leygardagur 26. november 1983síða 13

Leygardagur 26. november 1983 Hann helt so kortini fyri, at hetta var kanska ikki nakað vánaligt hugskot. — Er tú ferur fyri at skaffa pening til ferð- ina, so fari eg ikki at nokta tær at koma við, tá eg fari eystureftir aftur einaferð í oktober. Hetta var í mai mánað Pengar — men hvaðani! „Men pengar vaksa ikki á trøunum« Tað mugu blaðmenn á føroyskum blød- um mangan sanna. Tað er rættiliga av- markað, hvat eitt blað sum t.d. Sosi- alurin, hevur av tekum peningi at lata blaðmonnum, sum fara út í stóru verð at kunna seg við viðurskifti har. Hvat var tá til ráða at taka! Tá var tað, at ein — kanska av tilvild, ella kanska tí ein hevði hoyrt um tað frammanundan — sá eina lýsing í føroyskum blað — frá danska stovninum DANIDA. Hesin al- menni stovnurin fyrisitur og fíggjar mong av teimum donsku hjålpartiltøk- unum í menningarlondunum. DANIDA játtar Í lýsingini var eitt tilboð til blaðmenn í danska ríkinum. Var áhugi fyri at vitja menningarland fyri at viðgera okkurt ávíst evni ella arbeiði, so kundi DANIDA geva stuðul til eina slíka ferð Sama dag fór umsókn til DANIDA í Keypmannahavn. Nakrar dagar seinni kom svar. DANIDA takkaði fyri umsóknina og játtaði stuðul til ein part av ferðini Onkrum kann tað tykjast óviðkom andi at greiða frá hesum. Vón mín er tó at blaðfólk 0.0. meguliga kunnu nýta tílíkt hevi eina aðru ferð DANIDA til at ganga e1tt Hvat fekk so ne 81 um okn år øl vii On sp ria Tørvandi upplysing Møguliga var tad spurningurin um at økta tørvin å upplysing. I grundgev- gin Í umsóknini Yy arð m.a skrivað »Undertegnede hvis dette projekt bliver en vil det sætte skub i færøskt udviklingsarbejde. Det er derfor meget vigtigt, at de nød- vendige informationer og oplysninger kommer ud til den færøske befolkning En sådan oplysende virksomhed — som undertegnede ønsker at påtage sig kan få stor betydning i hele debatten om, hvorvidt en lille nation som Færø- erne bør gå mere aktivt ind i udviklings- arbejde. At der fra færøsk side hidtil har været en vis træghed for at støtte udvik- lingararbejder som sådan skyldes efter min mening den kendsgerning, at både politikere og en stor del af befolk- ningen i en vis grad ikke har de fornødne informationer — viden. Det kan selvfølgelig diskuteres, hvad en lille nation som Færøerne kan gøre i et stort udviklingsland som Indien. Men netop det, at vi er fåtallige, og at vi har gennemgået erfaringer og klaret at op- bygge et moderne fiskerierhverv, sætter os i stand til at se, hvilke problemer, der er i lande, som har fiskeriresurser — og hvordan disse resurser kan udnyttes bedre. Udover at være et nyttigt udviklings- projekt, så er det ikke udelukket, at der kan blive tale om eventuelle eksport- muligheder for færøsk industri«. Hesi orðini tók danski stovnurin eftir øllum at døma fyri góða veru. Men stuðulin hiðani var kortini ikki nóg mikið til at fíggja eina ferð, sum fór at kosta omanfyri 20.000 kr. mener, at realitet, sá Video! Slík ferð fór helst at vera ein stór uppliv- ing, og tí varð greitt, at ein sjálvur eisini átti at fíggja so stóran part av ferðini, sum ráðini nú vóru til. Men hóast tað manglaði í. Tá kom eitt hugskot einum til hjálpar. Hví íkki útvega sær videoupptekutól og gera upptekur í India. Hetta kundi so kanska nýtast í tí almenna føroyska sjón- varpinum ella verða brúkt til fyrilestrar ella undirvísing í skúlum. Hetta var kanska at fara