leidaralønirnar eru fleirfaldadar um somu at borgarligu propaganda ólini kanska blivu eitt vet meira truverdug tíð At starvsfólk hjá ti al Men endamálið hjá menna, sum hava tikið borgarligu flokkunum eina útbúgving aloftast helst vera dupult serutbugving, sum bindur halda,at hetta, at als ongi lenar- Jlønmøttakarir eru settir nu fær hann næstan lika krøv fóru at verða sett niður í realløn — fyri nógv sum stjórin á almenn fram, nú lenarsamráð- hægri almenn sterv er skrivstovuni. beiðsorkuna hjá menna yvir til arbeiðaran at nú kann vera fróður og glaður, tí Og at noyða bestu ar- tí al- privata Fyri tey hægru privatu tey til arbeidsplåssid, og sum hava bygt tilveruna hjá sær og familju síni á hetta, fáa grundarlagið hálað undan fótunum, ger púrt einki — tað vilja altíð var massar av fólki, sum skaðafróð taka undir við. at tað gongst eðrum illa. hann legði afturat, at hinir báðir borgarligu flokkarnir í samgonguni eisini høvdu verða skuffaður. Vónandi skilja feroysku arbeiðarafelegini, at limir = størvini teirra ikki fáa betur livikor = talan hevur tó ikki verið um virksemið. Hetta hevði jú skaða almennu tænastu- nakra veitingini so tilpass nógv. Arbeiðari 4