hósdagur 29. desember 1983síða 8

Ein saklig viðgerð: Tað fria orðið Aftursvar frá Høgna av Heiði til greinareðina »Tann totaliteri staturin« hjå Jens Paula Heinesen Tad hann, Jens Pauli, sigur, hevur hann havt nærum eitt heilt år um at bøla hesum egginum, sum nú bert maðkur kom úr. Vit frætta, at tað var gitið í vár, tá ið — vit minnast — gomlu partamenn hans- ara, fólkafloksmenn, høvdu úr at gera at loypa á Fólk fyri Friði, William Heinesen og onnur. Líkt er til, at hesin ágangur var ikki nóg mikið, men tvert- urímóti tekur íblástur til hetta hatursálopið á vinstrafólkið beint upp undir jólini. Tað skilst, at maðurin leggur upp til orðaskifti, emn eftir ynski helst ikki viðnakað viðhaldsfólk Sovjets ella ideologiskt „trúgvandi og frelstum« - Tað sigur hann bart út —, tá tá verður >veruleikin... landinum — hava bestu fyritreyt fyri at tosa um tað. Og hesa fyritreyt eigur JPH ikki, men dittar sær tó at skriva heilar 12 blaðsíður um evnið! Hetta kalli eg fantastiskt! Og góðskan varð jú eisini hareftir. Er frustration orsekin? Hver orsekin kann hugsast at hava elvt til eina slíka greinareð av tí breckmanska slagnum? Sum flestum kunnugt, gongur rithevundurin — ella skaldið, sum hann yndar at kalla seg — JPH og veður i einari langsamiligari endur- minningarskaldsøgurød, sum i grundini bert eru endurtøkur av gomlum søgum hansara. Sum ein greiuarødina«Tann totali- teri staturin» og sigur, at hann fer bara at vidgera Sovjet. Ordid «totaliterur» kenna fólk frå ti kalda krignum, tá serliga USA var so íðið at grýta eystanlond undir í líkum og ólíkum, men nýtta tað ongantið um síni vinalond tann totalitera statin er henda: Hann er altíð verri enn tú grunar«. (!) Valla havi eg hoyrt gretta betri aðalreglu fyri grundar- leysan illgrunað, og havi eg hug at kalla hetta fyri „ta jenspaulsku totaliteru hugsanina«. Henda aðal- regla var steðið undir greinareðini sum gjerdist hareftir. Min hugsan Samstundis sum eg beinanvegin má ásanna, at nógv verður dult fyri teimum sovjetsku borgarunum av systeminum, má eg eisini ásanna, at nógv verður dult fyri okkum av okkara systemi. Her hugsi eg um ta tænastu, tidindastovnar, bókasevn og útbúgvingarverk bjóða fólkinum. Hetta eru mínar royndir av at búgva í báðum systemunum, og eg eri til reiðar at avdúka tær, so við og við. Hesar royndir eigur JPH tíverri ikki. Men kanska er tað júst ti, hann «veit betri»?! neyðar foreldur hverki lurtað eftir útvarpi ella hugt í sjónvarp ella tosa við fólk í fýra år, ti t.d. sjónvarpið hevur hverja viku sending (líkist TV- aktuelt) frá skilinum í Afganistan, sum eg var so heppin at síggja. Sjálvandi vóru tær í parti við Sovjet, eins og allar tær donsku sendingarnar, eg havi sæð, havi verið ímóti Sovjet í Afganistan, og sum vinur mín í USA nú skrivar mær, er tað ikki smettin mætari í USA (—«eitt opið samfelag, tað hevur eina frælsa pressur, <veit> JPH,) nú teir tóku Grenada:Sensururin sensururin forðaði ellum óynsktum — hervaldið loyvdi bert <góðtiknum> tiðindafólki upp á land í Grenada — og amerikanska fólkið fagnar innrásina, siga kanningar! Annars varð eg ovfarin av ti sovjetiska sjónvarpinum, sum eg fyrr illgrunaði fyri at bert vísa ta ljótu ranguna á teimum kapitalistisku løndunum — sum J.P. sigur —, áðrenn eg sá, at hvussu eitt miðalhúski í Japan húsast, og kann eisini finna upp á at snodda seg fram á gamlar órevsaðar nazibeðlar í teirra uppskrýddu húsum í Vesturtýskalandi og