ov langt — at fevna um ov nógv samstundis. Men fígging skuldi til, og tí varð neyðugt at kanna allar meguleikar. Nú er tað ikki óvanligt, at feroyskir grunnar og peningastovnar stuðla ymsum vinnuligum, mentanarligum og útbúgvingarligum tiltøkum. Hví tá ikki eisini eini roynd sum hesi! Feroya Banki Umsókn varð tå send til Føroya Banka Og vórðu grundgevingarnar fyri at sekja um stuðul m.a. hesar: »Orsøkin til, at undirritaði heldur, at ein slík ferð kundi verið áhugaverd og lærurík, er tann, at her fyriliggur eitt ítekiligt projekt, sum bæði indarar og feroyingar kunnu fáa gagn av Førovingar vísa sín góða vilja við at hjálpa einum menningarlandi, á einum eki, har vit hava bæði royndir og vitan Samstundis gevur hetta feroyskum idnadi møguleika at koma út um land oddarnar við know how og meguliga einum ávísum útflutningi Eg haldi ikki, at førovingar flestir hava nógva vitan um, hvat fyriferst einum menningarlandi sum eitt nú India. Her hugsi eg serliga um, hverja trupulleikar fiskivinnan har he fragast við Og fyri tað heldur ikki okkar lata almennan pening nenningar- hjalp Tad er tí rætt t øvi og upplysa um vidurskiftin einu menningar- landi, nú talan er um eitt åvist projekt, sum førovingar uttan iva ynskja at fáa meira at vita um Meguliga í sjónvarpið Víðari stóð í grundgevingini: „Tað er stórt spell, at myndugleik- arnir í Feroyum ikki tykjast virðismeta týdningin av at seta fólk og pening av til framleiðslu av feroyskum sendingum í sjónvarpinum serliga nú tá vita vita, at tað bert ganga nøkur få år, so kunnu feroyingar velja millum hópin av út- lendskum sendingum. Tað kunnu sjálv- sagt vera góðar útlendskar sendingar, men vit mugu ikki missa okkum sjálvar burt sum fólk og tjóð við egnari mentan og siðum. Tað einasta kanska, sum kann standa ímóti hesum stóra »ågangi« uttanifrå, verða sjónvarpssendingar, sum feroy- ingar sjálvir gera. Tað hevði verið ein áhugaverd roynd, um Feroya Banki her stuðlaði fram- leiðsluni av einum videofilmi, sum meguliga kundi verið gjerdur til tað al- menna feroyska sjónvarpið ella brúktur til undirvísing á onkran hátt. Kanska hetta tá kundi verið spírin til eina skipan, sum í seinasta enda fer at gagna øllum feroyingum og feroyska samfelagnum. Kanska hetta kundi eggja eðrum journalistum at gjert videoupptekur til undirvísingarbrúk og til almenna upplýsing og um meguligt til at fingið innivist í einum almennum feroyskum sjónvarpi. Tað hevði kanska —————— Flogvellurin í Madras gjørt, at okkara politikarar fingu eyguni upp fyri tí stóra týdningi tað hevur, at tað verða gjørdar føroyskar video- upptøkur, sum m.a. kunnu vísast í sjón- varpinum. Ein slíkur stuðul eigur tó á ongan hátt at vera ein sovipúta hjá av- varðandi myndugleikum fyri ikki at brúka meiri orku til føroyskar sendingar í sjónvarpinum. Tverturímóti eigur hetta at staðfesta tervin á hesum Hugsast kundi eisini, at stuðul varð latin fólki, sum ynskja at útbúgva seg at arbeiða við at gera sendingar í fer- oyskum sjónvarpi Leidslan i Føroya Banka jåttadi umsøknini og stuðlaði ferðini. Í grund gevingini fyri at stuðla varð m.a. sagt, at Feroya Banki ynskir at stuðla roynd- unum at gera føroyskar sjónvarpssend- ngar. Men tað var kortini ikki eitt krav ein slík uppteka skal vísast irpinum. Bankin ynskti í fyrstu atløgu at vita, hvat slíkari roynd. Eydnadist hon væl, so var ikki óvist um bankin fór at stuðla eina aðru ferð Farið verður avstað Nú bar