týsdagur 25. oktober 1983síða 4

oktober 1983 Havna- og samferðsluviðurskifti Sandoyinga Fiskivinnuhavnir eiga at vera tiknar fram um ferjulegur ti má Kirkjubø-ferjulegan ikki nerva ílogur í havnabygging í Sandoynni! Feroyingurin hevur sum fiskari stóran terv á góðum havnarviðurskift- um, og oyggjaland okkara má sambindast við góðum samferðsluviðurskiftum. So langt eru vit helst ell samd. Okkara hevuðs- vinna setir stór krev til havnaílegur (fiskaríhavnir og útróðrarhavnir), men samstundis krevur alt okkara vinnulív, og vit flest øll, sum ferðast, at ferða- og flutningsmegu- leikarnir eru góðir og álít- andi. Hetta ræður eisini her í Sandoyar valdømi ella Sandoyar sýslu. Sjálvur havi eg ta grundsteðu, at sandoy- ingar og skúvoyingar liva ikki av at flyta hvenn annan til Havnar og aftur, tó tað er neyðugt, at hesin ferða- og flutningsmegu- leiki er góður og betri, enn hann er í dag. Haraftur- ímóti livir ein hópur av fólkinum her — eins og í ollum Føroyum — av fiski- vinnuni, men vit her å oynni eiga enn onga trygga fiskivinnuhavn. Á Sandi er komið ávegis, í Skopun eru royndir gjørdar, í Skálavík er bert byrjað, men eingin av hesum havnum er hóskilig, nútímans fiski- vinnuhavn fyri okkara hevuðsvinnu. Er tí her størsti tørvurin. Grundstudlar føroyska samfelagsins, fiskimenn okkara, hava rætt til hóskiligar umsteður eisini her í Sandoynni, og vit eiga ikki at helma í, fyrr enn vit kunnu siga við okkara fiskiflota, at teim er fingin trygg havn her í oynni. Tað er fortreyt fyri trivnaði. Verandi Feroya lands- stýri — sitandi samgonga — hevur sett sær fyri at beta um flutnings- og ferðameguleikar = okkara við at fremja gomul ynskir sandoyinga, ferjulegu og ferjusamband Kirkjube- Skopun. Eg kann einki ilt orð siga um tað sum so. Men tá ein hoyrir frá landsfundi samgongu- flokka, at nú vera ikki fleiri ílegur gjerdar her fyribils, tí vit fáa ferjulegu í Kirkjube, so hevur ein bæði rætt og skyldu til at steðga á og spyrja, >ER TAÐ SO, TIT HUGSA?« So er valla rætt prioriter- að, tí skal okkara fiskifloti terva langa tíð fram, fyri at vit kunnu koma lættari og kanska skjótari til Havnar, so má prioriter- ast umaftur. Men kanska kunna vit halda hesar útbyggingar atskyldar, hóast peninga- kassin stórt sæð er tann sami, feroyski landskass- in. Undir ellum umsteðum eiga vit at umhugsa, hvat vit kunnu fáa burtur úr stórum iløgum, og ansa at vit ikki missa meira fyri minni. Vit hava bæð rætt og skyldu til at umhugsa, meta um, tjakast um — ja, enn og vera ósamd um slík stórmál, uttan at tað eigur at vera misnýtt til persón- ligar útspillingar í bleð- unum, óansæð um persón- arnir eita Viggo ella Hákun. Eg haldi, tað var púra óneyðugt hjá Dag- blaðnum at koma við alskyns brigsli í samband við hetta evnið, bert tí framførdu áskoðanirnar í Sosialinum ikki hóðaðu blaðstjóra Dagblaðsins, sum hesa ferð avdúkaði sítt hjálparloysi, tá hann ikki fekk kristna navn eystanmann okkara. Ut- spilling, illgiting og at seta mann móti manni, bygd móti bygd, flokk móti flokki og kanska oyggj móti oyggj gagnar ongum, men at umhugsa, kanna, seta seg inn í og sakliga viðgera tað, sum liggur aftanfyri ymiskar steðutakanir, kann kanska føra til eina felags- steðu. Sum bygdarráðs- formaður á Sandi kom mær í boði at ferðast til Danmark í vikuni saman við eðrum umboðum fyri kommunur, landsstýrið, landsverkfreðing og projekterandi = verkfreð- ingar. Hóast eg var nakað í depurhuga av orrustuni um hetta mál, so tók eg av, og havi verið á Dansk Hydraulisk Institut, sum er knýtt at »Akademiet for de tekniske viden- skaber« i Danmark. Her var bygt modell av lands- lagnum vid Arnanes og Hólmin í Kirkjube í mál- stedd 1:40. Oneyðugt er at koma við longri tekniskari frá- greiðing, tí eg eri ikki teknikari, og eg skilti verri enn so alt, eg hoyrdi og sá, og vit vita, at tad er neyðugt at taka slíkar model-royndir við nakað av fyrivarni. Men stutt kann vera sagt frá, at donsku og feroysku verk- freðingarnir komu til ta nidurstødu, mat góður møguleiki er fyri at gerða hóskiliga havn í Kirkjube millum Arnanes og Hólm- in fyri einar 15—30 mill. krónur. Hendan havn verður mett at blíva trygg lega fyri ferju av steddini Ternan ella Sam og metist at hava góðar meguleikar fyri, at