hósdagur 30. juni 1983síða 7

| Nr. 74 — 30. juni 1983 dåmar Hvat tær nyggja ferðamanna- skipið og nýggj- asta skipið í føroyska flota- num, NOR- RØNU? Oskar Hermansson, prentari og útvarps- maður Av ellum teimum skipum eg havi verið imborå er hetta tað besta. Fyri tað fyrsta kennur tú nærum alla AA LO manningina umborð og tað er rættiliga hugaligt fyri ein, sun dámar pråta við | | Í fólk Skipið er sera rú sd Ka sKå ET kahvtturna 14 | | re t r | orð á | H kur | ið { | nógvum fryntligun fólkum skal sova tíð ina burtur. So eg haldi tað man vera rætt, at dentur hevur verið lagdur á at hava sum mest av plássi á teimum stødum, har tú reikar aftur og fram og steðgar á fyri at fáa eitt prát eila ein dropa og okkurt etandi niðurum Guðbjerg Smith, skrivstovukvinna: Eg haldi, at salong- irnar eru fantastisk- ar. Her er hugnaligt og nógv pláss. Tó haldi eg, at forhøllin er alt ov grå og kedi- lig. Sammeta vit vid hana umborå å Chur- chill,so er tad jå sum nått og dagur. Her átti at borið til at gjert tað meira inn- bjóðandi og vakurt Bert eitt sum litirnir ger myndina keðiliga og gráa. So her kundi okkurt verið gjert eðrvísi. Eg havi altid ljós á sukkluni Jørdildid er foroyskt meðan skaldskapur- in er alheimsligur Nu er ovbodid herferðin móti Williami Heinesen og oðrum listarfólkum má stedgast! rithevundum. Fin av he um fýra var førovingn William Heinesen Nakað eftir hetta varð William spurdur donskum blaði ikki var vónbrotin um hetta, og um hann ikki Nobelprísin, einum um hann ynskti sær sum jú er stersti heiður sum kann veitast einum rithevundi Hvat svaraði William? Jú, hann svaraði nakað soleiðis, at ein og hver rit- hevundur sjálvandi fegn- aðist um Nobels heiðurs- len. Men samstundis undirstrikaði hann, at tað vildi verið skeivt at givið sær Nobelprísin. Skuldi Nobels heiðurslenin í bók- mentum verða latin feroy- ingi. so átti hon at verða latin einum av teimum rit- hevundum, sum skrivaði á føroyskum Hetta uttalilsi, sum eftir øllum at døma kostadi honum Nobelprisin, er ser- merkjandi fyri menniskjad, rithøvundan og listamannin William Heinesen. William hevur altíð verið trúgvur móti sínum landsmonnum, altíð stuðlað føroyskari list, skaldskapi og sjónleiki, eins og hann alla sína tíð hevur umboðað okkum førovingar upp á ein semuligan hátt úti sum heima. Hann hevur alt sítt lív virkað millum sínar lands- menn fyri at økja um rk Krivt É r ) ins Andriasi Djurhut Rikard Long. Chr. Matras r Rasmus Eftersoc Hansara oralski stuðul og beinleiðis stuðul il sjónleik. tónleik og ikki minst målningalist, kann ikki yvirmetast av okkara samtíð og framtíð bert tónleikarar ella til mann sum Spy r demis ein Ingolv av Reyni Í skaldskapi sínum hevur William fyrst og fremst lýst menniskjuni. Allar bøkur hansara eru lívsjáttandi og merktar av trúgv uppá menniskjuna, av samkenslu við ellum Guds skapningum. Hann er stundum skemtarin, stundum merktur av stersta álvar- semi og djúpum religi- øsiteti. Persónar og umhvørvi í bókum hansara eru sjålv- sagt tikin úr tí umhvørvi, har hann feddist og vaks upp. Men samstundis eru bæði persónar og umhvervi lýst alment sum menniskju upp á gott og ilt í eini verð, sum til- hoyrir allari mannaættini. Hetta er ein forkláringin uppá. at William Heinesen verður lisin í