týsdagur 12. juli 1983síða 6

tíðindablaðið Útgevarl; p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Møller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Undirgrundin er avreidd AT BORGARLIGA landsstýrið við Paula Ellefsen á odda og við sjálv- stýrisflokkum sum samgongu- partnarum hava avreitt føroysku undirgrundina, stendur nú púra greitt. HETTA KOM fram á pressufundi í samband við almennu vitjanina hjá danska forsætisráðharranum — ideologiska bróðuri løgmans og Sundsteins — Poul Schliiter. Har fekst at vita — sum eisini varð greitt frá í seinasta blaði — at sett verður ein n„skjóttarbeiðandia nevnd við eins nógvum donskum sum føroyskum limum. Við føroy- ingi sum formanni. DANMARK og Føroyar fåa sostatt »en gensidig vetoret« sum Ritzau tekur til. Ritzau tidindastovan leggur somuleiðis dent á — so sum rætt er — at: „Det færgiske landsstyre bøjede sig for den danske regering, og indviligede i at føre de fremtidige forhandi- inger om udnyttelse af råstoffer i den færøske undergrund ud fra det ligestillingsprinsip, som gælder for den grønlandske undergrund.« Greidari kann av- reidingin valla orðast. AT LOGMAÐUR uttan iva frødist um eina tílíka gongd kann neyvan undra nakran. Men hvat siga Fólkaflokkurin og Sjálvstýris- flokkurin? Tað var serliga Fólka- flokkurin sum legði so stóran dent á yvirtøkuspurningin av undir- grundini, tå verandi landsstyri varð skipað. Svarið hava vit longu fingið. Tað stóð í Dagblaðnum longu fríggjadagin. Sigursælan stendur um fyrstusíðu greinina har Dagblaðið metir møguleika nú fyri, at undirgrundin kemur á føroyskar hendur. HETTA MÁ vera fólkaflokslogikk- ur við lít, tá vit samstundis vita, at avtalan ber í sær vetorætt frá báð- um síðum. Dagblaðið harmast um, at tað enn ikki ber til at fáa at vita, hver hin føroyski formaðurin i nevndini verður, men um vit fara at gita, at tað verður formaður Fólkafloksins, Jógvan Sundstein, munnu vit ikki fara at vera langt av leið. TÁ KANN hann enn einaferð hava teir neyðugu 14 dagarnar at sprakla í, fyri síðani at slúka dikta- tið frá samgongumanni sínum Paula Ellefsen, sum hann er vanur til Somuleiðis kann hann hósk- andi nýta somu 14 dagar til at leggja sær orðini til rættis, sum skulu greiða Feroya fólki frá, hví ikki gekst sum hann hevði vónað. HVOR FØROYSKI nevndarfor- maðurin verur, er sum sagt enn bert nakað vit gita okkum til, men eitt stendur tó í dag rimmarfast. Og tað er, at sitandi samgonga við hesi avtalu hevur avreitt føroysku undirgrundina. Atlants- havinum til selu til hægstbjóðandica land enn so. Men sam- = - | „ formanni (Hákun Djurhuus) undir Hetta er tað Ó.J. Rólants- son á Dagblaðnum fær burtur úr uppskoti fram- burðsfloksins til eina loysn av hernaðarmáli- num í Feroyum. Óla Jákup Rólantsson hevur skrivað nógvar góðar greinir, sum eg taki fult og heilt undir við — t.d. tann um Friðargong- una í Mjerkadali — hon var heilt í tráð við mína hugsan. Men hesaferð eru vit ikki samdir — og langt ífrá! Ég var ein av teimum sum søgdu gott fyri hesum brævi, og tí kenni eina ábyrgd at koma við eini rættleiðing, tá tað tykist at O.J.R. er ikki einsamallur at misskilja tað heila (eftir okkara met- ing). Vit eru ikki fyri at selja Feroyar — og langt frá tí! Vit eru betri við okkara stundis ásanna vit, at heimurin ikki er tað friðar- stað, vit kundu ynskt hann var, men fyri tann skuld fara vit ikki eins „fólk fyri frii« at grava hevdið niður í sandin. Stutt sagt: har er munur- in. Framburðsflokkurin