mikudagur 9. oktober 2002síða 7

12 Nr. 193 - 9. oktober 2002 Nr. 193 - 9. oktober 2002 13 Tað má verða hart, tá man verður misskiltur av allari verðini, men kanska eigur man tá at steðga á, um tað ikki fyriheldur seg øvugt, nevniliga, at man sjálvur hevur misskilt alla verðina. Um man ikki visti betur, so kundi tað sæð út sum fullkomið mangul uppá sjálv- rannsakan, tá man roynir at fáa eitt heilt óproduktivt stríð um orðadefinitiónir og spæl fyri gallarínum at síggja út sum størri úrslit enn tey, allir føroyskir fólka- tingslimir hava avrikað seinastu 25 árini. Ein uttan- fyristandandi kundi enntá farið so langt sum at sagt, at hetta var mangul uppá realitetssans og óbeskeðinheit út um alt mark. Nú er tað ikki rætt, sum Høgni Hoydal sigur í við- merking, at vit her á hesum stað altíð eru eftir Tjóð- veldisflokkinum – tað man valdast um eyguni, sum síggja. Tá vit so skriva um Tjóðveldisflokkin eitt nú í samband við samgonguna við Miðflokkin, so er tað tí, at vit høvdu væntað okkum meir av hesum flokki. Tá Fólkaflokkurin gerst kreativur við kvotum ella sendir Landsverkfrøðingar til hús, so eru tað ting, ið vit altíð vilja átala, men innast inni, so hava vit ongantíð væntað nakað serligt av hesum flokki, ið altíð hevur staðið fyri fjálgan av teim fáu. Tá nú Miðflokkurin luftar sítt trongskygni, so kemur tað ikki óvart á, at høgrakreftirnar í Fólkaflokkinum tykjast taka undir við bíbliutulkingarmonopolistunum. Tá Tjóðveldisflokk- urin við formanninum á odda so situr og bítir alt í seg fyri at halda krampaktugt fast um heimastýrissam- gonguna, ið vit hava, so tala vit at. Tað gera vit, tí Tjóð- veldisflokkurin var ein progressivur flokkur, ið mangan var ein góður allieraður hjá Javnaðarflokk- inum, tá tøk skuldu takast á framburðsleið. Hann var altíð ein góður stuðul, tá mál skuldu yvirtakast og ikki minst, tá man undir Javnaðarløgmanni fekk sjómarkið útflutt og fekk yvirtikið undirgrundina. Tjóðveldis- flokkurin taldist eisini millum verkamannaflokkarnar á tingi, og var hann eisini ein flokkur, ið borgaði fyri framburði og vardi minnilutar í samfelagnum. Hvør minnist ikki markanta profilin hjá flokkinum í málum viðvíkjandi javnstøðu og kvinnurættindi? Hvussu er í dag? Er tað løgið, at progressivar kreftir í Føroyum gerast vónbrotnar, tá Tjóðveldisflokkurin í so stóran mun letur seg buka uppá pláss av Miðflokkinum og Fólkaflokkinum? Ikki eru tað bert oddagreinirnar í Sosialinum, ið hava at Tjóðveldisflokkinum, hesum viðvíkjandi. Mong eru tey, ið øtast – eisini í Tjóðveldisflokkinum. Í hesi viku var ein sera vælskrivað grein av einum skilamanni í bløðunum, ið hevur svar uppiborið. Hvat sigur formaður Tjóðveldisfloksins eitt nú til spurningin, um hann hevur gjørt avtalu við Miðflokkin framman- undan? Vónandi tekur Tjóðveldisflokkurin gamla progressiva skinnið um bak aftur og viðgongur, at her ruggar ikki rætt í Føroyum í dag, tá bíbliutulkingar- monopolistarnir svinga dirigentpinninum og sam- gongan dansar til taktina. DAGSINS MEINING Sosialurin Vit høvdu bara væntað okkum meira VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Finnbjørg Nattestad finnbjorg@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Heri