leygardagur 18. februar 1984síða 12

Leygardagur 18. februar 1984 Landssjúkrahúsið 60 ár: Orð og mynd Dagny Joensen Ta læknin for á flot — breiddi sjúkrasystrarnar eitt lak uttanfyri sjúkrahúsið, sie — lliligué uw digg RP: Dr. Alexandrines Hospital var reist 28. mars 1923. Christian kongur X, vitj- aði í Foroyum i juni 1921 og legði grundarsteinin. Høvudsbygningurin heuði 79 seingjarplåss. Játtaðar vóru 500.000 krónur til byggingina, men tå avtorn- aði, vóru bert 475.000 krónur nýttar um brúk var fyri honum á stovninum Í samband við at Landssjúkrahúsið 23. februar í ár hev- ur 60 ár á baki, hev- ur Sosialurin tosað við fólk, sum hava arbeitt á stovn- inum gjegnum árini 23. februar í ár, eru liðin 60 ár síðan Dr. Alexan- drines Hospital varð tikið í nýtslu. Frammanundan var Færø Amts Hospital, sum varð stovnað i 1829. So- statt virkaði hesin stovn- ur í nærum 100 ár, áðrenn Dr. Alexandr'nes Hospi- tal, sum í 1962 fekk navnabroyting til núver- andi Landssjúkrahúsið, fór at virka og fram til í dag — undir nútíðar um- steðum. Millum teirra ið flutti av Færø Amts Hospital yvir í nýggja Dr. Alexandrines Hospital í 1924, var Ida Magnussen, gift Hentze, næmingur. Í fimti ára minningarrit- inum fyri stovnin skrivar Ida Hentze eitt brot um tíðina, tá stóra broytingin fór fram, í 1924. Onga fríletu Ida Hentze lærdi í tvey ár Mynd av Landssjúkrahúsinum so sum stovnurin nú myndar seg. Fremst á myndini sæst eldri bygning- á Fære Amts Hospital og arbeiddi á Dr. Alexan- drines Hospital í stutt tíðarskeið, áðrenn hon fór niður á supplera, sum neyðugt var tá innan sjúkrasystraútbúgvingina. — Arbeiðsdagurin var frá klokkan sjey á morgni og so leingi sum nakað var at gera út á kveldi. Frí- letan kom í fyrsta lagi um klokkan átta á kveldi. Tá vóru tríggir næmingar í læru. Eingin skipað frítíð var, men um stundir vóru at fáa frí í arbeiðstíðini, so noyddust næmingarnir at fara á Apotekið eftir heili- vág. Frídagur var eingin í tey tvey árini eg arbeiddi á gamla hospitalinum, sigur Ida Hentze. Náttarvaktin Náttarvaktin arbeiddi frá kl. átta á kveldi til næsta dag á middegi — í fyrsta lagi. Kolovnur var í hverjari stovu og móti morgni, tá ovnarnir vóru kaldir, var tað eitt tíðandi arbeiði hjá nåttarvaktini at bera øskuna oman á sjógv. Tað var ikki bara sum at siga tað, tí bert ein spann var til taks og noyddist nátt- arvaktin tí at ganga fleiri ferðir oman á brúnna. Ida Hentze sigur, at hon urin sum. ar tíkin í nýtslu i 1924 eina ferðina í næmingatíð- ini keikti fótin tá hon bar esku oman á sjógv og tað førdi við sær, at hon noyddist at liggja í song- ini í átta dagar. — Tað var tað hentasta eg gjerdi í míni næmingar- tíð, heldur Ida Hentze. Millum teirra ið fluttu av Fære Amts Hospital í Dr. Alexandrines Hospital í 1924 vóru hesi: Heerup, yvirlækni, Pauli Dahl, hjálparlækni, Systir Agnes, diakonissa, systir Soffi, skurðdeildar- sjúkrasystir, Magdalena Klein, næmingur, Ida Magnussen, næmingur, Josefina Danielsen, køks- genta og Inga Højgaard, økonoma. Dr. Alexandrines Hospi- tal var longu ov lítið, tå flutt var í nýggju umsteð- urnar. Ætlanin hevði verið, at hetta húsið, sum var í tveimum hæddum við kjallara, skuldi hýsa starvsfólkum á ovaru hædd, meðan hin hæddin var nýtt til sjúklingar, men so bleiv ikki. Starvsfólkið búði undir væðingini Bæði ovara og niðara hædd var frá byrjanini nýtt til sjúklingar, og t.d. sjúkrasystranæmingar og onnur starvsfólk noyddust at búgva uppi undir væðingini, har eini seks-átta starvsfólk bú- leikaðust i eiaum rúmi. Umframt plásstrot frá byrjanini so vóru uttan- umkringsteðurnar eisini vánaligar. T.d. var eitt vatnhús á niðaru gongd! Hans Debes Joensen, fyrrverandi landslæknin starvaðist í praktiktíð síni á Dr. Alexandrines Hospi- tal í 1936 og 1937 í summ- arfrítíðini. Tá fingu praktikantar ikki løn fyri arbeiðið. Teir fingu bert loyvi at vera við í arbeiðinum á sjúkrahús- inum. Hans Debes Joensen sigur, at Dr. Alexandrines Hospital ikki sum í okkara tíð, var skipað í deildir. Har var ein blandaður handil, har skurðdeild, heiliráðsdeild og aðrar deildir vóru undir einum. Misti ikki hospitalið úr eygsjón Pauli Dahl var tá yvir- lækni og hann tók sær av øllum arbeiðinum við sjúklingunum. Ein dag kundi hann geva skurðvið- gerð, annan dagin hjálpa eini barnakonu at eiga, triðja dagin geva Thoraco- Ida Hentze var sjúkrasystranæmingur, tá Dr. Alexandrines Hospital varð tikin í nýtslu 23. februar 1924. Hon heuði ongan frídag í tvey ár, — burtursæð frá at hon keikti beinið og lá í seingini í átta dagar. Næmingalønin var tá 20 krónur um mánaðin plastik — skurðviðgerð Tó var hann ikki >um- fyri TB-sjúku o.s.fr. hvervisskaddur< av Arbeiðstíðin var ikki hesum, tí hann var ógvu- skipað á nakran hátt, tú liga arbeiddi bert so leingi sum nakað var at gera. Serliga Pauli Dahl var at kalla í samdegrið. fjølbroytt vitandi menniskja, sum serliga innan skaldskap og bók- mentir visti ein hóp. Væl dámdi honum eisini at fara í fjørdin, men av tí at arbeiði alt Hans Debes Joensen, fyrrverandi landslækni, starvaðist sum praktikantur á hospitalinum í út- búgvingartíðini. Seinni fekk hann neyvt samstarv vid Paula Dahl, såla, sum hann greidir frá i greinini