týsdagur 10. mai 1983síða 3

Nr. 53 — 10. mai 1983 tíðindablaðið Arbeiðsgevararnir vilja ikki lata til eftirlonargrunn — Tað harmar okkum. Men vit gevast ikki so við mál- unum. Vit hava gjørt semingsstovninum greitt, at vit vilja hava málið til »semings«, sigur Karl Johansen, for- maður í HA — Vit eru ógvuliga harmir um, at arbeiðsgevararnir ikki vilja vera við at gjalda til eftirlenargrunn- in. Men tað, sum er upp aftur meira harmiligt, er, at tá vit bóðu um eina- grundgeving fyri, hví teir ikki vilja vera við, og hví teir ikki vilja vera við í eini nevnd at lýsa spurn- ingin, fingu vit bara svar- ið frá formanninum í ar- beiðsgevarafelagnum, Tor- steini Vilhelm: »Ongan kommentar« Hetta sigur Karl Johansen, formaður Havnar Arbeiðsmannafel- ags, í samreðu við Sosi- alin Samráðingarnar endaðu sunnumorgunin kl. tvey. Tá fóru partarnir, arbeið- arafelegini í Havn og Klaksvík eðrumegin og Havnar- og Feroya Ar- beiðsgevarafelag hinu- megin, hver til sítt. Semingsstovnurin hevði útsett eitt meguligt verkfall í eina viku. Nýggjur fundur er avtal- aður komandi sunnudag. Felegini í Havn og í Klaksvík hava lagt stóran dent á spurningin um eftirlenargrunnin, men hann er ikki tað einasta, partarnir hava lagt dent á, men striltið hevur gingist. Karl Johansen sigur, at arbeiðarafelegini hava næstan fingið eitt »nei« til alt. — Tað, vit hava fingið, er alt sovorðið sum einki kostar, ymiskar ajour-fer- ingar og smávegis broyt- ingar av verandi sáttmála, sigur hann. Vilja heldur ikki seta nevnd Arbeidarafeløgini i Havn og i Klaksvik hava undir samráðingunum skotið upp, at arbeiðsgevararnir luttaka í gjaldinum til eftirlenarskipanina = við einum prosenti. Tað er umleið 50 oyru av hverji tímalen. Karl Johansen greiðir frá, at arbeiðsgevararnir hildu tiltakið vera gott. Teir vóru positivir, men hildu seg kenna ov lítið til málið fyri at kunna taka undir við tí. Teir fingu tí reglugerðina, sum Havnar Arbeiðsmannafelag hevur fingið gjørt saman við sakferara og grannskoð- ara sínum og Tryggingar- sambandinum Feroya. Men teir hildu seg kortini vita ov lítið um eftirlenar- spurningin. — Tí skutu vit upp við tíggjutíðina leygarkveldið at seta eina nevnd við um- boðum fyri báðar part- arnar og annars sak- kenum at viðgera málið og fáa tað lýst frá ellum síðum - Teir segdu einki. Tað var tegn í eina góða letu Síðan fóru teir út og vóru ein heilan tíma úti, áðrenn teir komu innaftur. Tá var svarið nei. Vit bóðu um eina grundgeving fyri at nokta at til at seta eina nevnd at lýsa spurningin. Men vit fingu vera við bara tvey orð frá Torsteini Vilhelm: »Ungan kommen- tar“, sigur Karl Johansen. Vilja hava málið til »semings« Men arbeidarafeløgini sleppa ikki kravinum um eftirlønarskipanina. — Vit gjørdu arbeiðs- gevarunum beinanvegin greitt, at vit sleppa ikki spurninginum um eina eftirlønarskipan við einum »nei« frå arbeiðsgev- arunum. Vit krevja tað fyri semingsstovnin og tað gjørdu vit semings- manninum greitt, tá hann kom upp í samráðingarnar á midnátt. — Vit vilja hava málið við, tí vit leggja stóran dent á tað, og fólk eru ógvuliga áhugað í spurn- inginum um eftirlen. Eitt blankt »nei« kunnu vit ikki góðtaka, tí hetta er eitt mál, sum vit hava arbeitt nógv við, sigur Karl Johansen. Íslendingar fáa 6 pst. frá arbeiðs- gevarum Hann hevur eisini havt samband við fakligar felagsskapir i eðrum londum. Tá íslendingar og grenlendingar vóru her seinasta heyst í samband við at Verka- og veið- mannafylkingin í Norður- atlantshavi varð stovnað, upplýsti íslendski LO-for- maðurin, Ásmundur Ste- fansson, at íslendsku ar- beiðsgevararnir lata heili seks prosent til eftirlønar- skipanina. Arbeiðararnir lata fýra prosent. Eftirlen- in í Íslandi gevur einum eftirlentum arbeiðara 65 prosent av vanligari len Feløgini i Feroyum hava ynskt helvtarbýti — eitt prosent til hvenn partin. Tá Havnar Arbeiðs- mannafelag samtykti uppskotið um eftirlønar- skipanina fekk nevndin heimild at arbeiða við tí eina prosentinum. Eftir ætlan skal grunnurin vera bundin fimm tey fyrstu árini. Eftir fimm árum eru fleiri = milliónir hópaðar saman Karl Johansen upplýsir at í dagsins prísum hevði eftirlenin verið um mánaðin 3.200 kr — Vit hava yvir fyri ar- beiðsgevarunum víst á, at við eini slíkari skipan savnast nógvur kapitalur, sum kann brúkast til vinnulig endamál. Har- afturat halda vita t ein eftirlønarskipan kann beta um arbeiðsloysið millum ungfólk, við tað at eldri arbeiðsmenn fáa ráð at gevast við at arbeiða, tá teir koma