hósdagur 5. mai 1983síða 10

[slendsk uppf i fyri Føroyar: inning stóran týdning eisini Maskina sum slítur kjálkar og lippur frá toskarhøvdinum K 1 nyta su fød tøkan ur tc % a óðu Hen spu hava rgg er og fleiri førovsk imbod fyri fiskavirkl tosað um hesum degum Orsekin Íslendingar hava sum teir fyrstu heiminum gjert eina maskinu, sum á lætt og væl sker/slítur eygu, heys og táknir frá kjálkum, lippum og tungu á toskar- hevdi. Hetta er av besta fiskamati og kann nýtast til mannafeði á ymsan hatt Prototypan liðug Hóast tað hava verið gjørdar royndir at gera maskinur, sum skera kjálkarnar frá toskarhevd- 5 »Kvikk« hevur síðani útviklað hana víð- Iyritøkan ari, og nú er so tann enda- liga prototypan liðug Hon hevur fram í Íslandi. Fyrstu ferð hon er víst fram uttan fyri verið víst Ísland, var í vikuni á Lynfrost í Runavík Umboð fyri fleiri foroysk fiskavirki sóu maskinuna, og longu nú hevur Lynfrost bílagt eina slíka maskinu. Tíðinda- blaðið Sosialurin tosaði við teir tríggjar íslend- inganar aftaná: Bjørn Birgisson frá útflutnings- miðsteðini í Reykjavík, Svanur Vilhjalmsson frá fyritøkuni Kvikk og Torfa Thorsteinsson frá fiski- r mannafødi ístaðin fyri sum bilig djóra 5 5 sKinum verður ta 6 sterr! r 3 K í t í K K x y „ i Ka Et eið ftuinar kki fyrr enn nå! Taðer Á marknaðinum lendingurin Jón Palma- íjuli sum hevur uppfunnið 1 no Í plunnið Svanur Vilhjalmsson maskinuna slendsk: ; ; te 1 Í greiðir frå, at teir hava arbeitt við hesi maskinuni í fleiri ár. Teir hava brúkt fleiri mill. kr. til hetta arbeiði. Nú er hon so um at vera klár til hópfram- leiðslu. Ætlanin er at teir skulu byrja at framleiða maskinuna í juni mánaða, soleiðis at tær fyrstu maskinurnar longu eru á marknaðinum í juli. Í samband við at teir eru í Feroyum við maskin- uni bjóða teir føroyskum virkjum eitt sertilboð til 1 juni. Vit kunnu fáa maskinuna fyri 98.000 danskar krónur. Verunligi prísurin verður at liggja munandi hægri. Svanur sigur, at teir hava verið í eðrum GELLER OG KINNFISK + I midjuni siggja vit hjålkar og lippur skorid frå restini av høvdinum Mangur g6dur biti fæst burtur úr hesum londum og greitt frá arbeiðinum við hesi maskinuni. Ahugin tykist at vera stórur fyri at keypa hana. Higartil hava 12 íslendsk virki bílagt maskinur og annars eru nakrar bílagdar í Canada, Skotlandi og í Noregi. Fesk — saltað — fryst og fars Orsekin til at henda mask- inan er so áhugaverd er tann, at tað við henni ber til á lønandi hátt at skera kjálkar, lippur og tungu frá toskarhevdinum og skilja hetta sum manna- MASKIN FOR UTTAK AV FISKEKJAKER | feði antin feskt, saltað fryst ella mælið til fars Hvat viðvíkur farsinum, so er tað fiskirannsóknar stovan í Reykjavik,sum saman við starvsbreðrum í Noregi og Feroyum, ið arbeiðir við at fáa eitt 1. floks fars burtur úr kjálku num, lippunum og tunguni. Tær royndir, sum eru gjerdar higartil, hava givið gott úrslit Tað, sum umræður, er at slíta ella skera eygu, táknur og sjálvan heysin frá restini. Hendir tað at eitt eygað kemur í farsið, so verður tað beinanvegin reytt á liti. Og slíkt fars hevur vánaligan prís Maskinan hjá íslend- ingum kann skera 35 til 40 kjálkar v.m. um minuttin Í dag verður nakað av kjálkum skorið við hond, men er talið bert umleið 4 um minuttin Minkafóður Í dag fer sum áður nevnt foskarhevdið til minka- fóður fyri lutvíst lágan pris } ið Hesi nyggu naskinuni fer tað at lena seg aí gera mannafødi burtur år toskarhøvdinun við sera góðum ursliti Sjálvandi krevst marknaðurin er í lag Thorsteinsson Porfi n sigur, at við at brúka matin a toskarhøvdinum matveruframleiðsluni ber til at hækka úrtekuna við 5 til 6 Hetta kann blíva til nógvar milliónir kilo og krónur tá hugsað verður um hvussu toskar hevd verða mælin til bíligt minkafóður Sum eitt demi nevnir hann, at hava vit 500 tons av toski eru tey 100—120 tonsini hevd. Skera vit kjálkar og lippur frá rest- ini av hevdinum hava vit 65 tons av fiskakjeti og mæa vit tað til fars fáa vit nogv umleið 30 tons Marknaðurin Bjørn Birgisson frá út flutningsmiðsteðini held- ur, at nú maskinan er komin undir land, so ber til at leita eftir marknaðun um fyri verunum t.v.s frystum, feskum, ella salt aðum kjálkum og lippum og fyri farsi Sjálvur heldur hann, at tað eru góðir meguleikar at finna keyparar. Serliga vísir hann til Portugal, Frakland og Spania. Norðmenn, sum hava turkað toskarhevd til Nigeria, hava í eina tíð beint fyri stórum negdum, tí Nigeria hevur sett í gildi innflutningsbann Hetta hevur gjert, at norðmenn nú kanska meira enn aðrir vísa ís- lendsku maskinuni stóran ans, tí her er eisini megu- leiki hjá teimum at brúka toskarhevdini á annan hátt enn at turka tey Samanumtikið kann sig íslendsku at hon ger tað ast um hesa maskinuna eguigt uppa 1t10neilan ramsyningina band vid tt hava íslendingar gjørt « serblað um slendskan ídnað. Herfyri fingu teir annars sera nogva umtalu Í heimskenda fiskivinnu blaðnum Fishing News International Umboðsmaðurin fyri kjálka- og lippumaskinuni í Feroyum er Petur Nolsee í Havn. Jan