Norðurlond- um, USA, Bretlandi, Frak- landi, Ítalia, Sovjet, Týsk- landi, Feroyum og mongum eðrum londum. William er íkki ein hevundur, sum ger gjeld- ur burtur úr sínum lands- monnum, ella sum ger x hansara DØKU OF likar ákærur Kunnu bert koma frá fólki, sum ikki hava lisið hansara bekur lla sum vilja honum ilt Harafturimoti er Willi- am ein høvundur sum skapar ein skaldaheim burtur úr sínum upp- vekstri, sum talar til øll menniskju, hvar tey so búgva. Teimum dámar hansara skaldaskap og kunnu skulja hann, sjálvt um tey ongantíð hava upplivað ella koma at upp- liva feroyingar og Føroy- ar Slíkan skaldskap kann bert eitt skald við óvan- liga góðum skaldagávum skapa. Alt samantikið er talan um ein rithevund og ein listamann, sum ein og hver tjóð vildi verið stolt av og góð við. - At William skrivar á donskum hevur ongan týdning í hesum sam- bandi. Hann hevur einki annað val havt. Sjálvur uppfatar hann seg sum foroying út í odd og egg — eins og ein og hver, sum lesur hansara skaldskap sær, at jorðildið er fer- oyskt, meðan skaldskap- urin er alheimsligur. Hvussu fara vit um henda mann, sum hevur gjørt Føroyar kendar fyri tað góða og sum hevur skapt Feroyum sterri væl- vild í útheiminum enn nakar annar av okkara landsmonnum? tóna. at ein IKk! Veit Seg hava upplivað nakað líkn andi áður her í Feroyum Ein má aftur til herferðir nazistanna móti listafólk- um og rithøvundum fyri at finna nakad av saman bera vid Hvat er nakað? Hvat er endamálið við eini slíkari hetz? Er hetta aldargamla hatur maktmenniskjanna til listamannin? Er hetta ein roynd at ræða ein og hvenn í hesum samfelag frá at koma alment fram við sínari meining? Ella er hetta bara rein øvundsjuka? Ikki er vist, hvat rætta svarid er. Eitt er to vist, at henda herferð henda hetz — eigur at verða steðgað nú. Ikki tí at William ella fyri so vítt hini listafólk- ini, sum eisini verða spilt út, verða minni. Eingin verður minni maður av at verða svertaður í Dagblað- num, hóast tað ongantíð er serliga stuttligt fyri við- komandi. Men hetta eigur at verða steðgað, tí hetta er okkum ollum til skomm og skaða, burtur sum heima. Vit kunnu gera okkara við til demis ikki at taka eftir Dagblaðnum, ikki at trúgva tí og ikki at keypa ella halda tað, so leingi Oli Breckmann og OJ. hetta fyri Ringið teleton hk N i! Fr % KK OKI V | le i ør K nu? kann onkur spyYrja Hevur Dagblaðið ikki I mong år forfylgt øl hugsandi. er tað bert tí tað nú er William, vit mugu tala at? Svarið er fyri tað fyrsta, at ofta hevur verið talað at til fánýtis og fyri tað næsta at vit eru mong, sum halda, at tað nú heilt einfalt er ovboðið Víst hevur Dagblaðið leingi leikað mi, spilt mannalagnur og eitrað okkara almenna orða- skifti. Men einaferð má hetta steðga. Eitt so lítið men sam- stundis so opið samfelag sum okkara kann ikki uttan at taka skaða fáa hetta skarn Dagblaðsins borið út um landið í tað óendaliga. Eg fari tí at enda við ein- um uppskoti til hampa- fólkini í fólkaflokkinum — nekur eru eftir enn, tað veit eg, um at steðga her- ferðini í Dagblaðnum nú. Teir mongu stjórar, reið- arar, yvirlæknar, lærarar og løgfrødingar í fólka- flokkinum, sum vanliga plaga at standa á rað fyri at sleppa at keypa myndir og klipp Williams kunnu hóskandi leggja fyri — um teir tora! Tórshavn, 29. juni 1983 Joannes Dalsgaard 11820