hevur ikki fingið Nato til Feroyar, men kann Ó.J.R. siga sín flokk heilt frían? Minnist meg rætt, stendur navnið á fyrrv. Fólkafloksins onkrum skjali á samband við Mjerkadalssteðina av fyrstu tíð. (Um eg fari skeivur her, kanska onkur ger so væl at rættleiða meg). Eg eri so mikid gamal, at eg minnist væl Pålma- sunnudag i 1959, tå vit tjóðveldismenn (tad var eg tå) skipaðu fyri mótmælis- mótteku av P.M. Dam sála (fyrrv. form. javn- aðarfloksins), tá hesin, kroystur av denum ella sínum kammeratum — við Heimastýrislógini, >Fræl- sisbrævið mikla« sum hann var vanur at málbera seg, royndi at sannfera føroyingar um, at hetta varð lukkan fyri feroy- ingin, tí nú fingu so og so nógvir mans arbeiði við vegagerð og at byggja sjálva steðina. Henda steð, sum fór at gera sigleingina hjá feroy- ingum nógv tryggari — ja, sjålvt »Hans Hedtoft«, sum var sokkin stutt áð- renn, kundi verið bjarg- aður, um bert henda góða radarstød, var fyrr á veg. Hesa taluna helt P.M. Dam av brúgvavonginum á tåverandi »Tjaldrinum« Eg arbeiddi hjå abba- num, sum eg eiti eftir — keypti fisk og skar flak o.a. tílíkt, men síðan bleiv selt. Helið var á leið har sum 14. September heldur til nú í Vágsbotni. Eisini koyrdi eg út itl handlarnar at selja. Hetta varð gjert við einum veruvogni, sum var keyptur til sama endamál. Henda sama veruvogn varð eg biðin at læna — minnist ikki av hverjum, meguliga av Gunleivi Dalsgaard — til at koyra nekur mótmælis- skilti úr Sjónleikarhúsi- num oman á Vaglið. Um Trellaklipparin ella onkur annar gávuríkur maður á tí ekinum hevði gjert tey, veit eg ikki. Eg helt sum so, at hetta við nevnda grena veru- vogni fall uttanfyri mítt arbeiðseki, so eg mátti heldur spyrja abba um loyvi fyrst. Tá hann so hoyrdi hetta smíltist hann við og helt, at teir máttu royna at finna onkran annan at lána frá. Hetta var ein erlig steða og hana góðtók eg. Nógv vatn er runnið í havið síðan vit fingu tað sokallaða „Sjálvstýris landsstýrið<. At tað ikki bleiv til nakað Sjálvstýris- landsstýri, uttan av navni, kunna vit takka Fólka- flokkinum fyri. Ikki minni enn tveir tjóðveldismenn høvdu vit í landsins stjórn, nevniliga Karstin Hoydal og Erlend Patursson. Teirra skreytir í landsstýrinum munnu tey flestu vaksnu minn- ast, so óneyðugt skuldi verið at gjert meiri burtur úr tí. Stutt og greitt: >Early Warning< steðin, sum danir hava trýst yvir hevdið á feroyingum, uttan at vit at kalla — við undantak av Hákun D. og P.M. Dam, sála — eru eftirspurd, minkaði ikki so mikið sum ein tumma í stjórnartíð Erlends! Vit eru, mær vitandi, iki spurd um vit vilja vera limir av Nato ella ei, og er tað hugstoytt fyri okkum í Framburðsflokkinum, tá hugsað verður um at í stevniskrá floksins stendur m.a. heilt týðu- liga, at vit >seta fólkaræð- ið í hásætðið og menn- iskjuna í middepul«. At vit eru vestansinn- aðir, hava vit ongantíð dult fyri. Somuleiðis at vit av ellum alvi vilja berjast í móti kommunismuni, so hon ikki fær ov stórt vald her á landi. Sjálvandi skal tað standa fólki frítt at velja teir um tey eru nóg býtt til tess. Men vit seta fólka- ræðið í hásætið og vita vit úr nærmast óteljandi londum, at koma kommu- nistarnir til valdið, tå eru teir ikki so fagurlætnir sum her heima hjå okkum. Her låtast teir sum verja teirra minnimentu og såa misálit á demokratisku skipan okkara og royna at máa steðið undan, t.d. inn- an skúlagátt og sokall- aðum friðargongum, væl- vitandi, athon bert kann á- virka Vesturheimin. Sosi- alistisku