hósdagur 12. januar 1984síða 9

Nr. 6 — 12. januar 1984 - Tå flakaframleidslan var å byrjanarstødi í seinna helmingi av seksti- árunum, vóru ymsar mein- ingar um eftir hverjum ætlanum og mynstri hon skuldi útbyggjast. Harð- mæltar reddir mæltu til stórar og effektivar eindir, ið góvu nógvar avlops- krónur. Feroyar skuldu býtast i 3 meginøkir, hver við sínum virki. Einum nýtist hverki at vera sam- felagsfreðingur ella stjóri fyri at duga at síggja, hvat hevði hent um henda einfalda profithugsan hevði vunnið frama. Óav- markað peningavald á fáum hondum, avtoftaðar bygdir, fólkið saman- kroyst rundan um tey 3 virkini. Eyðsæð hevði tað verið nógvur profittur til nakrar fáar; men land okkara hevði verið ómeta- liga nógv fátækari, sosialt mentanarliga og í seinasta enda eisini vinnuliga. Tað er nevniliga ikki á hverjum sinni sannleiki, at tað sum tænir kapital- inum er til fólksins besta. Verkafólkið bygdi virkir og setti stjórar Miðsavningarhugsanin hvarv tíbetur undir fólks ibyrgd- ins sunna skili og arfullari Hugtakið var á hverjum landið róðrarmenn, bygdamenning munni Víða um fóru út arbeiðsmenn Við ripengum, pen- og kvinnur til verka egnum spí ingi hjá fakfelogum kommunum og landi, og ikki minst egnum offur vilja og arbeiði, bygdu tey sær síni egnu flakavirkir, skip og havnir. Tey settu arbeiðsfor- væl stjórar og menn. Lentu teimum fyri at hava ábyrgd og skipa fyri tíðindablaðið Stættarstrið stendur i besta blóma Umbønin um sam- ráðingar sópað av borðinum Nú fá ár seinni tykist nógv av hesum at vera gloymt. Uttan at spyrja arbeiðsfólkið eftir, uttan at ráðfera seg við tey, verða virkini drigin full av alskyns tekniskum tólum Summi til gagns fyri dygd og framleiðslu; men sanni- liga eisini summi til enda- mál, sum arbeiðsfólkið av røttum meta sum mann- minkandi og skaðilig fyri arbeiðslag og trivna á virkinum. Arbeiðsfólkið hevur tí- skil gjøgnum Føroya Ar- beidarafelag (FA) i fleiri fylgjandi år undir sått- målasamrådingunum, bið- id um at sleppa at tosa um hesi broyttu arbeiðsviður skifti á teirra arbeiðs- plássi. Men er umbønin hverja ferð sópað av borð inum Á summum virkji m var henda steða nú vorðin so | at arbeiðskvinn Í felog síni FA gera nakað við málið sum munaði, sí Føroya Arbeiðsgevara felag (FAG) skilti, at nú kundi tað ikki longur nokta rættin til samráð- ingar Rakar ikki arbeiðs- fólkið! Hvat síðani hendi er flest- um fólkum kunnugt maðurir For í Feroya Ráfiska- keyparafelagnum (FRK) boðar avgjert og kompro misleyst frá, gjegnum hvert einasta radiotól í landinum, at spurningurin um at leiða og fyriskipa arbeiðið viðkemur ikki ar- beiðsfólkinum og FA. Her er tað arbeiðsgevarin, ið ræður, og skilja tey ikki tað, vera tey »lock-outad«, send til hús, og fiskurin fraktaður til Onglands. Bæði beinleiðis og óbeinleiðis hava flestir av stjórunum fingið litið hesi dygdarvirkir upp í hendi frá verkafólkinum, í summum førum eisini bátar teirra, helst tí teir verða mettir at vera dugnaligir og ábyrgdar- fullir. Og hava teir tí eisini havt so at siga óavmarkað vald til at skipa fyri og taka avgerðir ellum virk- inum viðvíkjandi. Men tá ein spakfer áheitan kemur frá arbeiðskvinnunum, um at sleppa at vera við í av gerðini um eitt so evarska lítið eki innan framleiðsl- una sum tveir standa á, tv; sær, sum øll onnur enr eru aÐðvr ódugnalig, og at hetta al ikki rakar tey Medavgerðarrættur arbeiðaranna er ikki ein spurningur um lógargreinir Eins og neyðstaddur trilv- ar eftir hverjum