upp í pensións- aldurin. Tað hava teir ikki i dag, sigur Karl Johansen Standa langt frå hvørjum ødrum Partarnir hava eisini sam ráðast um krónur og oyru Vit hava ikki fingið ná- greinliga upplýst, hverji útspælini hava verið, men Næstan Karl Johansen einki er komið í gjøgnum Tað, vit kostar einki hava 4 ngið, í mun til undanfarin ár eru arbeiðsgevararnir eisini komnir við einum útspæli Arbeiðsgevararnir eru komnir við einum tilboði 1 sum liggur 1,5 til 2 prosent. Arbeidarafeløgini hava hinveg n kravt teir krónur. Hvussu nógv vita It IKK1. jo-mo Høgni Højgaard, næstformaður í Føroyu Handverkarafelag: — Vit eru tving- aðir út í verkfall — Vit halda tað vera ábyrgdarloysi at fara í verkfall upp á einans 80 oyru. Hetta var tað sum skilti partarnar. Hesa viðmerkingina hevur formaðurin í Havn- ar Handverkarafelag, Hegni Hejgaard, til tað, at handverksmeistararnir havnaðu uppskot frá handverkarunum, sum miðjaði ímóti at sleppa undan verkfalli. eftir at handverkararnir = annars hevdu vrakað sjálvt sem- ingsuppskoti. Eftir at hava samráðast í 16 og ein hálvan tíma — frá kl. 16 sunnudag til kl. 9 mánamorgun — fóru handverkararnir í verkfall. Feroya Handverkarafel- ag kundi ikki góðtaka uppskotið frá semings- monnunum, sum mæltu til kr. 1,60 í lønarhækking 1. mai i år og kr. 1,40 komandi år. — Men hetta hildu vit vera ov lítið, sigur Høgni Hejgaard, tí hetta fór eisini at læsa av hjá hinum fakfeløgunum, sum sam- rådast i hesum døgum. Hann vísir eisini á, at arbeiðsgevararnir í sam- ráðingunum við arbeiðara- felegini sjálvbodnir hava boðið eina lenarhækking í ár upp á 1,5 pst., sum svarar til 80 oyru, og 2,5 pst. komandi ár, sum svarar til umleið 1,30 kr. — Tá arbeiðsgevararnir sjålvbodnir koma við einum slíkum boði, kunnu vit ikki góðtaka eitt sem- ingsuppskot, sum næstan ikki er sterri, leggur hann afturat. Vildu ikki sam- ráðast aftur Eftir at handverkararnir havnaðu semingsuppskot- ið, fóru tveir av samráð- ingarmonnunum fyri handverkararnar og tosaðu við tveir av meist- arunum um at broyta ymiskt og samráðast av nýggjum mikudagin, men til fánýtis. Hegni Hejgaard greiðir frá, at handverkarnir skutu upp at flyta eina hækking upp á 10 oyru fyri verktoyspengar og 10 oyru fyri skitið arbeiði og leggja hesi oyruni afturat uppskotinum hjá semings- manninum umframt 80 oyru afturat. Hann sigur, at meist- ararnir tóktist positivir, men eftir tveimum tímum kom svarið. Teir kundu ikki ganga við til upp- skotið, tí teir hevdu góð- tikið semingsuppskotið. Harafturat mæltu hand- verkararnir til at samráð- ast aftur mikudagin, og soleiðis útseta eitt verk- fall. Men aftur nei. — Tí meta vit, at vit eru tvingaðir út í eitt verkfall, tá vit hugsa um, at so lítið sum bert 80 oyru skiltu okkum, sigur Høgni Høj- gaard. Í Feroya Handverkara- felag eru um 1100 skrá- settir limir. Í Havnar Handverkarafelag eru útvið 500 limir. jo-mo Síða 3 , Gongur út , . , å midnått Tann longdi såttmålin millum Føroya Arbeið- arafelag og Feroya Ar- beiðsgevarafelag gong- ur út á miðnátt. Samráðingarnar, sum slitnaðu síðsta týs- kveld, tá semings- stovnurin kom uppí, vórðu tiknar upp aftur í gjár. Orsekin til slitið var m.a. orðini hjá leg- manni í 1. mai-reðu síni á Vaglinum. FA vildi hava at vita, hvat hann meinti við, og vildi tí ikki halda fram við samráðingunum. Men tað vildu arbeiðskeyp- ararnir. Teir boðsendu tí semingsmonnunum. Enn er einki líkið út frá samráðingunum Uttan tað, at tað hevur gingið ógvuliga strilt- ið Heilt langt millum partarnar ráðingarnar Feroya Prentarafelag og Feroya smiðjueigarafelag Hetta hendi seinra- partin sunnudagin, tá partarnir hevdu tann fimta samráðingar- fundin á hesum sinni. Sosialurin hevur fingið upplýst, at part- arnir standa so langt frá hverjum eðrum, at Prentsmiðjueigarafel- agið helt, at einki var at gera uttan at senda boð eftir semings- monnunum. A fundinum spurdu semingsmennirnir, um partarnir høvdu nakað ímóti at leingja sátt- málan til tann 20. mai. Tað høvdu partarnir ikki. Krevini hjá prentara- felagnum eru 9 pst. í lenarhækking 1. maí í ár og tað sama kom- andi ár. Haraftur at krevja teir vikuna niður á 37 tímar, 100 pst. í yvirtíð fyri hvenn tína eftir sjey og ein hálvan tíma arbeiðsdag Prent- og fimm vikur summarfrí. Mótleikurin hjá Prensmiðjufelagnum er sambært Dagblaðnum 10 pst lenarniður- gongd í ár og 10 pst. komandi ár og ein leingjan av arbeiðs- vikuni upp í 44 tímar. Harafturat vil prent- smiðjufelagið hava eksklusiv-greinina burt- ur. jo-mo