hósdagur 2. juni 1983síða 8

Javnaðarflokkurin og Tjóðveldisflokkurin í skattaneondine: Útsetið kelduskattin eitt ar og fáið hann heldur at virka enn skunda hann igjøgnum Allur skatta- og fíggjarpolitikkurin hjá borgarligu sam- gonguni hevur miðjað ímóti, at tann vanligi foroyingurin — lontakarin og pensionistarnir — skal bera tær oktu byrdarnar, visa Vilhelm Johannesen og Finnbogi Isaksen í minniluta áliti teirra til kelduskattalógina Javnaðarflokkurin og Tjóðveldisflokkur- in í skattanevndini skjóta upp, at keldu- skattaskipanin ikki kemur í gildi fyrr enn 1. januar 1985. Flokkarnir vísa á, at við at útseta kelduskattin og koyra hann para- lellt eina tíð saman við gomlu innkreyj- ingini, soleiðis at umsitingin fær arbeitt víðari við málinum og soleiðis at tað ber til at finna fram til tey veikastu liðini í skipanini. Eisini vísa flokkarnir á, at í Danmark gongu trý ár frá lógarsamtykt, til skipanin varð sett í gildi. Og tað var tvey ár ov tidliga, siga teir konu Hóast bæði javnaðrflokk- urin og tjóðveldisflokkur vilja fremja kelduskatt, og hava virkað fyri hesum í seinasta landsstýri og so- statt kundu havt orsek til t fegnast nú aðrir flokkar eisini taka undir við hugs- um eina keldu- skattaskipan, so kann ein minniluti í skattanevnd- ini, Vilhelm Johannesen og Finnbogi Isaksen, ikki taka undir við tí manna- anini gongd, sum sitandi lands- styri og samgonga hava nvtt og framhaldandi ætla sambandi vid um- samtidar- at nvta I leggingina til Atalar inn- krevjingini Í fyrsta lagi kann minni- lutin ikki taka undir við tí innkrevjingarhátti, sum verður nýttur í samband við skattin fyri skattaáriið 1983/84. Umboðini fyri javnaðarflokkin og tjóðveldisflokkin átala ta skattainnkrevjing, sum landsstyrid og samgongan fremja i hesum ári. Í hesum sambandi vísir minnilutin á, at í januar, februar og í mars 1983 hava skattgjaldarar gold- ið 30 pst. av álíkningini fyri skattaårid 1982/83. Við tað, at vit i tíðarskeið- num frá mai til november i år skulu gjalda 75 pst. av ålikningini fyri 1983/84 koma vit i 1983 at gjalda 30 pst. + 75 pst. ella 105 pst. i mun til årini framm- an undan Einki endurgjald um kelduskatturin kemur i gildi Vid einum dømi vil minni- lutin visa, hvat kemur at henda skattgjaldara, um samtidarskatturin ikki kemur i gildi 1. januar 1984, og hvat hinvegin kemur at henda, um sam- tíðarskatturin kemur í gildi sum ætlað. Sum dømi taka vit ein skattgjaldara, hvers álíkning er 60.600 kr. Í 1983 skal hesin gjalda 75 pst. av álíkning- ini ella 45.450 kr. Hetta svarar til sjey gjeld á 6.493 kr. Kemur samtíðarskatt- urin ikki í gildi 1. januar 1984 fær viðkomandi eina ávísa kompensatión við tað. at hvert av teimum trimum gjeldunum, sum falla til gjaldingar í januar, februar og mars 1984 bert eru uppá 4.850 kr. ella 1.643 kr. minni enn sjey tey fyrstu. Kemur samtíðarskatturin í gildi sum ætlað, fær skattgjald- arin ikki hesa kompensa- tión. Viðkomandi skal tá frá 1. januar 1984 gjalda skatt av inntekuni so hvert. Gjaldferi hjá pensionistum minkar í stórum Eitt annað demi er fólka pensionisturin | skattaárinum 1979/80 hevði ein einsamallur fólkapensionistur eina samlaða skattaupphædd upp á 64 kr. Í 1983 skal sami pensionistur gjalda 377 kr. um mánaðan. Í ár hevur ein einsamallur følkapensionistur — 3.500 kr. i skatti. I fjør hevdi hann 1.600 kr Hjå hjunum, fólkapensión, er tann, at tey í ár hava 7.750 kr. í skatti, meðan tey í fjør høvdu 4.550 kr. Tá nú 75 pst. av álíkningini skal gjaldast í 1983, so fremur hetta ein rættuliga stóran niðurskurð í gjaldførinum hjá tí einstaka. sum fáa steðan Vanligi lentakarin skal bera byrðarnar Umboðini fyri javnaðar- flokkin og tjóðveldisflokk- in ásanna, at politikkurin hjá borgarligu samgong- uni í stuttum hevur verið tann. at vanligi feroying- urin skal bera munandi sterri part av samfelags byrðuni Hetta kom fyrstu ferð til sjóndar við inntekulóg- unum á heysti 1981. Í dag kosta hesar føroyingum 60—70 mió. kr. árliga. Hesi seinastu tvey árini er reallønin minkað við umleið 30 pst. A tingi liggur uppskot frá landsstýrinum, sum