leygardagur 11. februar 1984síða 12

Meira enn 2000 tons av fiskarestum enda í klo- akkini — tey kundu verið brúkt í landbúnaðinum - — og vit hevdu minkað um innflutningin av kraftfóðuri Feroyskir jarðarbrúkarar hava fyri kortum luttikið á einum skeiði á Háskúlanum, har fyrilestrar vórðu hildnir og har hevi var at tosa um felags áhugamál og trupulleikar. Ein teirra, ið luttók á skeiðinum, var Jákup Eidesgaard, bóndi á Eiði. Tíðindablaðið Sosialurin hevur tosað við Jákup m.a. um teir trupulleikar bóndur nú hava at dragast við, tá teir av álvara skulu til at fera roknskap. Eisini tosa vit um viðurskiftini hjá landbúnaðinum annars Eitt tílíkt skeið er eitt ófert tiltak til frama fyri landbúnaðin her á landi. Tey, sum hava lagt tað til rættis, eiga alla tøkk uppi- borna. Hetta sigur Jákup Eidesgaard, bóndi á Eiði í samreðu við Tíðindablaðið Sosialin, í samband við landbúnaðarskeiðið á Há- skúlanum herfyri. Jákup luttók sjálvur á hesum skeiðnum, sum Føroya Háskúli skipaði fyri herfyri. Vit hava tosað við Jákup um spurn- ingar, sum vórðu viðgjerd- ir á skeiðnum og eisini um okkurt, sum ikki nógv varð gjørt við. — Eg trúgvi ikki, at hesi skeið bert eru til gagn fyri okkum bendur. Eg haldi eisini, at tey eru til stórt gagn fyri tað felags- arbeiði, sum í so stóran mun tervur er á millum okkum bendur. Bóndirnir verða meira samansjóv- aðir, kunnu tosa saman við felags trupulleikar oma. Her uppi undir Slættaratin di hevur Jákup gjert royndir við nývelting Roknskapur Jákup hevur serliga hug at tríva í spurningin um jarðarbrúk og skattur. Hann sigur: — Ein maður frá Jógvan Sundstein greiddi sera væl frá hesum evninum. Tíanverri má ein ásanna, at vit mjólkaframleiðarar eru teir einastu í Feroyum í dag, sum rinda ognar- skatt. Tú setur ein kálv við og feðir hann upp. Tú skal passa hann í tvey ár, og tá hann fer at mjólka, skal hann so inntekuferast við 5.500 kr. Hesa upphædd- ina meti eg vera eitt slag av ognarskatti. Men tær kunnu vit so avskriva aftur, um henda sama kúgv livir sín aldur og verður dripin. Tá kann hon avskrivast í mun til tað, sum kjetprísurin tá er. Men missir tú kúnna t.d. hon detturoman, so eru teir pengarnir innteku- førdir og verða ikki av- afturtiknir. Teir, sum nera um fjósið! Jákup heldur fyri, at tað er tann, sum skal nera um sítt fjós, sum hevur sterstu trupulleikarnar. — Td. skal ein, sum byggir sítt fjós út og setur 10 kálvar við, inntekufer- ast fyri 55.000 kr., ið gevur eina skattarokning uppá í minsta lagi 20.000 kr. Hetta meti eg sum eina revsing, tí teir pengarnar kann hann ongantíð skriva av aftur. Jákup heldur tað vera legið, at teir fyrst fingu at vita frá líkningarráðnum — tá landbúnaðurin gjørdist békhaldsskyld- ugur, at roknskapurin skuldi vera sera einfaldur at seta upp. Tí nú er steðan beint tverturímóti. — Hjá okkum, sum arbeiða umleið 4000 arbeiðstímar um árið, er tað trupult at seta seg og brúka so nógva tíð til at gera roknskapin. Eg haldi, at tað átti at verið eins ærligt, at roknskapurin var so einfaldur, at inntekur vórðu ferdar inn á eina síðu og útreiðsi- urnar á eina aðra, og at munurin tá var tann skattskylduga inntekan. Velting og ognar- menn Jákup vísir síðani á ein annan tverleika í samband við roknskapin. — Er tú ognarmaður og eigur eitt stykki av ódyrkaðum lendi innangarðs, sum t.d. er 20.000 kvm., so fær tú í dag 70.000 kr. í studningi, tá tað er liðugt at velta. Hetta stykki gevur so fóður til fýra neyt. Tá tú so skal seta rokn- skapin upp, skal tað virð- ismetast. Tá verður velt- ingin mett sum ein virðis- øking av sjålvari ognini. Onkur sigur, at virðis- økingin er sama upphædd sum studningurin, onkur annars sigur, at hon er tað tú fær fyri at selja henda bein. Taka vit so 20.000 kvm av be og skulu rokna út seluvirði, so vita vit, at her verður talan um eina sera stóra upphædd. Her verður so kanska inntekufert eitt virði uppá umleið 200.000 kr. og tú fær so eina skattarokning hareftir. Jákup vísir á, at tå helvtin av Føroya jorð er ogn, tå kann helvtin av Føroya jerð ikki veltast vid verandi skattaskipan. Tað verður rætt og slætt alt ov dýrt. — Egh avi sett mær tann spurningin, um skattamyndugleikarnir ve- ruliga ynskja at steðga landbúnaðinum heilt. Vit bóndir skulu gevast við mjólkaframleiðslu — tyk- ist tað. Eg haldi teir heldur áttu i ye mt ; Leygardagur 11. februar 1984 Jákup Eidesgaard, bóndi á Eiði at sagtokkum um vit skulu gevast, heldur enn at seta okkum hesar treyt- ir við í samband við rokn- skapin. Svárt verður tað at skula gevast, tá tú hevur brúkt so nógv ár av tíni manndómstíð til at upp- byggja eitt jarðarbrúk. Kcngs! — Nú hevur tú nevnt ognarbóndir, men hvussu við kongsbóndrunum? — Taka vit avskriv- ingarreglurnar, so kann ein kongsbóndi ongantíð avskriva ein bygning meir enn rentur og avdráttir uppá lán til jarðarráðið. Tað er so uppá umleið 40 ár. Ein ognarmadur' kann avskriva fjósið við 6% um árið. Hvat viðvíkur