ferjan kann hava heimstað (náttarlegu) har, og vera innsiglingarmegu- leikarnir eisini í »sjaski« av sovæl landsynningi sum útsynningi mettir at blíva góðir. Harumframt kann hendan havnar- bygging útvega fólkinum í Velbastad-Kirkjubø kommunu hóskiligan bátahyl. Undir ferðini havi eg havt hevi til at skifta orð við legmann og avvarandi landsstýrismann, sum — havi eg skilt teir rætt — siga, at hetta mál er eitt landsmál burtuav eins og tunnilsgerðirnar i Suðuroy, Eysturoy og Norðoyggjum ella brúgvin um Streymin ella tipping av Haraldssundi, og kemur hendan iløga ikki at nerva okkum í Sand- oyar valdemi meira enn aðrar føroyingar eins og áður nevndu samferðslu- byggimál. Við hesum skilji eg, at neyðugar iløgur í havnir í Sandoy og Skúvoy til frama fyri fiskarí, ídna og aðrar vinnugreinar ikki skulu verða nervaðar í nakran sterri mun av ferjuleguni í Kirkjube Ella við eðrum orðum, at komandi ferjulega í Kirkjubø ikki skal nerva okkara iløgur meira enn Trøllanestunn- ilin ger tað. Eg meti avgjørt, at bein- leiðis, stødugt, álítandi ferjusamband Skopun- Kirkjube verður bati fyri dagliga veru- og fólka- flutningin, sjálvt um sagt tungi flutningurin og flakavirkini við út- og inn- flutningi mest vera bundnir at farmaskip- unum og sterstu ferjum okkara, sum ídag sigla til Sands og hava rímiligar meguleikar við Sands havn. Eg meti eisini, at vit fáa góðan bata, sjálvt um so sjúkraflutningurin,s sum var eitt hevuðsenda- mál at nekta við hesum sambandi, kemur at vera nøktadur at komandi »Tyrlu« yvir tann gjørda tyrlu-pallin i Skopun. Veru- og ferðafólkaflutn- ingurin millum Meginekið og Sandoynna er ikki nóg góður, sum er, og krevini eru vorðin og verða stød- ugt sterri, so vit eiga ikki at vera ímóti, tá lands- myndugleikarnir nú vilja fremja bata Fyri meg er hevuðsfyri- treytin, at neyðugar havna-útbyggingar i Sandoy og Skuvoy ikki seinkast ella nervast i nakran serligan mun av hesi iløgu i Kirkjubø. Tad vildi veri drepandi fyri okkara unga og viðkvama fiskiflota og fiskiidnadar- virksemi, um ikki hóski- ligar og meguligar havnir verða útbygdar, og at siga við skálvíksingar, at har skal eingin havn útbyggj- ast, er tað sama sum at biðja teir byrja ella halda áfram við at avtofta Skálavík. Utbygging við ferjulegu í Kirkjube eigur at fara fram í tettum samráð við Kirkjube-Velbastað kom- munu og við ansni fyri virðum, sum búgvandi fólkið har eigur og nýtir, umframt at alt eigur at vera gjørt við størstu virð- ing og ansni fyri teim forn- minnum og tí kultur- skatti, sum vit allir feroy- ingar eiga í Kirkjube. Gamla, forna siglingar- leið førovinga var millum Streymoynna og Sand- oynna: Kirkjube-Skopun. Tá vit hava fingið hetta samband, so verður nær- liggjandi aftur at hugsa um sambandið millum Sandoynna og Suður- oynna, sum kundi gingið ímillum Sand og Sandvík (ella Hvalba). Segan endurtekur seg so ofta okkara forfedrar vóru royndir menn. Birgir Mohr Sandi Agnar ferjumaður „Eitt av arbeiðum andi... Hetta var ein av viðmerk- ingum Agnar Nielsen's, tingskrivara Sambands- floksins í samband við, at hann var avdúkaður í at taka upp á seg verkfals- rakt arbeiði. Eitt er, at maður kemur so fyri at gera nakað skeivt og síðani er harmur um tað og kanska biður um fyrigeving. Annað er at gera nakað skeivt og samstundis er erpin av tí. Ja, enntá kennir tað á sær sum eina samfelags- ábyrgd at átaka sær arbeiði sum aðrir á fult lógligan hátt hava lagt frá sær, tí verkfall er. Spell, Agnar-ferjumad- ur, at tå var avdúkaður so skjott. Og sig so skomm- in! Ikki minni! Góði Oli i Áarstovu. Handan um kavaran sum var sokkin so djupt, var góð. Eg eri bangin fyri, at mínum er at hava samfelagshjólini mal- tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar vid, at treytin fyri at fåa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blad- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. tað vera fleiri av sam- bandstingmonnunum enn Agnar, sum megu leita sær kavaraklæðir fram valdagin. Tá vera tit nógv- ir ið sokka. Og tað verður djúpt. P. S. Tað var fyri at hava samfelagshjólini malandi, segði Agnar. Nær hevur tað verið sambandsins uppgáva? Higartil hava teir vilja havt hjólini at steðga, ella helst at mala evugta vegin. vestmenningur