hósdagur 29. desember 1983síða 7

Um at velja síðu — eitt svar til Hera Mortensen Formaður í ráfiskakeyp arafelagnum Heri Mor tensen, stjóri, hevur í Sosi alinum tann 2 desember í ár eina longri viðmerking ikad, sum eg skrivaði í sama blað tann 16.12. um semjuna a unum. Greinin hjá Hera er av einum slíkum slagi, at ein ikki sleppur undan at svara aftur, hóast ein ger tað treyðugt Sum væntað ákallar Heri Mortensen sær aftur rætt arbeiðsgevarans til at leiða og skipa arbeiðið. Eg havi ongastaðni blankt noktað fyri, at arbeiðsgevarin í Føroyum meguliga eigur henda rætt. Havi bert víst á, at her er talan um eitt ivamál, til dómsvaldið hevur talað og víðari, at hesin rættur onga staðni er niðurfeldur í nakra fer- oyska avtalu Hesum gevur Heri mær jú rætt í, so komu vit so langt! Men tað er nú einaferð ikki hendan rætt, ið ósemjan snýr seg um. Aftan á at hava lisið greinina hj Hera síggja vit heilt greitt at osemjan snyr seg um, á hvenn hátta arbeiðsgevarin útinnir laða rætt Nevdaða rætt sin altso um punkt trý í greinini hjá Hera Mortensen Hetta er áhugavert Latið okkum tí enn eina- ferð endurtaka kjarnu- spurningin i verandi ósemju: Feroya Arbeiðarafelag hevur í áravís sett spurn- artekin við nýtsluna av merkjum í bakkunum. Hetta hevur felagið gjert ti 1) at felagið hevur mett tað at vera óheppið, at arbeiðið hjá limunum verður skrásett á ávísum virkjum, so leingi sum leg- tingslóg um eftirlit við EDV-skráum ikki er samtykt 2) at ávís virki nýta privatum merkini við einum høvuds aa fiskin s endamåli: at skjótt igjøgnum sum yvir hevur møguiigt Hetta seinna kann tykj ast skilagott fyri okkum uttanfyristandandi, men hetta hevur ta fyri flaka- kvinnurnar óheppnu fylgju, at arbeitt verður við akkordferð fyri tíma- løn, eins og hetta virkar sum trýst á tann einstaka Fylgjurnar av hesum kenna øll og sjálvandi eisini Heri Mortensen. Ja, í roynd og veru hevur hann sjálvur latið eitt gott argument ímóti verandi merkjanýtslu við í útvarp- inum at upplýsa, at merk- ini einki problem vóru, har sum stjórin var menn iskjansligur! I sannføring um at hesi vidurskifti eru milt sagt bæði óheppin og óverdug fyri ein stóran part av irbeiðsfólkinum hevur Tr ” i arbeiðarafelag ferð eftir ferð biðið um eina hvussuleiðis avtalu um merkini skulu nýtast samstundis sum blankt hevur góðtikið at felagið neyðturviligt góðskueftir lit má og skal vera Hetta ynskið hava ar beiðsgevararnir sópað av borðinum. Hetta vil so aftur siga, at tann rætt, sum arbeiðararnir treyta- leyst eiga: rættin at fáa arbeiðsviðurskiftini skip- að við avtalum, í hesum føri um merkjanýtslu, hava arbeiðsgevarar og rá- fiskakeyparar traðkað undir feti. Ikki nóg mikið við tí. Summir teirra hava undir verandi ósemju tikið upp beinleiðis »samrådingar« við arbeiðsfólkið uttan um fakfeløgini } og undir ráðingum mælt arbeiðsfólkinum it melda seg út úr Førova Arbeiðarafelag. Hesin at grov uppilegging nna hýsisviðurskift hjá Ferova Arbeiðarafelag og arbeiðsgevara ráfiska- keyparar mugu tí út frá øllum hesum bera hevuðs ábyrgdina fyri, at alt málið er farið upp í ein spiss Sidan kemur Heri Mor- tensen vid nøkrum politiskum viðmerkingum og beinleiðis