hósdagur 12. mai 1983síða 6

Nr. 54 — 12. maí 1983 Býráðssamtyktin og hernað- arliga trúverdugheitin Tórshavnar byråd sam- hervaldinum at byggja Í móti samtyktini at- kveddu Jákup Suni Jacob- Leivur Johannesen Finnur Johansen, Zaka rias Wang og Ingi Mohr farnu viku at loyva sen Eingin yvir ella við síðuna av legting- inum Fólkafloksmaðurin Hákun Djurhuus tók einaferð nakað soleiðis til: >Eingin yvir ella við síðuna av løg- tinginum!< Her má vera vent í holuni, tá eitt býráð kann gera av í slíkummáli. Tí allir foroyingar vita um løgtingssamtyktirnar um uttanveltadu stødu Føroya og at fåa alt her- vald av landinum. Hvat fåa vit Fólkafloksumboðini í by- ráðnum atkveddu fyri, og sostatt kom fram aftur upprunaliga hugsan teirra til hermálið: okkurt aftur- fyri! Miðskeiðis í 50'unum, tá sambands-, fólkafloks- og eisini seinni sjálvstýris- menn sótu í landsstýr- inum, vóru einastu fyri- varni hesir menn hevdu til byggingina í Mjerkadali og Sornfelli, hvussu breið- ur vegurin fór at verða. og um danir (NATO) fóru at gjalda. Aftaná valið 1958, men áðrenn nýggja landsstýrið var skipað fekk fráfarðandi lands- stýrið í lag, at veggerðin byrjaði. Uppi í hesum tingingum var eisini fólkafloks- maðurin Håkun Djur- huus. Sami maður kom seinni so øgiligur og kravdi kanning í NATO- málinum, sum hann sjálvur hevði verið við í. Eisini nú eru »fyri- munir<: Barakkirnar, sum setast skulu upp í Mjørka- dali, kann býráðið fáa fyri hálvan prís, tá byggingin er liðug! Virðingin Sum nevnt, hevur legting- ið gjørt fleiri samtyktir í hermálinum, men álíkavæl loyvir Tórshavnar býráð hervaldinum at uppseta nýggja sterri antennu, broyta innkoyringina og at settar verða upp barakkir til »arbeidsfølk av bygd« (les útlendingar), sum skulu »skifta út gomul tóla. Við hesi samtykt má metast, at býráðið leggur líka lag í legtingssamtyktirnar, men haraftur ímóti veitir her- valdinum frægari um- steður at virka undir. hetta sama hervald, sum løgtingid ynskir av land- inum Landsstýrið hevur skyldu at ansa eftir, at løgtingssamtyktir verða hildnar. Tí verri formáðar legtingið sær so lítið ímóti = — —> Dummerchen /2 donskum tilsíðissetingum av fólkaræðisligum sam- tyktum sum t.d. í hermál- inum og undirgrunds- málinum, men her hevur landsstýrið ein møguleika: Byggiloyvið skal góð- kennast av landsstýr- inum!!! Brúksrætturin og heimildin hjá býráðnum Fram er komið, at her- valdið als ikki hevur brúksrætt til ekið teir nýta, at såttmålin als ikki er galdandi longur. Tað vil siga, at býráðið hevur givið einum parti byggi- loyvi á eki hjá eðrum! Um so er, er at vóna, at hetta verður kannað juridiskt. Spurningar í sam- band við hervaldið — trúverdugheitin 1. Longu tá samrådingar vóru við borgarligu lands- styrini i 50'unum um her- steðina, vistu okkara myndugleikar, at steðin skuldi vera ein liður í EW- skipanini (Early Warning hjá NATO (les USA). Tá førovingar so fóru at gera vart við seg, bedýraðu danir, at steðin einki hevði við hervald at gera, men brauckl hr hvussu ber tað so til, at av 128 fólkum, ið starvast har, eru 105 hermenn? 