leygardagur 28. januar 1984síða 3

Nr. 13 — 28. januar 1984 tíðindabraðið sgSialurin Høga rentan er ógvuliga tyngjandi hjá ungfólki Fleiri logtingsflokkar taka undir við uppskoti Javnadar- | ojn eyka-kaðai út í Sand- floksins um at landsstýrið eigur at taka upp samráðingar oynna við peningastovnarnar um at fáa útlánsrentuna lækkaða — Tað hevur ógvuliga stóran týdning fyri tey ungu, sum byggja, at rentan fer niður. Ein partur av rentuni fyri húsalán er eini 15 pro- sent, so tað er ógvuliga tyngjandi. Serliga tá vit eisini hugsa um, at reallenin er lækkað munandi, samstundis sum skattatrýstið er vaksið. Segði Vilhelm Johanne- sen, úr Javnaðarflokk- inum, tá uppskot Javn- aðarfloksins um at fáa út- lánsrentuna lækkaða var til viðgerðar á legtings- fundi í gjár. — Í Danmark t.d. leggja Legtingsmenninir fyri Sandoynna, Tórálvur Mohr Olsen, úr Javn- aðarflokkinum, og Hans Marius Joensen, úr Tjóðveldisflokk- inum, átala harðliga tað vánaliga rutusam- bandið, Sandoyggin fær við ferðaætlanini, sum er lýst at galda frá 25. januar. Orsekin til broyt- ingarnar í ferðaætlan- ini er hon, at Pride fórst illa í ódnarveðr- inum, sum var um sein- asta vikuskifti. Tí verður skipið tikið úr rutuni eitt longri tíðar- skeið. Sandoyartingmenni- nir siga, at hetta sýnist bert at ganga út yvir s<-—bandið til og úr Sundoynni og Skúv- oynna. Grov undirmeting — Lýsta ferðaætlanin er ein so grov undir- Torålvur og Hans Marius åtala sandoyar- siglingina menn dent å at styrkja kappingarføri hjå vinnu- livinum. Rentan er lækkad, og ein låg renta styrkir kappingarføri. Tað er ikki eðrvísi í Feroyum. Okkara fiskavirkir og - skip skulu kappast við út- lendsk skip og virkir, eins og okkara ídnaðarvirkir ofta skulu kappast við statsstuðlaðan út- flutning, so tað má hava týdning fyri okkara vinnu- lív, at rentan lækkar, segði framsegumaður Javnaðarfloksins. Hinir framsegumenn- inir tóku heilt og partvíst undir við Javnaðarflokk- inum. Um ikki heilt, so meting av Sandoynni og Skúvoynni, og tí fólki her býr, at tað kann ikki átalast nóg harðliga. Eftir hesi ferðaætlan skal rutan ikki fara úr Skopun fyrr enn kl. 09.30 og í Hest hvenn morgun. Tað vil við eðrum orðum siga, at fólk úr Sandoy ikki kunnu verða í Havn fyrr enn út ímóti middegi nakran dag. Og rutan úr aftur Havn er kl. 15.10. — Hetta kann ikki á nakran hátt góðtakast. Við tað at Ritan er einsamøll um at rekja siglingina, hevur hon nóg mikið við at rekja Sandoynna og Skúvoy. Okkara tilráðing til landsstýrið er tí, at strandferðslan fær loyvi at leiga annað far at rekja siglingina í Hest og til Nólsoynna, siga Tórálvur Mohr Olsen og Hans Marius Joensen í einum skrivi til landsstýrið. mæltu teir til, at lands- stýrið tekur upp samráð- ingar við peningastovnar- nar um at lækka rentuna. Ikki nógv hægri Jógvan Sundstein, úr Fólkaflokkinum, segði, at tað er rætt, at rentan í Vesturheiminum er lækkað, samstundis sum hann segði, at tað er ikki beint, sum Javnaðarflokk- urin hevur sagt í viðmerk- ingunum til uppskotið, at rentan í Feroyum liggur langt oman fyri danska og internationala rentu. Hann segði, at rentan í Feroyum liggur umleið á tí steði sum í londunum kring okkum. Sum demi vísti hann, at í Danmark liggur byggi- rentan um 125 prst. Meðan rentan hjá Húsa- lánsgrunninum er 9, spari- kassunum 12 og bank- unum 15-16 pst. — So í meðal er rentan eini 12 pst. ella nøkulunda tað sama sum í Danmark, segði framsegumaður Fólkafloksins. — Vit vilja ikki ganga við til frá tinginum at broyta rentusteðið, tí tað er gott fyri vinnulívið, at retustødid altíð hevur v. J) javnt í mun til runtustødid í útlandinum, har tað svingar alla tíðina, sló Jógvan Sundstein fast, men segði seg vilja ganga við til samráðingar millum landsstýrið og peninga- stovnarnar. Bert lítil partur Vilhelm Johannesen vísti á, at lánini hjá Húsaláns- grunninum bert er ein lítil partur, í mesta lagi eini 20 pst., av samlaðu lánunum, ein sethúsabyggjari hevur, meðan restin er úr sparikassa og banka. Eisini kom hann inn á grundgevingarnar í síni tíð hjá peningastovnunum fyri at hækka útlánsrent- una. Tá teir hækkaðu út- lánsrentuna, var tað við teirri grundgeving, at rentan hjá danska tjóð- bankanum, diskonto'in, hækkaði so munandi, úr 9 upp í eini 14 pst., men at hon nú er lækkað niður í 7 pst. — Tí er grundgevingin fyri tí hegu