leygardagur 10. desember 1983síða 6

tíðindablaðið Utgevari: p/f sosialurin Postsmoga 76, 3800 Argir, telefon 11820 Fyritaksstjóri og blaðstjóri: Tórfinn Smith (ábyrgð) Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen, Jóhann Mortensen og Jan Miøtler Lýsingar: Árni Joensen ; Uppseting : p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 ur ST. Henda dag royna ST-felags- skapir, mannarættindarfelagsskapir og einstaklingar eftir førimuni at gera vart vid, at víða kring heimin verða sjálvsegd rættindi traðkað undir fór. VIT, sum liva í fólkaræðisligum samfelag, hava ofta lyndi til at halda, at hesi rættindi eru nakað, sum er giv- ið okkum med alla. Hetta er vanda- mikil hugsan, og tí er tað gottt, at vit hava felagsskapir og einstaklingar, sum kunnu minna okkum á, at hesi rættindi eru nakað, sum vit mugu stríðast fyri og verja hvernn dag. TANN. sum lýtir at heiminum rund- an um okkum, kann bert koma til ta syndarligu niðursteðu, at ongantíð í seguni eru so nógv menniskju so illa viðfarin, sum júst í okkara tíð. um og verki. Vit kunnu stuðla teimum felagsskapum, sum hver á sínum øki stríðast fyri betri mannarættindum. JUST í hesum degum hava vit havt hevi til at hugsa serliga nógv um hendan spurning, nú vit hava havt vitjan av umboði fyri mannarættinda- felagsskapin í El Salvador. Eingin landsmaðurin kann órerdur lurta eftir hesum umboði, sum sjålvt hevur upp- livað allan ræðuleikan, ja, staðið mitt í stríðnum. Av øllum tí skakandi, ið hes- in maður greiddi frá við óreingiligum prógvum, var tað mesta skakandi tó hetta, at lagt verður eftir børnum. HETTA, at bern verða revsað fyri politisku áskoðan foreldranna er so barbariskt, so devulsett og so ræðu- ligt, at okkara heilar hava torfert við at fata henda veruleika. Men hann er so Sosjalurin 4 MILLIÓNIR eiga ikki grundleggjandi mannarætt eta seg mettan hvenn dag. Aðrar milli nir er Arc milbi rr ar millióni H SUM KK oyva ti | i så, tala og ka frítt i LITISKT rå e i anti8 áð HH ga ur. ? ” z | Po i Latinamerika, Miðeystur ella Fjareyst H ALT tað iki er so viðurskifti —— í riknar frå húsum DAGURIN Í dag er mannarættindadag- | | | va u hetta viðkemur pkkum, hóast nógv ftøkiligt, vit kt gera til tess at beta um tey ræðulig! ið bjóðast okkara med menniskjum í hesum nevndu økjum. Vit kunnu sýna okkara samhuga í orð- tann mest har, hetta at evarskalftla, v og heimum ndir stýr einstak at KUNNU Dyrja SÚ eit Arr på A 5 « 4 É bert ur k Suðu K ng tá. 8 NU Í okk vegis t skifta okkara høgradiktatur 1 vit hvønn dag at cara egna san soleiðis bera hegrastýri seg at í dag, og vit eiga sum sagt at gera tað it kunnu fyri at m nka um ræðuieikarnar. a vit sum sagt nú. Vit jag við at stuðla tí felag nesty international, ið Bin té Sk sgum, ið fara undir stud ama 1 " F krettum, ið fólkaræði um vit re —WiihwiiWinWWEW— Nr. 143 10. desember 1983 Ynskidreymur á framsíðu Dagblaðsins ónsdagin 30. november: „Javnaðarflokkurin. í tviningum á Tvøroyri?« Hetta hevur verið mál teirra borgarligu ell tey 55 ár, síðan sosialistiska rerslan festi retur í Feroy- um og tá fyrst og fremst á Tveroyri, har Javnaðarflokkurin hevur havt sterkastu stødu í øll- um Feroyum. Og nú hald teir hetta mál vera stuðlað ax Dánjali á nnan fyri eygsjón yvirloyparanum av Rana. Tað er neyvan hver javnadarmadur, ið lesur eina slíka sproytu sum Dagblaðið, og er tí kanska neyðugt at citera í stød um. „Hann hevur verið ein tann ídnasti at finnast at..... Og harvið hevur hann innan javnaðarflokk- in (og aðrar) vunnið sær ein vissan viðhaldsbólk nevniliga ímillum tey a- socialu, sum í einumhverj- um samfelag eru ímóti øll um tí, ið hitt almenna — í hesum feri Tveroyrar bý- ráð fyritekur sær, og tað eru tey, ið hann lefrar fyri í vón um at savna sær atkveður til næsta val logt x 1 ng elia'/og byrað uppiboriå serilj Ings- kk liga ikl X hí - h Y er ið } Da; x 1 10 f a r ir it el plit vnaðarfelagið Tvø OVI »Dånjal av Rana hevur fleiri ferðir tikið steðu beint ímóti meirilutanum í sigur Dagblaðið ikki, at hann altíð er ímóti fyrrver andi partamonnum sínum, sum hannkonsekvent, og líka síðan javnaðarmenn valdu hann inn, hevur vent bakið, og í borgarligu andsteðuna Hermund r farin yvu nevniliga Michelsen Hvørki Dånjal ella Her vera 1moti mund tordu at byggingini av skúla- og ítróttarhell i Trongisvági, og tær lántekur, ið teir báðir nú klaga til lands stýrið um, eru fyri megin partin ein fylgja av, at henda bygging er dýrkað frá 13 mill. kr. fyri