á Rógvi heri@sosialurin.fo Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliassen solby@sosialurin.fo Dagfinn Olsen dagfinn@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 4449520 tel. 225429 e-post: vilmund@sosialurin.fo Rullandi redaktionin: tel. 220507 Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Høgni Hoydal Góði Øssur Dam Jacobsen. Síggi, at tú hevur eitt heldur háðandi innlegg í bløðunum, um fólkatings- arbeiðið hjá umboði Tjóð- veldisfloksins. Tú hevur allan rætt til at finnast at tí arbeiði, ið verður gjørt á danatingi. Men grundgev- ingarnar tykjast mær vera tiknar úr leysum lofti og bygdar á fordómar og skeivleikar. Hetta kenst næstan sum at lesa oddagreinir í Sosial- inum, har ókvæmisorð um Tjóðveldisflokkin og út- leggingar av, hvat Tjóð- veldisflokkurin eigur at gera og halda, er nærum einasta politiska evnið. Løgið kortini, at tú og Sosialurin ongantíð viðgera úrslitini av fólkatingsum- boðanini og politikkinum hjá tykkara egnu flokkum, fólkaflokkinum og javnað- arflokkinum. Tá tú tosar um knæfall fyri Nyrupi, so hugsi eg, at talan má verða um okkurt slag av sjálvspeii hjá tær mótvegis tínum egna flokki. Valskráin hildin til punkt og prikkar Tað er beinleiðis skeivt, tá tú sigur, at Tjóðveldis- flokkurin ger nakað annað, enn tað, hann fór til val uppá. Tjóðveldisflokkurin fór til val uppá at vera ein óheft, fræls og føroysk rødd á danatingi. Ein rødd fyri føroyska sjálvstýris- og fullveldisstríðnum. Ein rødd, sum ikki druknaði í donskum flokkum og donskum partapolitikki. Endamálið var at nýta fólkatingsessin sum ein pall til tess at upplýsa, kunna um og stríðast fyri føroyskum tjóðarrættind- um. Fyri sjálvsavgerðar- rættinum, ognarrættinum og málsligu/mentanarligu rættindunum hjá føroysku tjóðini. (Um tú hevur hug, kanst tú fá eitt eintak av valskrá Tjóðveldisfloksins til kunningar.) Hetta endamál er hildið til fulnar. Ja, til punkt og prikkar. Norðuratlantsbólk- urin er skipaður saman við grønlendsku fólkatings- umboðunum, og setning- urin hjá bólkinum er nær- um orðarætt tann sami sum valskrá Tjóðveldisfloksins. Bólkurin er óheftur av øllum donskum flokkum og partapolitikki - og hvør limur hevur annars sítt fulla frælsi at reisa tey mál, hann ynskir. (Sí heimasíðuna www.nab.fo.) Valtekniskir bólkar ikki politisk binding Longu eftir fólkatingsvalið gjørdi Norðuratlantsbólk- urin tekniska valsamgongu við andstøðuflokkar á fólkatingi um nevndarval. Hetta er púra sjálvsagt. Tjóðveldisflokkurin hevur eisini gjørt tekniska val- samgongu um nevndarval við Sambandsflokkin á Løgtingi fleiri ferðir. Tað merkir ikki, at nakar er politiskt heftur av tí og harí liggur ongin politisk bind- ing av nøkrum slag. Tað átti tú at vita, sum fyrrverandi løgtingslimur. Nevndarsessir onki prinsippmál Henda tekniska valsam- gonga gav longu í fjør Norðuratlantsbólkinum nakrar nevndarsessir. Og longu tá umhugsaði undir- ritaði, um gagn fyri føroysk tjóðarrættindi kundi fáast burturúr umboðan í týdn- ingarmiklum nevndum. Eg helt tó, at vit áttu ikki at gerast limur í tí serliga Føroya-bólkinum, tí hann er eitt slag av "alibii" hjá donsku stjórnini í føroya- politikkinum - og við at gerast limir har, góðtóku vit henda alibi-politikk. Viðvíkjandi øðrum nevndum áttu vit at bíða og meta um royndirnar og støðuna, og tí umboðaðu grønlendsku fólkatings- limirnar okkara bólk í øðr- um nevndum fyrstu setuna. Longu fyri jól í fjør, gjørdi núverandi fólka- tingsumboðið, Torbjørn Jacobsen alment vart við, at hann helt, at nevndarum- boðan átti at umhugsast, tí har kunnu spurningar set- ast, ráðharrar kallast inn o.a., sum ikki er so lætt í fólkatingsalinum. Serliga varð hugsað um Uttan- ríkisnevndina, Verjunevnd- ina og Politiskt-búskapar- ligu nevndina, har mál verða viðgjørd, ið burturav hava við føroysk rættindi at gera. Setningurin hildin Torbjørn Jacobsen hevur nú tikið avgerð um at fara í tvær av hesum nevndum. Tað er hansara suverena val - bert hann ikki gerst partur av donskum innanríkis- og partapolitikki, sum flokk- urin hevur samtykt. Eg eri vísur í, at hann megnar at røkja valsetning Tjóðveldisfloksins í hesum arbeiði. Og tað er ein himmalvíður munur á hesum og at umboða ein danskan flokk í eini nevnd, soleiðis sum Lisbeth L. Petersen hevur valt at gera. Eg dugi ikki at svara tær uppá, hví fleiri fjølmiðlar og tú sjálvur hava lagt hetta út sum brot á eitt prinsipp hjá Tjóðveldisflokkinum. Meira av skafti enn seinastu 25 árini Hesir fyrstu tíggju mán- aðirnar hava sannført meg um, at longu nú er meira komið av skafti á Fólka- tingi til frama fyri føroysk áhugamál enn seinastu 25 árini. Uppá 10 mánaðir er meira kunnað, fleiri fyri- spurningar og fleiri uppskot sett fram, enn bæði tey undanfarnu umboðini settu fram alt valskeiðið seinast. Ert tú ósamdur í hesum, og kanst vísa á úrslitini á fólkatingi hjá tínum egna flokki til frama fyri føroysk rættindi,seinastu 17 árini, so lurti eg fegin. Øssur Dam Jacobsen og fólkatingið SMS Tíðindaskriv Komandi leygardag hevur SMS opið til kl. 17.00. Upprunaliga skuldi hesi langi leygardagurin havt verið 28. september, men av tí at umbyggingin ikki var liðug, var loyvi givið SMS, at flyta til nú leygar- dagin. Í hesum sambandi hava handlarnir í SMS nógv góð dag- og tímatilboð. Hesi verða lýst á heimasíðuni hjá SMS, www.sms.fo, og í faldarum í húsinum leygar- dagin. Langur leygardagur í SMS Ferðin Frá móðurlívi úr vøggu Fram á gólv at grulva Tey fyrstu fet eg stetlaði har Ein ferð varð byrjað mín ferð Ferðin frá vøggu til grøv Var tað alt? Er tað alt? Svarið visti eg alla tíðina. Ferðin er longur enn tað Eisini í deyðans svøvni Ferðin røkkur heim í Himmalin Har seta vit okkum at rinda møðina Har hvíla vit um ævir glað. Ferðamaður á tíni lívsins ferð Far so vakurt og hóvliga har Treða skalt Himins gøtu smølu Á tíni jarðarleið snávar ei Ein er ið ljósins vegin vísir Eitt andarhald so ert tú har Tíni kæru tú har aftur sær. Á bønarveinjum ferðin gár Úr móðurlívi í ellini ár mong Heim at prísa Himins kong Hoyr rødd hans sæla tá Kom heim kom heim barn. Eyðálvur Kári Nielsen VIÐMERKINGAR Martin Næs er ný- valdur í stýrið fyri Listastevnuna. Umboðsráðsfundur var í síðstu viku LISTASTEVNAN Tíðindaskriv Umboðsráðsfundur var í Listastevnu Føroya 1. oktober. Á skránni var regluligt skifti í for- mansskapinum, eins og val av nýggjum limi í stýrið