hósdagur 16. februar 1984síða 2

Síða: Sosialin«. nn Spyr Sosialin Samtidarskattaskipanin: Føroya Gjaldstova Skattadeildin, Yviri vi8 Strond 17 3800 Tórshavn VÅTTAN Sambært gr. 26 Í kunngerð nr. 44 frá 18. september 1958 við- víkjandi innkrevjan av teimum Í lóg nr. 23 frá 11. februar 1950 ásettu innflutningsgjøldum v.m. verður her váttað, at tíðindablaðið + Hevur tú ein spurning ella onkran trupulleika, sum tú kundi ynskt tær at fingið vidgjørdan í hesum teiginum, Skriva til: Sosialurin, postsmoga 76, 3800 Argir. Merk brævbjålvan »Spyr Føroya Gjaldstova Skattadeildin, Yviri við Strond 17 3800 Tórshavn VÅTTAN Sambært gr. 26 i kunngerå nr. 44 frå 18. september 1958 við- víkjandi innkrevjan av teimum Í lóg nr. 23 frá 11. februar 1950 ásettu innflutningsgjøldum v.m. verður her váttað, at Fellur skatta- våttanin burtur? Legfreðingur- in: Her er ein spurningur sum vit eru nekur sum hava tjakast um. Kann brævkassin siga okkum hvussu verður við skattaváttanini, tá ið kelduskatturin er komin í gildi. Fer A skattgjaldarin at sleppa undan at skaffa sær eina váttan, hverja ferð hann skal loysa sær ein dropa út? Um so er, sleppur B skattagjaldarin eisini undan? Um ikki hvussu skulu tey á posthúsinum/gjald- stovuni vita munin á einum Á og einum B skattgjaldara. Spurin Í viðmerkingunum til upp- skotið um samtíðarskatta- skipanina stendur m.a., at skattaváttanin fellur burt- ur, tá nýggja skipanin kemur í gildi (1. apríl 1984). Einki verður neunt um, at megulig onnur ella broytt skipan skal koma ístaðin, men bert at tann núver- andi dettur burtur. Av ti at kravid um skattaváttan er ásett í rús- drekkalógini, verður neyð- ugt við lógarbroyting, um ein ikki longur skal nýta váttan í samband við keyp av rúsdrekka. Hesar reglur eru fram- vegis í gildi, og einki lógar- uppskot er lagt fram um avtøku av skattaváttan- int. Líkningarráð Føroya upplysir, at øll tey sum ynskja at keypa rúsdrekka aftaná 1. apríl í ár á sama hátt, sum eftir núgaldandi skipan, skulu útvega sær skattaváttan. Eisini verður sagt, at broytingar hava verið umhugsaðar, men at einki itøkiligt kann sigast í løtuni um, hvørjar hesar verða, og nær tær kunnu væntast at koma í gildi. Sum neunt kreust lógar- broyting, og hetta merkir sum kunnugt, at meiri- lutin í Legtinginum skal vera fyri at avtaka skatta- våttanina! Annars kann nevnast, at tann A-skattgjaldarin, sum ikki er í eftirstoðu við skatti, tá samtíðarskatta- skipanin fer at virka 1. apríl — ikki kann koma í eftirstoðu seinni, av ti at skatturin verður tikin av lønini, áðrenn hon verður útgoldin. Fyri hesar per- sónar, sum eru meirlutin av ellum skattgjaldarum, hevur ein skattaváttan neyvan nakra meining. B-skattgjaldarin har- afturímóti skal gjalda sín skatt eftir rokning, so hesin hevur møguleika at skylda skatt, og tí er ein váttan kanska ikki uttan týdning, hvat hesum persónum viðvíkur. Skipanin viðvíkjandi kravinum um skattavátt- an, sum hon nú er, tykist ikki vælegnað at varðveita aftaná 1. apríl. So vítt eg dugi at síggja, fara framvegis at sita nøkur fólk á skattadeild- ini, sum skulu umsita út- flýggjan av skattavátt- anum, men nú soleiðis, at hetta fyri ein stóran part er burturspilt arbeiði. Fríða , . Fårasjukan Vit eru 30 åra gamlir brødur — tvíburðar. Mamma okkara hevði fárasjúku, tá vit vórðu feddir. Hóast vit hava roynt, hava vit ikki fingið sjúkuna. Kann tað vera, at vit gjøgnum mammuna eru vorðnir immunir fyri sjúkuni — ella at vit hava havt hana í móðurlívi? Fær ein fárasjúkuna í hesum aldri, so veit ein, at hon kann vera vandamikil. Hvussu eigur ein at fyri- halda seg — hvat skal ein Eyðun Joensen, sål- arfrødingur ansa væl eftir — og kann ein vaccinerast? Fárasjúka kann gott fara yvir í fostur í móðurlívi, og sjálvandi er so møguleiki fyri, at tit eru vorðnir immunir fyri sjúkuni. Annars er tað ikki van- ligt at nyfødingar so lætt gera móteuvni. Hesin egin- leiki kemur seinni í liv- inum. Tí ber ikki til at vaccinera