týsdagur 6. desember 1983síða 3

Nr. 141 — 6. desember 1983 — . Vit eru tó ikki býttari enn so, at vit skilja, hvat valdsharrarnir og generalar- nir ræðast. og hví teir vilja hava tegn um hesi ting. Teir vóru jú Stalins bukkandi grundstuðlar. At latið fólk opinlýst diskutera tað, hevði verið a ørivid sína egnu grøv. Og tað er tåurt VILE Tveir italskir kommunistar r 4 |} +, ' 5 heyð i å í jr At I i 3 r vi i þa & i eið p il 8 i he! X | ur ýr na ant ISK irbeið am ert ib fáir k u he aft H Soviet Í nøir nvnd. segði hesin vónbrotni maðurir Hin, sum danska útvarpskvinnan tosaði við, ar Rosanna Rosanda, kendur ítalskur kommunistur. Eftir spurd, segði hon millum nógv annað, at Sovjet átti ikki part i at vera ein sosial- istiskur ella kommunistiskur statur. Sovjet er ein statskapitalistiskur politi- statur. Tess atburður móti pólska og afghanska fólkinum var »demoniskur«, segði hon. at vera Politistaturin Tað er munur á einum nýstovnaðum politistati og einum eiableraðum. Í tí etableraða gongur lívið sína jevnu gongd. Halda fólk seg í skinninum og jarma soleiðis, sum valdsharrarnir vilja hava tey at jarma, so kunnu tey liva í frið og náðum. OG tað gera tey eisini, tey allarflestu, sum gestir og ferðafólk kunnu boða frá. Eingin sær jú nakra mannajagstran. Bert av og á hoyra vit um onkran, ið hevur fingið fimm ára arbeiðslegu fyri statsfíggindaligt og antisovjetiskt virksemi, okkurt neyðars skald ella onkur hopileysur humanistur Slíkt verður almannakunngjert — til skelkan og ávaringar. So fólk vita akkurát, hvussu lagt boð tey hava. Tey vita, hvat tey skulu siga og hvat ikki, sjålvt um tað ikki altid er so lætt at finna útav. Tí hvat er stats- fíggindaligt virksemi. Tað kann vera alt og einki. Og nettupp í hesum liggur snildisliga politistatsins lív og lagna. Eina tíð ber væl til at fýlast á teir vánaligu skógvarnar ella siga, at húsini, ið bygd verða, eru slumm eftir trimum mánaðum, men knappliga kann hetta gerast statsfiggindaligt, og jerðin brennir undir tær. Soleiðis heldur politi- staturin allatíðina sínar íbúgvar í skák við altíð at lata teir liva í ótta og óvissu og ongantíð reiðiliga vita hvat og hvussu. Soleiðis fáa teir fólk at tiga. Soleiðis fáa teir skaldini at varða sín penn og slaka upp á sína samvitsku Politistaturin hevur sína egnu muru, sín egna týðuliga logik sum tað í grundini er lætt at greina. Politistaturin hongur uppi av fólki uniformi, av hervaldi og løgreglu og eini fløkju av y "sum verjuliðum i uniformi F Jitistaturin er sum maðurin, ið verður ti! sín egna uniform, og hugsar og virkar Verður politistaturin hervaldsliga sterkur, sum t.d. Nazityskland, Mussolinis Italia, Suður Ha Sovjet, framelur hann í sær »uniformelt« Afrika eina „demoniska eina hástóra hugmóð, og yppir eksi at og heldur hánt um, hvat umheimurin arrogansu, heidur og hugsar. Politistaturin byggir tíðindablaðið Friðarrerslurnar hava gjørt nógv vart við seg seinastu 2 árini sína tilveru upp á lygnir. Soleiðis kann Sovjet fyri at sissa sítt egna fólk - uttan at blunka við, varpa út í universið, at teir ongantíð hava verið inni í svenska skergarðinum við kavbáti Tann kavbåturin, ið sigldi seg upp á land, hevur ongantíð verið til. Hann var bert ein vesturlendskur ynskidreymur og antisovjetisk propaganda. Politistaturin er — eftir egnum tykki — sannleikin og eigur sannleikan fram um ell onnur. Hann er eftir egnum tykki lýsaleysur og uttan skuld, tað eru altíð „hini“, ið hava skuldina. Verður tú sendur í fongsul ella arbeiðslegu, so er tað tín egna skyld. Tú skuldi heldur havt laga teg eftir mínum“ vilja. Politistaturin hevur altíð rætt, tað eru »hini«, ið hava órætt. Kennir politistat- urin seg hóttan innanífrá, kann hann í eini handavending esa sítt fólk upp við at siga, at stórur vandi hóttir fosturland og flagg. »figgindin« hugsar um at leypa á, alt samalt fyri at fáa fólkið at gloyma síni egnu kor. Politistaturin hopar aldri eftir hæli. Hann kann ikki líða ósigur Hevur hann fyrst hegt klernar í nakað sleppur hann tí ikki aftur. Tí fer Sovjet ongantíð út úr Afghani- stan. Teir fara stundum — sum higartil at látast sum vilja teir samráðast um eina afturteku. upp á hvamsvís fyri at sissa heimin. So gongur ein tíð, og teir boða frå, at teir kunnu ikki rýma, teir sleppa ikki avstað, landið fær ikki frið fyri sínum »figgindum«. Teir mugu vera har og hjálpa tí. Og soleiðis fer tað at ganga igen og Afghanistan bleðir burtur. og teir kunnu leggjast á ræðið Hetjur og hetjudeyði Sum eg sat og fekst við at skriva hetta hoyrdi eg í tíðindunum, at tey »lgen og lfenÓ“ tri stóri blødini í Moskva