USA har hesir hugna sær undir veingjabreiði stýrisins. Tó er lýti, sum ikki áttu at verið, eitt nú tann varisliga, litið atfinningarsama viðferðin av landsins ovasta Andropoff, hóast hann er væl dámdur í Sovjet. Men á tann hátt Reagan sleppur at týggja sær í amerikanska sjón- varpinum, og ta totala vald tey kristnu hava á Feroya útvarpi og sjónvarpi, er ikki smittin mætari. Ella tak nú hasa donsku TV-aktuelt- sendingina fyri stuttum um Grenada og steðuna i Midameriku sum heild: 99% av senditíðini sluppu amerikanskar stjórnar- keldur at hava orðið! JPH hevur ikki havt tey vesturlendsku tíðinda- monopolini í huga, og tað spilti greinareð hansara. Í nógv ár havi eg lurtað til falsan, til pynt upp á ummælari. Árni Dahl. so i Sudurameriku og teir gud hjålpi mær ikki eftir Utvarpi Føroya og mytuna«. Nei einans tey ið beinrakid tekur til:«AT aðrastaðni. Eins % Ymiskar aftra seg fyri at sýna hugt í danska sjónvarpið, frammanundan bera agg halda fram í sama stil; USA tá royndi at tengja lýsi ellum teimum 270 og i eitt ár hugdi eg í tað og hatur til tvkist bókmentaligt almenna ansin at ti Uppiysingar miljónum skúgaðum sovjetiska. Min kommunismuna og tann sjálvdráp..... Ti fólk eru «gudleysa, ræduliga» Ti hann «veit», at Sovjet sovjetbúgvunum hesi niðursteða er, at sokallaða «totalitera leidd av hesum endur- Sovjetstatinum, fyri at <hevur ongan almenning veldugu, stásiligu sovjetbúgvin fær eina statin Sovjet», og helst tøkunum og ti eginkæra folkid ikki skuldi hugsa og onga frælsa pressu... amerikansku akførini, ið meira sakliga tey, sum ongantid hava gabbinum. Tann lítla og "" óskilið i teirra egna upplýsingarnar eru aka oman eftir teimum heildarmynd av heiminum vitjað Sovjet, skulu ga undirtekan og bandariki, ger JPH nå avskepladar, litadar heilar stóru „ motorvegunum enn føroyingurin. So sleppa at kjakast við eftirgáanin, sum folkið tað sama, ti gudarnir vita, og hálvar lygnir … at undir skriggjandi hogum kunnu summi, ið ongantíð J.P.H. Havi eg hoyrt so hevur SÝnt hesum Pt mangt er at åtala og sovjetbúgvin av hesum skýskravarum og hava skeitt i tað skapt! dygdarleysa skald- "#tta á hesum klettum sama hevur eina púra glæstriborgum miljónin- sovjetiska sjónvarpið, Tverturimóti . meta skapinum, hevur eyðsæð iSini. <-Hygg um teg avskeplaða mynd ikki gana. Men teir gloyma kalla sovjetbúgvan « eitt skilafolk, ið stuðla ti fria elvt til mikla frustration sjálvan...>, eiga vit at bara av umheiminum. heldur íkki at visa villfarandi fár uttan orðaskiftinum. at eitt og vónlavsisaði hjá hugsa og taka upp til men eisini av sínum egna. fátækrabýlingarnar og samband við veruleikan». viðhaldsfólk kann koma manninum. og tå er tab. viðgerðar tær sokalladu Ti gongur hann sum eitt — ridilin av arbeiðsleysum í men eru tað sjålvi. vid nogvum góðum hannsum vant setur seg í <totaliteru> leivdrinar villfarandi fár = uttan ke uttan fyri Eg havi ikki sagt sjónarmiðum. og at eitt díkið. (—mær dámar einki hatta samband við veruleikan<. stuðulstovnarnar og seinasta orðið í hesum reiðiligt orðaskifti krevur ófullfiggjapa fremmanda Og so hevur hann hoyrt Suppukekarnar. Sovjetska máli. at báðir partar eru eiti,) hjá okkum sjálvum. sitt dømi um eini foreldur i sjónvarpið aftrast heldur Høgni av Heiði umboðaðiir. Eisini meta Tann jenspaulska Hetta hevði verið rættvis Sovjet, sum «vistu ikki íkki at vísa sínum fólki vit, at fólk ið hava kannað : . og saklig viðgerð. í staðin = im