hevur til endamáls at broyta reglurnar um kre- dittkeyp, soleiðis at út- gjaldingin verður 45 pst. Hetta kemur at gera tað heilt ogjørligt hjá vanligu lenarbólkunum at útvega sær ella at endurnýggja vanligar húsarkaldslutir. Oman á alt hetta kom so skattarokningin fyri 1983/84. Her skulu fólk so gjalda eitt hálvt gjald eyka í 1983. Minnilutin kann sum sagt ikki taka undir við hesum innkrevjingarhåtti og setur tí fram soljóðandi uppskot til samtyktar Sendið nýggja skattarokning út „Landsstýrinum verður álagt beinan vegin at senda ellum skattgjald- arum nýggj skattainn- gjaldingarkort, har skatt- urin fyri skattaárið 1983/84 verður goldin við 7/10 í 1983 og um samtíð- isskatturin ikki kemur i gildi so við 3/10 í 1984.« lagi kunnu umboðini fyri javnaðar- flokkin og tjóðveldis- flokkin ikki vera við til at fremja kelduskatta- skipan, uttan at vita hvussu skattastigin, per- sónsfrádrátturin og barna frådratturin koma at siggja ut Við óbroyttum Í eðrum elna skatta- stiga og óbroyttum persónsfrádrátti vil ein umlegging a skatta- skipanini fera til eitt mun andi sterri skattatryst Longu nú miðalinntekurnar andi sterri skatt enn fyri trimum árum síðani Munurin á skatta- upphæddini hjá pension- istum frá einum ári til annað, sum er lýstur framman fyri, talar fyri seg. } 1 bera la- og mun- Skattastigin ikki javnførdur vid dyrtidina Orsøkin til tad vaksandi skattatrýstið á lá- og miðalinntekurnar er, at hverki skattastigin ella persónsfrádrátturin eru javnferdir við prísvekstri- num seinastu trý árini. Hóast landsstýrið nú hevur boðað frá, at tað á ólavseku kemur við upp- skoti um nýggjan skatta- stiga, um persónsfrá- drátt og barnafrádrátt, so heldur minnilutin, at skattastigin, persónsfrá- drátturin og barnafrá- drátturin eru av so stórum Vilhelm Johannesen. Við óbroyttum skatta- stiga og persónsfrádrátti vil ein umlegging av skattaskipanini fora til eitt munandi storri skatta- trýst. Longu nú bera lá- og meðalinntokurnar mun- andi storri skatt enn bert fyri trimum árum síðani týdningi í hesum bandi, at tað als ikki ber til at tosa um eina umlegg sam- ing av skattaskipanini, uttan at hava kunnleika um ein komandi skatta- stiga og um tann persóns frádrátt og barnafrådrått, sum skal verða galdandi í nýggju skattaskipanini Óheppin EDV- miðsavnan Í triðja lagi kunnu umboð- ini fyri javnaðarflokkin og tjóðveldisflokkin ikki taka undir við tí EDV-loysn, ið landsstýrið og samgongan hava valt, og sum letur eitt privat datafelag hava ta elektronisku data- viðgerðina av skattaskip- anini um hendi. Her verður ein týðandi samfelagsuppgáva latin privatum at umsita og hesum kunnu javnaðar- flokkurin og tjóðveldis- flokkurin á ongan hátt taka undir við. Her er eisini talan um eina miðsavning av elek- troniskari dataviðgerð og tað heldur minnilutin vera sera óheppi. Minnilutin vil vera við til at fremja skipanir, ið virka, og sum tryggja tað persónliga frælsið og trygdina hjá tí einstaka borgaranum, og her kann minnilutin vísa til álitið frá Informatiónsbólki- num, sum eitt alternativ til ta EDV loysn, ið lands- stýrið og samgongan hava valt Heldur fleiri eki Nidurstødan hjá Informa tiónsbólkinum, sum gav landsstýrinum frágreiðing við tilmælum í februar 1979, var, at tað almenna stigvíst byggir upp sína egnu EDV-skipan, har hvert eki hjá tí almenna hevur egnar datacentral ar, sum hver sær einans hýsa teim upplýsingum. ið tervur er á, fyri at loysa eina ávísa almenna upp- gávu, eitt nú innkrevjing av skatti. Skundað igjøgnum I fjórða lagi umboðini fyri javnaðar- flokkin og tjóðveldis- flokkin ikki taka undir við, kunnu at ein umlegging av skattaskipanini verður skundað igjøgnum møguliga vid ti ursliti, at tann nyggja skipanin ikki kemur at virka. I hesum sambandi kann minnilutin visa å, at i Dan- mark varð kelduskattalóg- in samtykt við ársbyrjan í 1967, og tá var sjálvandi eitt åvist fyrireikingar- arbeiði gjert í sambandi við lógarsmíðið, men hóast hetta so lótu danir trý ár ganga, frá tí at lógin varð samtykt, til hon varð sett í verk. Hetta hendi 1. Framhald á síðu 10