fyri Listastevn- una. Í Umboðsráðnum fyri Listastevnu Føroya eru umboð fyri: LISA, Fe- lagið Føroysk Tóna- skøld, Felagið føroysk Myndlistafólk, Leikara- felag Føroya, Leikpallur Føroya, Føroya Blað- mannafelag, Rithøv- undafelag Føroya, Arki- tektafelag Føroya, Kór- samband Føroya, Føroya Tónleikarafelag, Før- oyskir Yrkisfotografar, Dansifelagið Sláið Ring, Listasavn Føroya, Før- oya Symfoniorkestur, Føroya Fornminnissavn, Føroya Landsbókasavn, Fróðskaparsetur Føroya, Stýrið fyri Norðurlanda- húsið og Tórshavnar Býráð. Hetta farna skeiðið hevur Tórshavnar Býráð havt formansskapin. Nú er formansskapurin aftur í Norðurlandahúsinum, soleiðis at Karin Kjøl- bro, sum er formaður í Stýrinum fyri Norður- landahúsið, nú er for- maður í Umboðsráðnum fyri Listastevnu Føroya. Samstundis verður stjór- in í Norðurlandahúsin- um Helga Hjörvar for- maður í Listastevnustýr- inum. Á skránni fyri Um- boðsráðsfundin var eis- ini val av einum limi, at umboða Ráðið í Stýrin- um. Valdur varð Martin Næs, landsbókavørur og rithøvundur. Varamaður hansara gjørdist Martin Mour- itsen, Musikkskúlaleið- ari. Í Stýrinum fyri Lista- stevnu Føroya sita nú: Helga Hjörvar, formað- ur, Birgir Kruse, næst- formaður, Jenny Peter- sen og Martin Næs. Listastevnan 2003 verður hildin í døgunum 7.-17. august. Samskip- ari er Oddvá Nattestad. Helga formaður í Listastevnustýrinum Øssur Dam Jacobsen Fyri ári síðani var val til danating. Tjóðveldið av- gjørt sum altíð. Ikki talan um at blanda seg í danskan politikk, so eiðasørt – og so skuldi bert tosast før- oyskt, ein mergjað tjóð- veldisrødd var svarið. Nú var slutt við donskum leigusveinum. Nú var slutt við at sleikja danska koyr- ilin hjá Nyrup. Og væl bar til. Sjálvur garanturin fyri fólkarepublikkini fekk sæti í hjartanum í kolinimaktini. So nú var lag á manni. Brotið varð upp um ermar – norðatlantsbólkur- in gjørdist mergurin í loysingini. Saman við grønlendskum sosialistum nú samanrenningin av íslendskum sosialistum og gomlum kommunistum skulu koloniveldi danska setast á pláss. Men lekur ikki millum teori og praksis? Fyrsta umboðið gjørdi, var at gera knæfall fyri donsku grundlógini. Vátt- aði við egnari hond, at lógin var alra ríkisins. Síðani at skipa bólk við grønlendingum at fáa sum mest úr danska stats- kassanum at fíggja egið politiskt virksemi. Men…um dagarnar bar av. Nú frættist, at garanturin fyri fólkarepublikkina var farin í valbólk á danatingi. Og ikki við hvørjum sum helst – donskum sosial- demokratum (Nyrup), sosialistum (SF), gomlum kommunistum (Eindar- listanum) og annars polit- iskum opportunistum. Nú er Nyrup av øllum vorðin trygdin fyri republikanskari ávirkan á danatingi! Nyrup er nú trygdin fyri, at repu- blikanska umboðið sjálvt kann skýra seg at gerast politiskur stuðulspædagog- ur á danatingi (ÚF, sambært umboðnum). Hetta eru teir, sum ikki skuldu blanda seg í danskan politikk?! Men hetta er kanska fremjanin av treytaleysum nærlagni og klokkuklárum mannagongdum, sum tjóð- veldið hevur tikið patent uppá? Onnur ivast og sanna, at ofta etur hundur tað, hann sjálvur drítur. Danatingið og republikanararnir Tjóðveldið farið í tekniskt samstarv við Nyrup og