vóru farin at skriva un forsíðuni kríggið Afghanistan i enntá. Tað ð var sum tramin, hugsaði eg, havi eg nú sitið og logið upp á Sovjei Dyrka teir vísindaliga dialektik og spyrja seg sjálvar hvat, h: noasi at óg hvussu Men í næstu ietu hugsaði eg, at tað skal vera óluksáliga merkiligi, um tað kki eru tey Okkurt teir Skriva KENCU 4 somu omarna ðblomstrini sovorðið um hetjur okkara, ið stríðast á afghansku stríðsvellunum fyri sosialis- munar og kommunismunar halgu søk Í donsku tíðindasendingini >Udefra= fóru teir at kanna eftir, hvat moskva- blødini skrivaðu. Og so var, sum eg hevði hugsað, men í staðin fyri bara at skriva um sovjettisku hetjurnar, ið striddust, skrivaðu tey eisini um hetjurnar, ið liðu hetjudeyðan. Hetju- deyðan! So langt rekk mítt hugflog ikki. Men soleiðis hugsar og talar »uniform- urin«. Eingil og djevul Menniskjan hevur sama eginleika sum kameliónin, tey allarflestu av okkum Vit skifta lit eftir tí jerðildi, har vit eru stedd. Lat meg lýsa hetta við einum líknilsi og taka ein skúlaflokk sum demi. Tey hava ein lærara, sum er ógvuliga strangur. Tey ræðast hann, sita pinnastill fyri ikki at gera vart við seg, tey ganga undir eygunum á honum, sleiskast og smikra og jarma, sum hann vil hava tey at jarma. Sigur hann verið glad, so eru tey glad. Sigur hann syngið og verið kát, so syngja tey og eru kát. alt fyri at sleppa undan hansara ræðuligu tukt. (Tað er gud havi lov næstan altíð onkur, ið torir at gera upp- reistur og heldur til tosa ta tukt enn lata sær lynda. Vit eiga at takka skapara- num fyri hesi fólk) Men tey hava eisini ein lærara, sum er eitt satt góðdýr. Tey ræðast hann als ikki, og tað er einki fantilsi í tímunum. Tey somu menniskju, sum í einum tima sótu sum einglar. bera seg at sum devlar í einum eðrum. Undirritaði hevur roynt at skriva segu um hetta undrunarverda fyribrigdið. »Hetja í hjartasorg« eitur hon Paradis og fongsul { ndirritaði hevur vissar royndir ur totaliterum statum. Hann var einaferð og ferðaðist í einum eystureuropeiskum Vit vóru fleiri og fingu tveir ferðaleiðar- ar at fera okkum. Teir presenteraðu seg sum kommunistar og greiddu okkum frá. Eftir orðum teirra at dema vóru vii komin til tað besta av sellum góðum ferðalagið var teimum samleiegum nen % vantrúgvið og naskar setti spurningar, sum komu illa vid, og sum teir stamandi royndu at mala uttanum Vit vóru saman allan dagin. Ferðaleið ararnir fingu umsíðir mikið álit á okkum, so mikið, at teir einaferð út á seinnapartin á einum oydnum stað steðgaðu á og spurdu, um vit vildu hava tann beiska sannleikan at vita. Tað vildu vit avgjørt. Men so máttu vit lova dýrt og heilagt, at tað, sum teir nú fóru at siga okkum, undir ongum umsteðum mátti koma teimum aftur um brekku, tí so kundi ein vanlukka henda teimum og húsi teirra. Hinvegin kendu teir tað sum sína skyldu at siga okkum sannleikan og bóðu okkum endiliga um at bera víðari fyri at gera heimin vart við hann Og hver var so sannleikin. Hann var beint tverturímóti tí, sum hesir somu leiðarar høvdu greitt okkum frå fyrra- partin. Teir vóru fyri tað fyrsta ikki í kommunistiska flokkinum av sannføring, men ti at teir noyddust, annars hevdu teir ikki kunnað verið ferðaleiðarar. Harumframt hevði tað sínar fyrimunir, serliga innan fyri útbúgving og ferðing. Tey, ið ikki vóru tað, vóru verri fyri Eg skal ikki fara út í æsir við tí, ið sagt varð. Tað var so grovt, at lesarin valla hevði trúð mær, men hildið meg »fantasera« a læ Kafka (Kafka kendi politistatin innanífrá og hevur skrivað nógv um hann, eitt nú skaldseguna »Processen«.) Eg skal ístaðinfyri saman fata tað, sum sagt varð, í hesum orðum Vit búgva í einum fongsli Fyrrapartin paradis. Seinnapartin fongsul. Eg havi tosað við fólk. sum eru komin úr hesum sama landi púrasta hugtikin, og niðurlagið var tað sama Alt tað ljóta, sum sagt verður um tað, er lygn. Hvussu ber tað til, at vit koma ú sama landi við so ymisum áskoðanum og so ymsum royndum Tad ber scleiðis til. Fólk í einum polit stati menna og framala í sær ein serii; sans, eitt slag av tevsansi. Lík: hundurin snoddar seg fram, tevja te seg fram til, hvenn tey hava fyri sæt hver tú ert. Tey tevja seg skjótt fram til. um tú ert ideologiskt »trugvandi og frelstur«. Ert tú »ein trúgvandi=, ' tev, at nú ræður um at varða sín i og ansa eftir, hvat sigast skal, og tuf ið hjarta títt girnast eft alt at hoyra, av slíkum, ið nskidrey! gongu tínum á meti. Men ert tú + tey fáa fult álit á tær. tá kann tað 1 á, at ein ólukkulig sái opnar seg ! og tú fært at hoyra, at tað sú partin var eitt paradis dog v var ett fongsu! Framhaid