nyfødingar. Marjun Sigurdsdótt- ir, sosialráðgevi Marner lækni Nyfødingar fáa haraftur- ímóti måtevni gjøgnum móðurmjólkina, sum verj- ir teir so leingi teir fáa bróstamjólk. Hetta er immunitetur, sum svinnur burtur, tá barnið ikki fær bróst meira. Tann aktivi immunitet- urin kemur tá ein er vorðin smittaður av sjúku men smittan kann vera so veik, at sjúkan ikki rættuliga kemur fram. Kortini kemur immunitetur og ein passivur Hvussu fáa vit eina dóttur? Vit eru tvey, ið inniliga ynskja okkum, at næsta barnið verður ein dóttur. Havi lisið í »Femina« einaferð, hvussu hetta kundi rigga, um ein fór fram á serligan hatt undir samleguni, men eg havi gloymt tað aftur. Er tað serstøk lega/støda ella tíðarskeið fyri hesum? Tekk fyri eitt positivt svar B&M Tað er ógvuliga lætt at svara, ti tað er fullkomi- liga líka mikið, hvussu samlegan fer fram. Tað hevur einki við kynið á Nr. 21 — 16. februar 1984 Simonsen, Fríða Patursson, log- * frødingur mótverja móti sjúkuni. Tað er møguliga orsøkin til, at tit bådir ikki hava fingid fårasjukuna. Eg haldi ikki at tygum skulu gera nakrar fyrireik- ingar fyri at skugga hesa sjuku. Tað er óvist, um tað er gjorligt at vaccinera móti fárasjúkuni. MS barninum at gera. Kynið er bert stýrt eftir teimum finnast í sáð- og eggkjarn- »genum«, sum unum Tað, tygum hava lisið í »Femina« hevur einki við veruleikan at gera, so vitt eg veit MS B-vitamin og depression Í brævkassanum herfyri var spurningur til læknan um B-vitaminir, sum hjálpti móti tunglyndi ella depressión. Læknin svaraði, at hann ikki dugdi at svara, um B-vitamin hjálpti móti depressión. Hann helt at fólk flest fingu nóg mikið av vitaminum gjøgnum kostin. Annars helt lækn- in, at sålarfrødingurin åtti eisini at svara hesum spurningi. Vit hava ti sent spurn- ingin til sålarfrødingin, sum svarar soleidis: Eg havi ongantid hoyrt, at B-vitamin beinleidis verður brúkt sum de- pressiónsheilivág. Eri helst ikki tann rætti at spyrja um slíkt, men eg havi so spurt meg fyri hjá starvsfelogum, sum skuldu havt meira skil, men úrslitið er tað sama. Óbeinleiðis kann tó vera nakað um spurningin. B-vitaminir eru eins og aðrar vitaminir neyðugar fyri at líkamið kann virka nóg væl Bl-vitamin hevur td. týdning fyri virksemi í heila og nerva- lagi, og kann ónektaður tervur kennast sum ringur matalystur, mødi, soltni, hjartabankan o.t. Vanliga verður kortini hildid, at folk, sum eta rimiliga fjølltåttadan kost, fåa tær vitaminir, sum eru neyðugar, og tí nýtist ikki at taka vitamintablettir afturat. Men summi fólk eta ikki í styttri ella longri tíðar- skeið slíkan fjelltáttaðan mat. T.d. alkoholistar, sum varandi breydføda seg við alkohol burturav og illa orka at eta afturvið, kunnu verða fyri herviligum tervi á vita- minum — eitt nú B-vita- min. Hesir kunnu fáa meira ella minni varandi skaðar á nervalagið, um teir ikki í góðari tíð fáa við- gerð, — eisini við B-vita- minunum. Eisini depressiv fólk kunnu — tá ringast leikar á kenna slíkt matarloysi, at tid ella einki verður etið. Tí er tað ikki langt av leið at hugsa sær, at neyð- ugar vitaminir — eisini B- vitaminir er tervur á. Hetta kann ekja um troyttleikan, so uppaftur minni verður etið við skili, o.s.fr, og kann tann depressivi óviðgjerdur og óhjálpin sostatt koma inn í eina óhepna ringrás. Men sum sagi: — tað skal standa illa til, um vanlig fólk ikki fáa nóg mikið av vitaminum í dag- liga kostinum. Viðvíkjandi heilivág fyri depressión, so finst í dag góður og skjótur lekidómur, eins og fyri tann skyld eisini óvið- gjørd depressión plagar at javna seg við tíðini — innan eitt hálut ár ella so. Kortini eiga fólk ikki at sláa seg til tols við tí, men heldur lata seg viðgera. Ey-Jo Tað hendir av og á, at lesarar okkara senda spurningar beinleiðis til ein av teimum serkenu í hesum teigi. Vit taka upp aftur eina ferð enn, at brev til brævkassan skulu sendast til Sosialin, sum síðan beinir spurningin higar, hann hoyrir heima.