hósdagur 20. oktober 1983síða 6

AAN AAA AO AAA tíðindablaðið Utgevari; p/f sosialurin Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgd) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miller Lýsingar: Árni Joensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 SP sosialurin Skal skuldin minka må almenna og privata nytsl- an minkast Sum gongdin er økist uttanlandsskuldin alsamt. Tad eru føroysku arbeidara- og fiskimanna hendur, id skulu framleida, og avreida sitt handaverk at gjalda hesa Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Vantandi sjónvarpspolitikkur SOSIALURIN hevur í dag eina sam- rødu vid tekniska stjóran á Sjónvapri Føroya. Í hesi samrøduni sigur hann, at til vårs kann sjónvarpið fara at senda. Í hvussu so er útlendskar send- Men hvussu verður við før- oyskum sendingum er ivasamt. ingar. TEKNISKI stjórin setir eitt stórt spurn- artekin við, um tað kann lata seg gera ella politikkarar annars hava tíkið sjónvarpsmálið í álvara, vidgjørt tað frá grundini av og sett upp, hvat enda- málið er við sjónvarpinum. TI HØVDU teir tað, høvdu teir fyri langari tíð síðani funnið út av, at tað kostar at gera eitt sjónvarp og at tað krevur fleiri starvsfólk — bæði í tekn- iska partinum og tí redaktionella part- inum — um vit í heila tikid skulu hava eitt professionelt sjónvarp. Og tað má vera ætlanin, tå avgjørt er at gera í nóg stóran mun at gera føroyskar sendinga rog at afturat: — persónliga, at vit eiga SAMRØDAN prógvar einaferð enn, at Sosialurin hevur rætt í tí mesta av tí, hann hevur ført fram um sjónvarps at hvorki landsstýrið spurningin: leggja føroyskar sendingar til rættis við tí manning. sum sjónvarpið hevur. Hann sigur, at tað er ein politisk avgerð, at tað skulu ikki fleiri fólk setast. Og hann leggur Eg haldi, treytirnar kunnu als ikki góðtakast, skulu vit gera før- oyskar sendingar, og tað haldi eg ast — er sendinet fyri fleiri milliónir og keypa útgerð fyri aðrar nógvar milliónir. TAÐ MEST álvarsamasta er, at tann redaktionella síðan — hvat skal sjón- varpið senda, hvussu sendingar og sendiskrá skulu uppbyggjast og skip yvirhøvur Politikkararnir hava fullkomiliga vist hesum spurninginum frå sær. Hetta hóast nógv hevur verið tosað um út ikki vidgjørd. lendskt árin, føroyskan tekst o.s.fr. Men sjálvur mentamálaráðharrin, sum eisini hevur seg koma sosialurin heldur: Kávalæti og skrivi- frælsi »Tad skal vita illa við, um trúgvandi javnaðarfólk ikki harmast um tað kávalætti, ið blað teirra, Sosialurin, ger seg sekan í, tá teir siga seg verja kristna siðmenn- ing, samstundis sum teir fáa sær talsmenn sum Hegna av Heiði og PLO- fanatikaran«. Skrivar Lydia Arge mill- um annað i Dagblaðnum mikudagin 19. oktober. Her skal ikki komast inn á sjálva greinina, men her skal bert vísast á, at Sosialurin hvørki hevur valt tann nevnda persónin ella tann ónevnda PLO-fanatikk- aran sum talsmann. Eins lítið og Sosialurin hevur valt sær aðrar talsmenn. Tað, sum Sosialurin hevur gjørt, er at geva nevnda og ónevnda per- sóni innivist fyri greinum teirra. Uttan iva hevur Sosi- alurin sum blað verið tann fremsti at virða fólkaræði — og skrivi- tali- og hugsanarfrælsi. Hetta hevur ført við sær, at Sosialurin hevur tíkið