nakað kriggj har» — i teir fantastisku og kent evni at sinum totalitera hugsanin leggur JPH fyri við Afganistan. Jú so? Er robottarnar i japonsku egna kroppi — búð í JPH kallar = hesum:<Aðalreglan um axatta satt, so hava hasi verksmidjunum ella oe húkveiddan fisk, men um koma vit at síggja eitt Dýr tons fyri FF: roknast kann við 22 00085 gm skrædli i avreidingar- prisi Mælir landsstýrinum til at hækka jåttanina til råfiskagrunnin Føroya Fiskimannafelag hevur sent landsstyrinum eitt skriv i samband vid tað, at landsstýrið hevur fingið eina umsókn frá rá fiskagrunninum um at lækka prísirnar í úrtíð, afturat teimum lækk- ingum, ið eru farnar fram fyrr í ár Orsekin til umsóknina frá ráfiskagrunninum er hon, at avrokningarprís- irnir eru falnir so mikið, at játtanin til ráfiskagrunnin orkar ikki at bera teir galdandi prísmunirnar. — Steðan er enntá so hættislig, at tá hetta árið er farið, verður lítið og eini eftir av tiltaksgrunninum. Hetta vil siga, at alt annað óbroytt, standa vit yvir fyri einum rættuligum skrædli í avreiðingarprís- unum, og tað ikki seinri enn fyrst í komandi ári, sigur fiskimannafelagið í brævinum til landsstýrið. Framhaldandi verður í brævinum sagt: Ringast hjá línu- skipunum — Vit vita, hverjar avleið- ingar hetta kann koma at fera við sær. Ringast verður tað tá hjá línu- skipunum. Ymisk tiltøk hava verid gjørd fyri at beta um teirra møgu- leikar, sum t.d. at veittur verður hægri prísur fyri eitt generelt fall í avreið- ingarprísunum eisini at raka línuna, og tað ásanna allir partar, at tað tolir hon als ikki. — Hjá trolarunum er steðan tann, at teir hava gjørt eitt gott år í ár sre- stakliga takkað verið tí hoyrt góða fiskiskapi, sum ehvur verið í ár. Um fiski- skapurin í ár kundi roknast fyri at vera »normalur« kundi roknast við, at trolarrnir toldu um prísirnir lækkaðu nakað. Roknast kann við minni veiðu og prísi Men hava vit onga trygd fyri. Tað er heldur tvertur ímóti. Tað kann væl roknast við, at komandi ár verður fiski- skapurin aftur, sum hann hevur verið árini frammanundan, og tå hesum hjå hesum fiskimonnum. Ikki bert kann roknast við minni veiðu enn í ár, men tá verður eisini ein mun- andi lægri prísur enn tan sum hevur verið bæði í ár og í fjør. Og ketta hendir samstundis sum lenar- lagið annars sjálvsagt fer hinvegin. Vit halda, at landsstýrið hevur ávísar skyldur her. Og tær eru í fyrsta umfari at geva ráfiskagrunninum so mikið av játtan í hesum fíggjarárinum, at prísirnir kunnu haldast á núver- andi steðinum. Tað kann ikki vera rímiligt, at fiskimenn eru tann einasti partur av samfelagnum, sum skal merkja at vit hava marknaðarkreppu. Hetta merkir jú ein mink- andi inntjening til samfelagið sum slíkt, og byrðarnar av hesum má eisini alt samfelagið vera við til at bera Í samband við at fíggjar lógin fyri komandi ár er við at verða fyrireikað nú eigur spurningurin um játtan til ráfiskagrunnir eisini at verða tikin upp Her kunnu somu sjónar mið sum nevnt framman undan takast fram, mer vit vilja eisini minna landsstýrið um, at lands stýrið hevur beinleiðis stuðlað eisini prísásetan sum elvir til at veiða bílig fiskaslog, sum t.d. upsa fyri at serliga toskastovn urin kann verða spardur Men ein slík prísáseting kostar pening. Nevnast kann, at fram til 1 november eru undir Førovum veidd umleið 7.000 t. meira av upsa enn í fjør, av kongafiski 600 t meira og av blálongu 1.500 t. meira. Hetta eru Framhald á síðu 10