eina nakna høll (licitationspris- ur) við ongari útgerð ella innbúgvi upp í 30 mill. kr fyri fult útgjerda ítróttar- holl við forhell og cafeteria og ein sterri skúla við mið- hell, og er í seinna prísi- num íroknað projektering- ar, byggieftirlit, innbúgv í øllum kompleksinum, rentur av byggikreditti og kloakklegging líka til sjós. harumframt síðst men kki minst pristalsvøkst side 78. Re iði i Å A t yr KK ir x A P A 104 lif i ð in ú k I arnevndini ' inn long € | stød og rver 1 partamenn hansara hildu tað hann kundi ekja sítt persónliga logið, at vera atkveðutal við at vera for maður í líkningarnevnd ini. Annars skal ikki kom ast nærri inn á tað upptak- ið, ið eftirmaður hansara fekk eftir hann har við í avgreiddum málum líka frá 1971 Hann varð ikki koyrdur úr leiðslu javnaðarfelags ins, men trekti seg sjálv ur, við tað at hann segði at hansara mest hóskandi pláss var niðri á bonki num, haðani hann kundi framflyta atfinningar sín ar. — Í Oyggjatíðindum skrivaði hann ella borgar ligu viðhaldsmenn ara tá, at »Rokskipari var fråkoyrdur«, men eg kenni ikki henda »skipara« fyri annað enn ein, ið hugsandi viðhald skipar hans um egið fyri roki At enda vil eg bert við- merkja til klombru Dag- blaðsins um, at »toppar« javnaðarfloksins hava manað til frið við at undir- skriva eitt bræv, {ið Atli Dam hevði skrivad)«, har ir viðganga alment, at iavnaðarflokkurin í Suður gckk í tveimum pe tað neyvan er A A ' kúr i! } % x % ðt 4! i KK taku i kstur eråur i ður burturúr LSTv »Dalking« og »dålkan« I Sosialinum skrivar Sv. I. javnan um mål og mål- nytslu. Tad er sera åhuga- vert at lesa tað, hann skrivar, hann er fróður maður, sum veit nógv um føroyskt. Meira enn so, at tað hendir, at eg eri ósamdur við hann. Tað vil so vera, at vit ikki altíð eru á ein- um máli um, hvat er gott“ og rætt føroyskt. Og tað er ikki at siga Sv. T. illan fyri, at hann onkuntið seldur okkurt annað, enn eg og kanska fleiri. Sum til dømis tað, hann krivaði herfyri í Sosiali- um um -an og -ing í :vnaorðum, har hann vil ra við, at navnorð, ið u avleidd av veiktbend- m sangorðum við tátíð pp á -aði, enda við -an. im undantak frá hesi eglu« nevnir hann orðið ;kriving«. Men her haldi eg, Sv. T. er nóg so av- gjørdur. Tað er neyvan so knívskorið, sum hann vil gera tað til. Nú er tað so, at feroyskt sum ungt bók- mentamál hevur í minna lagi av navnaorðum, sum eru avleidd av sagnorðum, sammett við onnur, eldri bókmentamál. Tí brúka vit ofta ymiskar umskriv- ingar við sagnorðum, har onnur mál hava navnaorð. Men so hvert sum vit skulu flyta meira og meira av - felagseuropeiskum mentunargóðsi yvir í før- oyskan málbúna, krevst eisini, at vit kunnu dána nýggj navnaorð. Her haldi eg, vit skulu vera varnir við at gera »reglur«, sum ikki sam- svara við livandi feroyskt. Og í livandi feroyskum, finst hetta markið millum -an og -ing ikki. Og spurningurin er, um tað hevur verið til, í hvussu er, tey seinastu - nógvu hundrað árini. Mær vitandi er td. einki, sum eitur »fleygan«, tað eitur »fleyging« (sum ikki er tað sama sum „fleygs), tí eitur tað eisini »fleyingarstong« og ikki »fleyganarstong«, hóast sagnorðið eitur >fleygaði< í tátíð. Og vit hava »fiski« og »fisking«, men einki, sum eitur »fiskan«. Iva- leyst hava vit ikki >kast- ing« (av »kastadi«), men vit hava »kastingarglas« og ikki »kastanarglas«. Av sagnorðinum »hj6la« hava vit »hjoling« og ikki »hjolan«. Og fara vit til nýggjari mál, so tosar eingin um »fiskaturkan«, tað eitur »fiskaturking«. Vit hava »prenting« og ikki >prentan<, hóast tað eitur »prentadi«. Og eg kann í hvussu er Tvøroyrar byråd.« Hví ikki hugsa mær eitt ferðsluskelti, har tað stendur >súklan bannað“, har má standa »sukling bannað<, hóast tað eitur »såkladi«. Og um vit endi- liga skulu gera eitt navna- orå av »raka (sær)«, eitur tað ikki »rakan«, men »raking« 0.s.fr. Nei, vit mugu bara åsanna, at vit hava bådar endingarnar å føroyskum. Og fara vit at kanna eftir, er meira enn so trúligt, at tær ganga eftir ávísum tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrøv upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini. reglum, ella at tær íkki verða brúktar hver um aðra. Men reglan er so í — a FKE —— H / E V HI Í Í Í | } Í Í | | | | Ar |—[[——— i H i i í tu 100 m longur, tað kann týða liv ella deyð. | | Við endurskini sæst | BRÁÐIÐ FYRI i MM FERDSLUTRYGD mme. hvussu er ikki tann, ið Sv T. skrivar. ganga og tey sum koyra. NDURSKIN erjir bæði tey sum A E