útlánsrentuni burtur. Ja, hon var longu burtur fyri 10 mánaðum síðani, tá Javnaðarflokk- urin fyri fyrstu ferð legði hetta uppskotið um at fáa rentuna iækkaða á ting- borð, = segði Vilhelm Johannesen. Hann upplýsti, at tá fíggjarnevndin viðgjerdi málið, hevði hon havt Tor- bjørn Poulsen, figgjar- málaráðharra, til samrødu. Hesin upplysti tå, at landsstýrið longu hevði havt fund við stjórarnar fyri peningastovnarnar, og at teir hevdu upplýst, at útlánsrentan fór at verða justerað. — Nú eru 10 mánaðir farnir, men enn hava vit ikki merkt nakað til nakra justering, legði legtings- maðurin úr Norðoyggjum afturat. Missa lítið Bæði Adolf Hansen, úr Framburðsflokkinum, og Hilmar Kass, úr Sjálv- stýrisflokkinum, tóku pundir við uppskotinum. Báðir vístu á, at peninga- stovnarnir læna ikki nógv til vinnulívið, og at teir veita bert sterri lán við landskassaveðhaldi. Teir missa tí lítið og einki, vildu báðir vera við. Adolf Hansen mælti m.a. til at avtaka skattin hjá peningastovnunum, tí sambært upplýsingum frá stjórum í peningastovn- unum fór ein avtøka av skattinum at merkja eini tvey prosent í rentulækk- ing. Hilmar Kass segði, at nógv bendir á, at útláns- rentan er ov heg. Annars mælti hann til, at tá lands- kassin veðheldur fyri lán- um, ið peningastovnarnir veita, áttu hesir at latið eitt gjald til landskassan. Formaður Sjálvstýris- floksins segði, at hetta hevði minkað um útreiðsi- urnar hjá landskassanum, tá veðhald verða efekktiv og koma til gjaldingar. Karin Kjelbro, úr Tjóð- veldisflokkinum, segði, at flokkurin tók undir við uppskotinum. Og vísti annars å, at ein orsøkin til tað minkandi burðatalið er, at fólk, ið hava sett búgv, ikki hava ráð at fáa sær bern. Hestur fær kaðal- samband Var bíligari at gera motorverk enn at leggja Hestur fer í framtíðini at fáa el frá meginverk- inum hjá SEV. Kaðal- in, ið liggur yvir um Skopunarfjerð í Sand- oynna, skal takast upp í Hesti og setast til el- kervið í oynni. Kaðalin í Sandoynna slitnaði í fjer. Stýrið í SEV hevur samtykt at keypa ein nýggjan kaðal og brúka tann gamla til at veita hest- fólki streym. Frammanundan er eitt motorverk har og tað skal í framtíðini vera at taka til. Tann nýggi kaðalin, ið SEV-stýrið samtykt at keypa úr Sveríki, kostar um 6,2 mill. kr. Við útlegging fer hann at liggja um 7 mill. kr. Enn eru sam- ráðingarnar við svensku fyritekuna, ið skal lata kaðalin, kortini ikki lidnar. hevur Bíligari at gera motorverk Tað er eitt ár síðan hann slitnaði. Síðan er eitt motorverk gjert oman fyri Skopun. Hetta kostaði 3,2 mill. kr. Frammanundan var upp á tal at leggja tveir kaðalar út i Sandoynna, so annar var ein eykakaðal. Formaðurin í SEV- stýrinum, Ivan Johannesen, upplysir, at hesin spurningurin var gjølliga vidgjørdur m.a. út frå einum fíggj- arligum sjónarmiði. Endin varð so, at eitt motorverk varð bygt. Tá nýggjur kaðal er lagdur um Skopunar- fjorð, skal verkið vera til taks, um okkurt óhapp skuldi hent. Eisini nýggjar linjur fara Tað hevur verið nógv funnist at linjunum hjá SEV, og fert hevur verið fram. at tær eru í ringum standi. Til tað sigur Ívan Johannesen at linjurnar eru sum heild ikki í ringum standi, og at nýggjar linjur fara eins lætt- liga, tá klaki legst á tær. Sum demi neynir hann linjuna heima á Sandi. Hon varð gjerd av nýggjum. tá hevuðsvegurin varð lagdur gjøgnum bygd- ina fyri trimum årum síðan. Men hon fór nú i kavaveðrinum. Klaki legst serliga á lágspenningslinjurnar. Ein vetur her fyri fóru nógvar linjur í Klaksvík og í hesum kavanum fóru nógvar í Havn. Hetta er eisini ein orsek til, at SEV fer meira og meira yvir til at leggja kaðalar í vegir í ellum nýggjum útstykkingum Tað er sjáldan, at trupulleiki stendst av klaka í háspennings- linjunum, vísir formað- urin í SEV-stýrinum á jo-mo Patrónirnar Hósdagin tóku nakrir smádreingir í Vestmanna rifflu- og maskinbyrsupatrónir, sum lógu uppi undir væðingini í einum sethúsi í Vestmanna Patrónirnar eru frá krígnum, tá feroysku skip- ini høvdu rifflur og maskinbyrsur. Hóast tær eru so gamlar, eru tær als ikki óskaðiligar og ti heitti sýslumaðurin í Utvarp- inum á fólk, sum vistu um patrónirnar, um at lata tær inn. Tá vit spurdu á politisteðini í Vestmanna um tvey-tíðina í gjár, vóru 150 rifflupatrónir og 30 maskinbyrsupatrónir komnar afturíaftur. Hvussu nógvar blivu tiknar, var óvist. hd