til. Ferðaseðilin varð bílagdur og ferðaætlanin legd til rættis. Farið var úr Feroyum 21. oktober. Aftaná stuttan steðg í Keypmannahavn gekk leiðin víðari til Amsterdam. Hiðan til París og Rom. Og eftir ein lítlan steðg í floghavn- ini í Rom, var so kósin sett móti New Delhi. A hesum langa flúgvitúri — flogið varð beinleiðis teir 7100 kilometrarnar, í sjey og ein hálvan tíma — var hevi at tosa við Guttorm um viðurskiftini í India. Hetta var ein sonevndur jumbo- jettari við fýra motorum. Gott pláss og frálík tænasta umborð. Tær indisku flogternurnar — allar ílætnar sari — gjørdu á ongan hátt flogfelag sínum, Air India, til skammar. Her fekst tú bæði heitan mat og okkurt kalt leskandi afturvið. Flogið var alla náttina og vóru vit í New Delhi morgunin eftir. Tá varð klokkan flutt fýra tímar fram. Í New Delhi varð steðgað í ein tíma. Nýggj manning kom umborð. 1 Sjón úrslitið varð av Indiskar ávísir Vit fingu tær nýggjastu i-disku åvis- irnar. Har stóð m.a. at lesa, at ófriður hevði verið í Punjab, einum av teimum norðaru landspertunum. Jordanski sendimaðurin í New Delhi varð skotin til deyða og amerikumenn hevdu gjert innrás á Grenada. flogfarinum og fara víðari til innanríkis- flogvellin nærhendis. hevdu vit ikki havt trupulleikar. Nú skuldu vit gjegnum tolleftirlitið við viðferinum. Millum við- forið var eisini ein stórur trækassi við snellum í Eitt var so tað, at Guttormur skuldi gjalda fyri yvirvekt í Amsterdam. Verri var nú, um myndugleikarnir í India fóru at tolla »kassan« Guttormur hevði gloymt at fáa váttan Higartil , á indisku sendistovuni í Keypmanna havn, hvat var í kassanum og hvat enda málið var við hesum Hetta kann fara at skapa okkum trupulleikar, og tað verður ringt hjá teimum at fáa kassan uppø, tí tað er s« væl neglt fyri, helt Guttormur fyri, t vit nærkaðust tollhelinum Komu igjøgnum tollin Frammanfyri okkum vóru teir í ferð við at tøma eitt risastórt kuffert við alskyr klædnapløggum og silkiklæði. Hvert plaggið varð tikið úr og eftirhugt Síðani var tað okkara turur. Til alla lukku var tað ein fryntligur og lagaligur tollari, ið spurdi, hvat var í hasum kass anum. Tá hann hoyrdi, at her var fiski reiðskapur í, sum skuldi nýtast til royndir, tok hann tað fyri fult og sloppið var undan óneyðugum og tarnandi stríði. Síðani við taxa til innanríkisflogvellin og hiðani víðari til Madras. Her hevði júst verið oysandi regn. Bleðini segdu frá, at tað hevði ikki regnað her í meira enn 13 mánaðir. So tað kom helst væl við. Sólin skein og tað mundu verða eini 30 hitastig hóast hetta er »vetur« her i Suðurindia. Leiðin gekk síðani inn á eitt hotel í Madras. Har bíðai ein harra Jergensen frá IFU eftir okkum. Hann var júst komin frá Sri Lanka. Nú skuldu Gottormur og hann so til at tosa saman um bátaprojektið. Teir hittust eisini í apríl Videotól heilskapað Tað fyrsta eg gjerdi innkomin á hotel- verilsið, var at kanna eftir um video- upptekutólini vóru komin heilskapað frá teirri longu ferðini. Tað vóru tey — helst tí, at tey lógu í eini tasku, ið varð polstrað við skúmgummi innan. Ein long — men áhugaverd ferð var byrjað. Nú varð so at gera klárt til Eisini stóð at lesa um ein jarðskjálvta, „fyrsta arbeiðsdagin í India. Nakrir sum hevði verið í New Delhi bert nakrar fáar tímar, áðrenn vit lendu har. Hiðani gekk so leiðin víðari til Bombay, har ferðafólkini noyddust úr spennandi dagar bíðaðu. Tað venda vit aftur til næsta leygar- dag.