2. Brúksrætturin: Ér sáttmálin galdandi long- ur? 3. Seinastu árini hevur stødin í Mjørkadali bygt út, bilhús og okkurt annað. Bilhús er bygt við síðina av, har barakkirnar eru ætlaðar at standa! Hava teir fingið nakað loyvi hesum viðvíkjandi? 4. Áðrenn >byggiloyvið< kom igjøgnum, vóru teir í Mjerkadali longu farnir at grava út og at gera funda- mentini til barakkirnar, sum longu hava verið í landinum eina tíð. Skal steðin í Mjerkadali bara sleppa at seta hol á, áðrenn teir hava fingið rætt til tað, ella eru her- naðarmyndugleikar íkki umfataðir av vanligum lógum og rætti? Omanfyrinevndu spurn- ingar visa, at tå talan er um hervald, skal ansast eftir vid bædi varnum og gløggum eygum og oyrum, tí eftir ellum at døma, veitst tú ongantíð, hvar tú hevur hatta harka- liðið Verjir NATO fólka- ræðið Feroyar hava ongantíð kh ) »Byttlingar! Verið ikki bangin, vit verja tykkum jú við hesi«… var orðingin á einum av teimum mongu postkortunum, ið var partur av tí týska valstríðnum ynskt at fáa NATO til Feroya, hver er verun- leikin? Portugal var limur í NATO eisini meðan landið hevði einaræði, og teir nýttu NATO-vápn at kúga hjálondini við. USA og harvið NATO hevur einki í móti her- naðarstýrinum í Turka- landi, ið hevur fakfelags- leiðarar í stórum tali sit- andi í varhaldi, deyða- demdar. Fyri nøkrum árum síðan fall Somoza-stýrið í Nica- ragua. Somoza mettist ein av ríkastu monnum í Amerika, samstundis sum fólkið í Nicaragua leið neyð og enn ikki er komið fyri seg eftir hansara stýri. Nú er innrás gjerd úr Honduras stuðlað av CIA og við NATO- vápnum. Stórveldini ein hótt- an fyri manna- ættina Nú eru tað ivaleyst fleiri og serliga krígsgreið- ingarnir á ávísum blaði, sum stempla hetta sum kommunistiska propa- ganda. Tað kann afturvís- ast beinanvegin. Hetta er als ikki nekur verjugrein fyri mótpolin hjá USA, " Sovjetsamveldið, hvers samvitska ikki er petti jósari enn hjá USA Sovjetsamveldið sigur seg vera sosialistiskt, men atferðin vísir nakað heil annað: Tað ber ikki til at kalla seg sosialistiskan og samstundis kúga afghanska fólkið og forða pólsku arbeiðarunum í at skipa seg í fakfelog og at siga sína hugsan um sam felagið (tvey demi av mongum) USA i sin lut hevur m.a. å samvitskuni støduna i Midamerika, har tað stuðlar einumhverjum høgraågangi, er hann til egnan fyrimun. Samanum- tikið kann sigast um stór- veldini, at tey leggja líka lag í, hvussu fólkini hava tað í ymiskum londum, bara tey (stórveldini) fáa framt sínar stórpolitisku atgerðir. Eina egna steðu Feroyingar eru í móti egnum vilja drignir inn í kalda kríggið. Her í Før- oyum er radarstød og navigatiónssteðirnar á Eiði og í Akrabyrgi, tað vil siga 3 álopsmál í einum meguligum bardaga millum stórveldini. Við hesum steðum eru Føroyar gjørdar partur % taktiska spælinum hjá einum stórveldi. Feroy- ingar eiga allir sum ein at krevja og virka fyri, at løgtingssamtyktirnar hjá demokratiskt valda leg- tinginum verða framdar Hvar er demokratiið ann ars, tá eitt fólk ikki sjálvt sleppur at avgera steðu. sina Martin S. Eidesgaard