meginpartin av ti, sum er biðið um innivist fyri, upp. Og tað er líka mikið, hver komin er við hesum — um viðkomandi er høgrasinnadur ella vinstrasinnaður, norð- ingur ella vágamaður, limur í fólkakirkjuni ella brødrasamkomuni ella um hann er ateistur. Tað kann ikki koma nøkrum við, hverja persónligu áskoðan ella trúgv við- komandi hevur. Tiverri kann ikki sigast um hini blødini, at tey hava virt skrivifrælsi i so stóran mun. Fólk eru komin til Sosialin, tí tey hava ikki fingið okkurt upptikid í ødrum blað, hóast greinin hjá við- komandi er aftursvar til grein í ødrum blad. Er hetta ikki kåvalæti av hinum blødunum, Lydia Arge? | Men at henda stødan hjá Sosialinum — at hýsa øllum meiningum — hevur kostað, er einki at hevur sjónvarpið undir sær latið henda spurningin farið aftur við borðinum uttan at latið við ivast í. Ábreiðslurnar frá ødrum eru nógvar og ofta spyrja javnaðarfólk, hví Sosialurin hevur givið hesum og hasum innivist. Men higartil hevur so blaðið givið skrivifrælsinum eina meining í verki, og tað er meira enn hvat sigast kann um flestu av hinum føroysku bløðunum. Um problematikkin Ísrael | mótvegis PLO hevur Sosialurin ikki havt nakrar redaktionell- ar greinir, men hinvegin hava vit hýst ymsum sjónarmiðjum. At javn- vág ikki hevur verið í, vit vit væl, men einum og hvørjum hevur staðið frítt fyri at skriva í Sosi- alinum út frá ødrum sjón- armiði enn tað sum hig- artil er komið fram. Var talan hinvegin um redaktionellar greinir — skrivaðar av blaðfólkum á Sosialinum — skuldu vit sanniliga roynt at lýst málið frá fleiri síðum. Tað er Sosialurin betur kendur fyri at gera enn nakað av hinum bleð- unum! Nr. 121 — 20. oktober 1983 skuld fyri. Skal minkast um skuldina, má nýggjur livi- og hugsanarháttur til, skrivar Jorgen Thomsen m.a. í Politisku viðmerkingini Øll huski, ið brúka meiri til húsarhaldið enn vunnið verður, koma í skuld eina ella aðrastaðni. Tað kann vera SEV, skattur, ella eitt hvert annað, ið ikki verður goldið. Heldur sovorðið lag fram ár undan ári, og undirskotið meguliga økist, so verður skuldin eisini at vaksa seg stóra. Tað kann tá verða tungt at vinna seg upp undan aftur Harmurin og verður enn sterri, um so spellið er, at nógv verður vunnið, men so brúkt í fjanti og fjasi. Ødrvisi er, um tað eru nyttulutir ið keyptir verða Hesi viðurskifti gera seg eisini galdandi í okkara stóra húsarhaldi, ella landshúsarhaldi Tað hevur vignast sera væl hjá okkum føroy ingum seinastu tvey árini. Okkara útflutningur er so munandi vaksin, og so nógv er komið inn sum ongantíð áður. So her skuldi steðan verið fram úr góð, tá ið nógv kemur inn. Men sum í øllum eðrum úsarhaldum, so er tað sera umráðandi at væl verður húsað við tí ið inn kemur, og at ikki ov nógv verður keypt. Tað er tað ið hendir ár undan ári her verður meiri keypt enn tað verður avreitt fyri. Ein og hver dugur at skilja, at tá ið soleiðis er vorðið, so koma vit í skuld. Hesi undirskotini verða fíggjað við uttanlands- lánum. Og um so varð, at vit ikki fingu fleiri hundr- að milliónir úr ríkiskass- anum, varð undirskotið munandi sterri á hverjum ári. Um vit Feroyingar skulu temja hesi viður- skifti, so megu vit fáa brúkið niður í hesum sam- felag. Bæði hin privata og