ósannindum, sum ein er noyddur at svara til: Hann pástendur, at eg havi ávirkað Inge- borg Winther á óheppnan hátt, ja, beinleiðis lokkað hana út í merkjastríðið Hesin pástandur er ikki bert ósannur, hann prógv- ar eisini hvussu djúpt Heri Mortensen undir- Førova arbeiðara- g tess formann og fyri Ferova Arbeiðarafelag og álitis fólkum tess. Somuleiðis forklárar hesin pástandur nakað av tí ábyrgdarleysa og harðrenda atburði, sum Heri Mortensen og hansara líkar hava lagt fyri dagin hesa síðstu tíð- ina Vidari pástendur Heri Mortensen, at eg havi spilt hann sjálvan, Tvør- oyrar flakavirki og båt- arnar å Tvøroyri ut. Hetta er eisini ósatt! Øll sum kenna meg vita, at eg alla- staðir har eg eri komin, havi brúkt nógva tíð og nógva orku til at verja bæði flakavirkið og bát- arnar. Eg haldi meg tí hava rætt til at krevja av Hera Mortensen, at hann upplýsir. hvaðan hann ósonnu skuld hevur hesa ting € IE Eisin undir á fos Of } " landi Hetta er burtur við. At eitt fakfelag, sum í roynd og veru er vorðið lock- outað, sekir sær stuðul í grannalondunum er bæði rætt og rímuligt og líka so gamalt sum fakfelags- rerslan. Tílíkt er ofta hent áður og okkum nýtist ikki at fara longur aftur enn til i vár, tá ein føroyskur trol- ari ikki slapp at landa niðri undir fakligari ósemju her heima. At leggja einstaklingar undir at kunna forða einum før- oyskum skipi í at landa uttanlanda er tað sama sum at avdúka, at ein yvirhevur ikki fatar, at fakligt stríð verður ført av skipaðum og ikki av einstaklingum Heri Mortensen hevur felagsskapum við grein síni gjert alt hetta mál til eitt ikki sert flokkspolitiskt mál. Sum kunnugt er Heri stjóri á flakavirki og javnaðarflokk Tvørovrar limur inum Javnaðarflokkurin hev- ur alment solidariserað seg vid Førova Arbeidara- felag i merkjastríðnum. Heri Mortensen, stjórin á fyritøkuni, sum fjeldin av Tveráfólki eigur gjøgnum kommunu og fakfeløg, hevur eisini valt síðu. Hann hevur ikki bert soli- dariserað seg við fak- felagsfiggindarnar, men hann hevur enntå stillad seg á odda í stríðnum, sum tær peningaligu maktklik- urnar í Feroyum hava byrjað til tess at spjaða arbeiðararersluna. Í staðin fyri at mæla til samráðingar, tá ósemjan var undir uppsigling, vóru Heri Mortensen og stjóra- vinir hansara teir fyrstu til at byrja stríðið og blokeraðu við landinga- rbanni sínum teir samráð- ingarmøguleikar, sum møguliga vóru Og tå ósemjan varð vorðin veruleiki og tað var eydnast ávísum stjóra í Fjall- brúður, hevði Heri megu Vági at spreingja t leikan at venda vid. I el hugsi, um tå hann var i út varpinum månakvøldid 19. des. Hann var tå fult út greiður yvir, at tann herferð, sum hann stóð á odda fyri hótti haldið í arbeiðararersluni Men hann kundi ikki halda sær. Freistingin til eina ferð med alla at sleppa at spjaða Feroya Arbeiðarafelag var ov stór. Í staðin fyri at rætta hondina út herdi hann stríðið, og hann hevur tí saman við sínum starvs- breðrum meira enn nakar annar ta moralsku og politisku ábyrgdina av tí konflikt, sum nú hóttir føroysku arbeiðararersl- una. saman- I hesum sambandi må tað vera beint at minna á, at eitt tað fremsta stevnu- mið javnaðarfloksins er