co. Til landsstýrismannin í heilsumálum, Bill Justinussen Á felagskommunalum fundi á Sandi tann 3. okt. 2002 samtyktu borgarstjór- arnir at senda skriv til myndugleikarnar viðvíkj- andi læknaviðurskiftunum í Sandoyar læknadømi. Borgarstjórarnir vilja harðliga átala at lækna- viðurskiftini eru blivin heilt út av lagi vánalig og ótrygg. Vit hava havt ein danskan læna her síðan 4. mars og hevur hann sitið einsamall- ur við vakt alt samdøgurið í 6 mánaðir. Hann hevur havt frí eina viku nú frá 23. til 29. sept., tá avloysari bleiv settur og hann skuldi so byrja aftur 30. sept., men møtti ikki upp. Vit hava hoyrt, at hann kemur aftur í næstu viku, og vit hava ligið uttan lækna í fleiri dagar. Fólk í læknadøminum eru sera ótrygg og illa nøgd við verandi lækna, tað sæst eisini á tí stóra hópi, ið má søkja læknahjálp í Havn. Eftir at hava viðgjørt støðuna og tikið samanum, meta vit at støðan er so ótrygg við verandi lækna, at rættast er at hann verður loystur úr starvinum. Vit hava ikki nakra loysn uppá, hvussu læknatrupul- leikin í Sandoynni kann loysast, ein møguleiki kundi verið at sett eina skiftisskipan á stovn, so- leiðis at kommunulæknar aðrastaðni frá kundu arbeitt eina viku í senn í Sand- oynni, men sjálvsagt vita vit ikki, um hetta letur seg gera. Vónandi verður hesin trupulleikin tikin upp á hægsta stað og ein loysn funnin, so fólk kunnu kenna seg trygg í lækna- døminum. Jóhan Petur í Soylu borgarstjóri, Sandi Hanus undir Leitinum borgarstjóri, Húsavík Gerhard Lognberg borgarstjóri, Skopun Torbjørg Djurhuus Skálavíkar Kommuna Jóhan Hentze borgarstjóri, Skúvoy avrit er eisini sent til: Landslæknan, løgtings- menninar fyri Sandoynna og Páll á Reynatúgvu, landsstýrismann SANGKAPPING Tíðindaskriv "And through it aaaaaaaaal, she offers me...." - sang Jens Marni í sjónvarpinum. Og hann kláraði seg stak væl, sjálvt um hann ikki líktist Robbie Williams sum so. Sangkappingar eru vældámdar fyri tíðina. Nøkur koma langt við røddini, onnur ikki. Á Torginum í SMS verður í døgunum 25.-26. oktobur ein eitt sindur øðrvísi kapping; ein Wanna-Be kapping. Í orðagreipuni liggur týdn- ingurin »vilja vera sum…«, og her er tað ikki sjálvur sangurin, ið verður í hásætinum. Harafturímóti snýr kapp- ingin seg um at líkjast einumhvørjum sangfugli ella – bólki so mikið, sum yvirhøvur til ber. Ein pallur verður settur upp, og luttakarin fær síðan høvi at vísa síni kynstur framman fyri dómarum, ið til dagliga hava sítt yrki innan tónleikaheimin. Fyrra dagin er undan- umfarið, og síðan verður finalan dagin eftir. Til ber at melda seg til á heima- síðuni hjá SMS, og harafturat verður meira at lesa um kappingina í einum blaðið, ið SMS gevur út í døgunum 7.-8. oktobur. Viðmerkjast skal, at ávísar treytir verða settar. Tær eru m.a. at luttak- ararnir ikki mugu vera eldri enn 15 ár og at í mesta lagi 5 luttakarar kunnu verða í einum bólki. Verða tað fleiri, sum ynskja at fram- føra sum sama songstjørna ella bólkur, kunnu vit velja ímillum hesi. Tað ræður um at gera skjótt av, tí luttakaratalið verður avmarkað. Tað eru SMS, Pepsi og Føroya Sparikassi sum í felag skipa fyri kappingini. »Wanna-Be-kapping« á Torginum í SMS C M Y K 13 12