almenna nýtslan má niður á ein hvenn hátt. Og at lánini i størsta mun verða til vinnulig endamál. Tað er óhugnaligt at hugsa sær steðuna, um uttanlandsskuldin fær loyvi at økjast við slikari ferð, sum hon hevur gjørt hesi bæði seinastu árini, og sum við árslok vænt- andi verður tvær milli- ardir kr. stór. Um hendan skuldin er privat ella almenn, so megu vit gera okkum greitt, at tað er vinnan og framleiðslan, ið skal gjalda skuldina aftur. Tað er í stersta mun tær feroysku arbeiðara- og fiskimanna hendur, ið skulu fram- leiða, og avreiða sítt handaverk at gjalda hesa skuld fyri. Skal minkast um nytsl- una, so má ein nýggjur livi og hugsunarháttur til Tað verður ikki lætt fyri nakran, og serstakliga ikki fyri tey, ið ung eru Soleiðis sum gongdin er nú, so økist uttanlands skuldin alsamt Og sum eg havi nevnt áður, so verður endin hann, at vit sum Kánus, og fáa ikki loyvi at lána eitt oyra uttanlands, tí har er málið fult. Tað er kortini sera um- ráðandi, at vit kunnu fáa fatur á peningi til at út- sita politisk viðmerk- ing byggja vinnulívið við. Tí tað er vinnulívið, ið skal bera alt hitt. Eftir ekingina av uttan- landsskuldini átti fyrst av ellum at staðið eitt sterkt vinnulív, sum við síni framleiðslu átti at verið ført fyri at goldið skuldina aftur. — Hetta verður neyvan so einfalt, um tað verður soleiðis, at í Feroyum stendur eftir uttanlands- skuldina stórir prýðiligir handlar og skrivstovu- bygningar — stór banka- hús og heilselur, risa hotell, ið kostar líka nógv sum øll sethúsini í meðal- stórari bygd. Og mangt mangt annað, ið kann nevnast í hesum sam bandi, og sum í stersta mun skal gjaldast aftur við brúki. Men so eitt vinnulív, ið hevur tungt við at klára seg, og ikki kann endurnýggjast, tí eingin meguleiki er at lána pen ing. Ti má annar politikk- ur fáast fram í hesum sam felag. Við ferda politikkinum »elist ilt av illum«. sum Jørgen Thomsen Zarens kurér A allari forsíðuni i Dimmu hevur Agnar eina langa verjurødu fyri at rættvis- gera sitt virksemi å Vest- mannasundi. Millum annað fáa vit at vita, at hann, sum fólkavaldur maður, må halda samfel- agshjólini gangandi, av tí at fólk ikki skikka sær væl, meðan »ZARURIN« sjálvur liggur og brúnar nalvan niðri á Gran Cana- ria. Tú sigur, at gamalt er at flyta fólk um Vestmanna- sund — tað er rætt — men tað gamla er farið — nakað sum sambandsmenn altíð hava verið tornæmir yvir- fyri. Tá tú sigur, at tú tókst so nógv fólk við sum tú metti forsvarligt: Hvat er forsvarligt? — Hevði bátur tin bjargingarút- gerð til tað tal av ferða- fólki »forsvar- ligt«. Sjálvur havi eg einaferð verið í nærum somu steðu. Eg kom útfyri at flyta nekur fólk, ið hverki fingu rutu ella hýruvogn. Onkur (ið tú kennir) fekk ilt av hesum, og eg fekk bót, tí eg ikki hevði páteknað koyrikort, og bilur mín ikki var góðkendur til ferðafluttning. Hevur tú Agnar »koyri- kort< til ferðafluttning á sjógvi? Og er bátur tín góðkendur sum ferða- mannaskip? Sjálvur situr tú á tingi og smíðar tær lógir, sum vit onnur skulu »skikka okkum væl eftir«. Men denne lov gælder måske ikke for sambands- lagtingsmænd. sum var Tvørball 70 år I dag verdur Niels Mortensen, fyrrverandi keypmadur i Havn, 70 år. Hann er burtur- staddur.