londini hava jú nærum altíð ein gangandi aftanfyri við riflu — um- framt KGB við sínum re- volvarum, sproytum o.g. Tað er ógjerligt annað enn at vera anti-kommu- nistur og berjast móti slík- um devulskapi, tá vit seta persónliga frælsið so hegr, sum vit gera. Nú er loyvi givið til at byggja barakkir í Mjørka- dali. Skilabetri mátti tað verið at Tórshavnar kommuna fekk grundeki til taks í býnum til tær. So var meguleikin seinri at umbygt hesar fyri lítlan kostnað til sosialar íbúðir. Óivað vil ein ávísur tervur altíð verið fyri tí. Mjerkadalsmenninir kundu koyrt aftur og fram við bussi teir hava til tað sama. Hver ið hevur givið teimum loyvi at reka buss- vinnu, við útlendskum nummarplátum, í kapping við aðrar busseigarar, veit eg ikki. Mær kunnugt er lóg sum sigur, at tú fært bert loyvi at koyra í uml. 6 mánaðar við útlendskum plátum. Meinar O.J.R. ella Fólkaflokkurin at teir ikki hava ráð at gjalda veg- skatt, sum allir bileigarar annars eru noyddir til. Vit mega gjalda rættstundis annars verða nummarplát- urnar tiknar av og er tað sjálv legreglan sum hevur hetta um hendi. Hví fer legreglan ikki og tekur tær ólógligu pláturnar av Mjørkadalsbilunum og Marinusteðbilunum? Nr. 79 — 12. juli 1983 Óla Jákup rósar síðan Chruchill fyri, at hann sendi eina verjustyrkju til Feroyar. Har eru vit samdir aftur. Flestu feroy- ingar mundu heldur vilja hava bretar enn týskarar higar. Síðan reksar o.J.R. alt sum bretar ofraðu — bæði pengar og fólk — fyri at verja Feroyar, og leggur aftur at, at vit fingu onga rokning fyri alt hetta. Og hver mundi so tann veru- liga orsekin vera? Veit Óla Jákup Rólants- son ikki, at í mun til fólka- talið, mistu feroyingar fleiri mannalív av krígs- ávum enn bretar? Og sendu vit teimum nakra rokning fyri tað? Chrurchill var so takk- samur fyri at vit feddu teir við fiski undir krígn- um, at hann lovaði ongan- tíð at gloyma føroyingum tað. Hvussu væl helt tað lyfti? Tað er ikki so langt síðani, at føroyskur trolari sigldi millum ymsar býir í Skotlandi, inntil fiskurin varð ov gamal, tí hann slapp ikki at selja hann til eitt Nato-land. Hetta sama land, sum Churchill stóð á odda fyri í síni tíð. Nú veit eg ikki um ola Jákup Rólantsson tosar fyri allan fólkaflokkin, vónandi ikki. Um so er, so sleppa teir vælsaktans at broyta meining, tá ið teir fáa eyguni upplatin. Vit eiga bert tveir mans á tingi enn, so vit noyðast at fáa aðrar skilagóðar kvinnur og menn at taka undir við okkum í Fram- burðsflokkinum til tess at fáa broyting í — landinum at gagni. Aðalspurningurin, sum skilir okkum frá Óla Jákup BRólantsson og nógvum eðrum — tó kanska ikki so nógvum, sum teir halda. Kavbáta- gelan í Sveríki og nú í Noreg, hevur uttan iva loypt kvedd í mangan fer- oying. Neyvan fáa russar føroyingar at trúgva, at hesi bæði londini eru ein hóttan móti tí stóra og al- brynjaða Russlandi. Tí vilja vit loyva Nato at vera her sum leigubúgvar, men ein og hver sum býr til leigu má gjalda leigu. Um tað skal verða pen- ingur ella toskatons, tað kunnu vit trætast um, men vit vildu heldur havt fiskiloyvi (Natolondini eiga bæði) Leiga skal gjaldast og meta vit, at teir hava ráð til tess. Tað skal ikki sum higartil vera danir sum fáa ágóðan so ella so. Vælsignaðir, allir tit, ið bera sjálvstýrisneistan í barmi, hjálp okkum í Framburðsflokkinum við hesum stórmáli. Feroyar eru okkara land og ikki til selu. Hverki til Nato ella Warzawasam- gonguna! Við sjálvstýriskveðu. Chr. Holm-Jacobsen