hetta, at arbeiðsfólkið skal eiga medavgerðarrætt og medåbyrgd av virkisleiðsl- uni ella við eðrum orðum: arbeiðararnir eiga at vera við til at leiða og skipa fyri arbeiðinum. Tað er tí eisini nakað av einun sorgarleiki fyri okkara at ein javnaðar setur seg odda n [fyr at berja € dur og leggjandi rættvisiskrav Víst hevur javnaðar flokkurin altíð verið breiður flokkur. men hend ingarnar ta seinastu tíðina hava fingið nógv javn aðarfólk at spyrja, um ikki eitt mark nú eigur at verða sett fyri, hvussu vítt flokkur okkara eigur at fevna. Tórshavn 27. des. 1983 Jóannes Dalsgaard Útróðraflotin og útróðramenn einaferð enn Í einari grein í tíðinda- blaðnum Sosialinum nr. 144, tann 14.12.1983 skrivaði eg soljóðandi: Tað var ikki nóg mikið við hesum — tí — eg haldi, tað var í 1969 og ein stóran part av 1970, fór fram ein syrgiligur leikur. Um hetta mundi varð ein destruktiónsætlan logd fyri danska Fólka- tingið um tann avoldaða danska træskipaflotan. Um hetta stóð at lesa í Dansk Fiskeritidende. Stutt eftir skrivaði sama blað: »Syv kuttere til tvang nede på Romo. Men der er vist interesse for på Færø- erne at erhverve disse skibe« Hesi tidindi kundu ein- ans stava frå 1. prioritets- havaranum, Den konge- lige danske Fiskeribank. Stutt eftir hetta kom fullkomið lánibann fyri allari føroyskari skipa- bygging. Skipasmiðjurnar = lógu innibrendar við stáli til fleiri skip og sáttmálum uttan glíðiskála Um sama mundið bleit destruktiónsætlanin tikin út aftur úr Fólkatinginum Bíligasti destruera er jú at selja matin at Samanspæl at tilvildum? Ella midvisur, knallharður tikkur? Øl, ið figgjar- mynstrið fyri endurnyggj- pengapoli- kenna an skipaflotans, kunnu spyrja soleiðis Men fylgjan var at førovingar yvirtóku priori- tetslånini hjå dønum. Og i stórum tali streymaði ein ónýtiligur floti inn í land okkara. Eln floti av forum, ið útróðrarmenn sóu seg kroystar at ogna sær í staðin fyri 20-tonsa- fadesu landsstýrisins. Og har er tað at vit eru strandaðir, innibrendir við gomlum donskum, tekn- iskt eini 40-50 »afturi í tíð- ini førum«. Sum sagt við totalum byggistoppi sum eina konsekvens av hesum banni. Eg endurgav brot ur tíð- indastubba í DANSK FISKERITIDENDE - um tvangssølur av donsk- um træfiskiførum, sum vóru komin i figgjarliga trongstødu og vidari um tann føroyska åhugan fyri at ogna sær hesi før. Eg segði eisini at hesi tíðindi einans kundu stava frá 1. prioritetshavaranum DEN KONGELIGE DANSKE FISKERIBANK — eg setti spurnaðartekin við hvert hetta var eitt samanspæl av tilvildum — ella um hetta var »knall- hardur« peningapolitikk- ur? — Eg vil vid hesum spyrja um her var talan um ein reguleran rossa- handil, ið saman við møguliga eðrum »tilvild- um«, nú hevur ført til at føroyskir utr6ådrarmenn eru figgjarliga tala inni- brendir við einum i peningi óumsetiligum, av- oldaðum flota ið ivalevst vil fera til totala ruin fyri nógvar útróðrarmenn og teirra avvarandi longu í komandi ári Við hesum stubba er tað mín ætlan at seta rettu av- varðandi spurningin bein- leiðis: „Var tað ið fór fram av tilvild ella var tað talan um rossahandilskendar manipulatiónir? Ella skal hetta tolkast Framhald á síðu 9