hósdagur 8. desember 1983síða 10

Vit halda fram við greinargðini >Tann to- taliteri staturin« eftir Jens Paula Heinesen Undirritaði vil fegin gera vart við, at henda greina- rød ikki eigur at verða demd, fyrrenn hon er lisin at enda Persónsdyrkan Vit vóru og ferðaðust í Bayern í Suður- Týskalandi og komu saman við tveim- um familjum. Hetta var ættarliðið frá seinna heimsbardaga, av fittastu fólk- um og blíðskapurin óferur. Champanja kom á borðið og samreðan gjerdist lívlig og opinskárað. Pínliga opin- skárað. Vit fingu at vita, at tað var betri at liva í Týskalandi undir Hitler, enn tað var at liva í Týskalandi í dag. At Hitler var ein góður maður og hevði gjørt ómetaliga nógv gott fyri Týska- land. Av 25 næmingum í teirra skúla- flokki vóru tjúgu deyð av krigsåvum. Okkara blíðu vertir vóru sannførdir um, at teir ikki kundu hava liðið og offrað so nógv fyri einki. Tað kundi ikki bera til, at Hitler hevði verið eitt bølmenni. Tey vóru eins og Jevgenija Ginsburg, sum eftir at hava mist alt. fór í grevina í teirri trúgv, at Stalin hevði verið eitt gott fólk. Despotar elska at stúgva fólk saman hundrað túsunda tali. At standa framman fyri hesum hópi og vísa seg í teirra mekt og mæti. Hver man ikki kenna myndir frá Kreml, har allir teir álvarsomu, steinrunnu valdsharrarnir standa á rað í svertum frakkum undir svertum hatti og av og á lyfta eina hond upp og náðiliga heilsa ti meiniga manninum niðri á torginum, og sum púrasta hava gloymt, hvat tað er at smilast. Ella úr Niirnberg, har Hitler stendur framman fyri einum fólkahópi ótrúliga væl skipaður rað á rað? Tað er meira erotikkur enn politikk- ur í allari despotismu. Soleiðis brúkti Hitler sítt fólk til sína privatu horu. Tá ið Castro í Habana stendur og talar í fimm tímar við einari mynd av sær sjálvum aftan fyri seg í tíggju hæddum og eini geylandi folkafjøld upp á fleiri hundrað túsund framman fyri sær, so er tað meira ein erotiskur leikur, ið fer fram, enn ein politiskur. Chaplin roynir at vísa okkum hetta i filminum »Dikta- torin«. (Tað mátti verið mannminkandi at latið seg brúkt til horu av tílíkum slag, men eftir ellum at dema er tað hópur av fólki, ið elskar tað). Í grein síni frá 1956 skrivar Peter P. Rohde: >Der er í gjeblikket iværksat en kampagne imod »persondyrkelse« i Sovjetunionen, det er en kampanje, der har sin berettigelse, men tilsyneladende også sin begrænsning. Den er et led i bestræbelserne for at få Stalin nedvur- deret, og for at få dette gjort så efter- trykkeligt som muligt sætter man ham i stadig modsætning til Lenin, og over- for ham standser forbudet mod person- dyrkelse, overfor ham er den stadigvæk lov. Men så længe det er tilfældet, kan man ikke komme ned til ondets rod; man kan skære de sygelige gevækster bort, men man kan ikke få fjernet de sygdomsvoldende kim.« Øll persónsdyrkan er pervers og hevur ongantíð gjørt annað, ger ikki annað og kemur ikki at gera annað enn føra til perversitetir. Okkara fittu vertir í Bayern og Jevgenija Ginsburg hevdu liðið og offrað seg fyri eini lívslygn, einari mytu, einum perversiteti. Soleiðis er Iran í dag ein sugga av óhumsku vegna teirri eru persónsdyrkan, har fer fram — umframt sjálvsagt vegna teirra religiøsu og politisku fanatismu, ið ikki kann annað enn føra til ørskap. , . Persónsdyrkanin , . i Sovjet Fáastaðni, um nakrastaðni, er og hevur persónsdyrkanin verið so algoyst, áhaldandi og pervers sum í Sovjet. Undir Stalin rekk hon upp í sinnsjúkar hæddir. Olukkudyrid Hrusjtjov royndi seg eisini, men líktist nógv meira Sancho Panza á asna sínum enn einum strálandi gudi og hvarv skjótt inn í gloymskunar ævigu nátt, hagar hann sjálvur hevði roynt at stoytt Stalin. Tann brúnasíði Bresjnjef (politikarans lív er stutt. Eg havi longu gloymt, hvussu hann stavaðist) vildi gud hjálpi okkum eisini lumpa seg upp í gudanna lið, men man úr deyðsríki sínum longu hava sæð, at hann royndist líka so fjaðursárur sum allir í raðnum undan honum á sorgarvegnum Nemesis. Bert ein tykist ódeyðiligur. Lenin! Hvussu ber tað til? Er hann eitt guds-surrogat? Tann bibilski Gud varð alment avsagdur undir kollveltingini, og sum tað frættist, eru tað bara gamlir, skinklandi giktarunnar, ið trúgva upp á hann í dag. Tann bíbilski Gud er eftir øllum at dema deyður i flestu hjørtum, men er tað veruliga so, at menniskju