hálmstrá, trilva teir eftir útlendsk- um paragraffum um at deila og fyriskipa arbeiðið Uttan mun til hverjar út- lendskar lógargreinir FAG nýtir sum neyð- skorður, verður samráð- ingar- og meðav- gerðarrættur arbeið- aranna um skráseting á flakavirkinum ongantíð annað enn ein spurningur um skil, rættvísi og moral. Sum eitt innskot her kundi verið spurt, um ikki eitt og annað hendir rundan um okkum innan virkisleiðslu, sum átti at kunnað teir um, at teir gjørdu rættast at lagt á annan bógv. Um teir ikki hava stundir at fylgja við í faklitteraturi um moder- naða virkisleiðslu, hevði tað altíð verið ein byrjan at biðið sjónvarpið endur- sent sendingina um SAS- stjóran, svian Carrlsson, sum uppá 3 ár hevur gjert SAS til eina ta mest væl- riknu og gevandi fyri- tøkuna 1 heiminum, sam stundis arbeiðsum- hvervið fólkinum er sum hjá heilt framur Lyklaorðini hjá hon eru: motivation, so nog ábyrgd sum gjørligt til fólkið og sinåmilh Arbeiðarin er fúsur og motiveraður A feroysku flakavirkj unum skuldi hetta ikki verið so trupult. Motivati- ónin hjá arbeiðsfólkinum er har frammanundan, og enn verður tervandi álitið, virkisleiðslyrnar seinastuni sum hava mótvegis arbeiðsfólkinum verður helst góðskrivað á synt 1 kontoina fyri menn iskjanslig mistek og veik- leikar. Sjálvdrátturin, hóast nógva mótsteðu, fór í seguna. Akkordarbeiði so at siga eisini. Hverki ar- beiðsmegikeyparar ella verkafólk hava tráað eftir at innfera hetta av nýggj- um. Uttan iva an trivnadar og góðskuorsek- um. I stadin hava virkis- leidarar vid EDV-tolum og skråsetingum, av nýggj- um, og uttan avtalur og samrådingar, gjøgnum bakdyrnar smoygt akkord fyri timaløn niður yvir høvdid á flakakvinnunum. Arbeiðararerslan skuldi knúsast Tí var tað púra óskilj- andi, at ráfiskakeyparafel- agið svaraði umben FA um samráðingar við at leggja samfelagið lamið Men sum dagarnir gingu var hetta ikki so óskilj Tað sum í fyrstu at andi um ein arbeiðshátt keyparafelagnum og FAG liga, at nú skuldi fakfel agsrerslan i Førovum hav a mønustingin Vendið felagsskapi tykkar ryggin! Blað Fólkafloksins, Dag- blaðið. hevur í tíð og úrtíð verið framvið fyri at fót fyri felagsskapin foroyska l Og hver, ið tað er sun stendur seta Verkaið frar í alla flokkin og ta bladid, man vera arbeiðarafjeldini i Føroyum alt ov kunnugt. So tå tad bladid, saman við sínum bakmonnum, tveitti grímuna, tá boð komu sunnan úr Vági og aðrastaðni við, undradi ongan. Men at virkisleið- arar á virkjum, ið arbeiðs- fólkið sjálvt eigur -— funktionerar hjá arbeiðs- fólkinum fullkomiliga skuldi skifta ham, og eftir harraboðum gerast virkn ir soldátar í eini herferð móti arbeiðararersluni, er meiri enn ovboðið. At teir loyva sær at savna flaka- kvinnurnar saman, og við alskyns hóttanum og áheitan um at melda seg úr FA sigur ikki so lítið um hvussu álvarsom steðan á arbeiðsmarkn- aðinum í Feroyum er Feroya arbeiðsgev- arafelag fullkomi- liga ábyrgdarleyst! Annað er so, at tað er full- komiliga ábyrgdarelyst ax FAG at góðtaka, at summir av tess limum fáa loyvi til at brúka spurn- ingin um merkini hjá flakakvinnunun til lima sun fakræt ligu skipan, ið hevur verið € jornas tein x £ } x x y M sst Ita av K Þ r tr t ry borgarlign tt stætt stríðið var farið í søgu Men veruleikin er at stættarstríðið stendur besta blóma i Førovu Peningavaldið ørindadreingir føra stætt og Less arstríð hvønn dag. Ve innballað í | liga i dulda vatt men moti !lakakvinn unum og arbeið við jarnharðari I rarersluni Axel Skoubo