mugu trúgva upp á okkurt? Ein annan gud kanska? Sum til demis Lenin? Tað er líkt til. Soleiðis sum Gide skrivaði um Stalin, soleiðis er navn Lenins, myndir og standmyndir av hon- um, allastaðni at síggja. Miljónir og aftur miljónir standa í ke fyri at síggja hansara neyðars jarðligu restir. At dyrka eitt lík! At tilbiðja ein balsamer- aðan kropp! Kann nakað hugsast meira perverst. Hví kunnu tey ikki lata mannin fáa frið í síni grev? Hann verður aldri nakar gudur. So leingi tey royna at gera hann til tað >kan man aldri komme ned til ondets rod<, sum kommunisturin Peter P. Rohde skriv- aði. Og sum áður sagt, var tað jú ikki hann, ið skapti tað Sovjet, vit kenna í dag, »tann statskapitalistiska politi- statin«. | Tann totaliteri staturin J.P. Heinesen Nr. 142 — 8. desember 1983 Despotar elska at stúgva fólk saman. At standa framman fyri hesum hópi og vísa seg í teirra mekt og mæti, sigur Jens Pauli Heinesen m.a. í greinini Barnanna bestu vinir Undirritaði hevur búð í einum politi- stati í eitt ár. Í Spania, undir Franco, manninum, ið hevði út við tvær miljónir mannaliv á samvitskuni. Men at síggja til var alt tað ljóta, ið sagt og skrivað varð um hetta vakra land, upp- spuni og utsvertan. Fólk vóru vælnøgd og glad, nógv glaðari enn kelivættini í Feroyum. Har var nakað nógv av uni- formeraðum monnum við vápnum, alt ov nógv, men teir vóru fittir og blíðir og sótu stundum á barrunum saman við presti og ti meiniga manninum — ljónið hjá lambinum sum í paradis. Men vit vistu betur, eitt nú gjøgnum Amnesty international. Vit vistu, at hópur av fólki av politiskum ávum sat í fongslum og arbeiðslegum. At fólk dag- liga vórðu fongslad og pind og ofta tikin av degum. Men hetta sást ikki. Gesturin sær ikki slíkt. Hetta gongur fyri seg aftan fyri »potemkinkulissur- nar<. Politistaturin arbeiðir í loynd, í loyniligum skotum, klivum og bakgerð- um og helst á nátt eins og rottan. Vit fingu hevi til at samanbera spanskar skúlabekur til barnaskúlan við sovjetiskar á sama aldursstigi. Sum ein reyður tráður gingu fýra ting aftur í hesum skúlabókum í hesum báðum samfeløgum: 1. Tú skalt elska og æra títt flagg og títt fødiland. 2. — herin, ið verjur títt feðiland. 3. — feðilandsins politiska ásteði, heimsins besta. , 4. — feðilandsins ferara, barnanna besta vin. Í Sovjet var hesin vinur einaferð Stalin. Einaferð Hrusjtjov. Og einaferð Bresnjef. Og hverja ferð onkur av hesum nýggju ikki kann brúkast meir, verður tað aftur tað æviga tiltakið og Ólukkudýrið Lenin. Í Spania var tað tann gamli, ristandi oldingin Franco. Um farast skuldi eftir "> spanskari pressu, útvarpi og sjónvarpi stóð 99,9% av fólkinum aftan fyri sín elskaða El Caudillo. Hvussu nógvar atkveður fekk so flokkurin hjá Franco í fyrsta fría valinum eftir hansara deyð. Hann fekk eitt procent. Um at demonstrera Í spanska býnum Ronda hittu vit ein fittan, tungusnildan vegvísara. Honum dámdi væl at siga frá, men hann var varin og vildi ikki, at nakar hoyrdi seg, tá ið hann lastaði landsins politisku steðu. Fyri nekrum vikum síðani, segði hann, høvdu nakrir bøndur har á staðnum demonstrerað móti myndug leikunum fyri at vinna sær betri kor, seks av leiðarunum vórðu alt í einum handtiknir og settir fastir, men hetta kom ongantíð í sjónvarpið, útvarpið ella bleðini Vit eru ikki býtt her í Spania, segði hann, vit vita væl, at pressan hjá okkum lýgur fyri okkum og sigur okkum ikki sannleikan. Vit síggja í sjónvarpinum, hvussu tey demonstrera í Washington, London, Berlin og Pragh (hetta var júst undir uppreistrinum har). Men ongantíð síggja vit nakað úr Spania, tó at vit vita betur. Í Sovjet er loyvt at demonstrera. Bæði fyri og ímóti. Ímóti øllum heimi- num uttan fyri Sovjet. Og fyri Sovjet. Bara fyri. Ongantíð ímóti. At demon- strera móti Sovjet í Sovjet er statsfígg- indaligt og antisovjetiskt og verður revsað. Tað ber ikki til, siga myndug- leikarnir, hjá einum sovjetbúgva at demonstrera móti Sovjet, tí at tað er ikki bara at demonstrera móti sann- leikanum, rættvísini og einum sam- felag, ið ikki kann mistaka seg, tað er eisini at demonstrera móti sær sjálvum. Og eingin kann demonstrera móti sær sjálvum uttan at vera sinri;s,úkur, hann hoyrir sjálvsagt heima á einum sinnissjúkahúsi. Ella hann kann verða koyrdur av landinum til vesturheimin, sum frammanundan einki annað er PA ÁÁ