hósdagur 1. mars 1984síða 7

Nr. 27 — 1. mars 1984 tíðindablaðið Síða 7 skrivar: berghol í tað bergholið, Kaldbaksbotn, orði. Í 1983 koyrdu íalt ca. 767.000 bilar Hanus Joensen, bygdaráðsformaður í Kollafirði Tað hevur so nógv verið skrivað og talað um seinastuni. Menn eru ymsir á máli um, hvar nú skal byrj- ast, tá Lorvíkar berghol- ið verður liðugt. Fleiri eru uppskotini, hvat tað næsta skal verða, men tað sum undrar stórliga í hesum sambandi er, at sum er mest átróðkandi at fáa gjørt beinanvegin, berg- holið millum Signabe og verður valla nevnt við einum eftir Oyggjarvegnum, ella í miðal 2100 bilar pr. dag. Hetta eru tel, ið tala. Bergholið ímillum Signabe og Kaldbaks- botn átti fyri langari tíð síðani at verið gjørt, og má tað undra, at hetta bergholið framvegis ikki kemur upp á tal. Tað tykist, sum hetta mál av eini ella aðrari or- sek ongan góðan hevur ímillum okkara lands- politikkarar. Fert hevur verið fram, at hetta bergholið verður rætti- liga kostnaðarmikið, men tá hugsað verður um, hvussu mongum um hetta mál hetta kemur til góðar, ja, so kann hetta ikki takast fyri annað enn undanfersla. Tað kostar ikki lítið at halda Oyggj- arvegin opnan um vetur- in fyri kava. Viðlíka- haldið av hesum strekki er av góðum grundum rættiliga kostnaðarmik- ið, mest trafikeraða vegastrekki í landinum. Og hetta vegastrekkið ger, at teir flestu bilarnir nýta píkadekk alt vetrar- hálvárið, bæði tá tátt og kavi er, og sum kunnugt fara píkarnir ógvuliga illa við vegunum. Bergholið hevði gjert, Umboðan í Norðurlanda Ráðnum Í Sosialinum nr. 70 frá 1968 er grein á síðu 4 við yvirskriftini »Dimmalætt- ing og 14. Sept. vilja forda sjålvstødugari føroyskari umbodan i Noråurlanda Rådnum«. Kundi hugsa mær at bidid tykkum endurprenta greinina, men hana hava tit helst ikki við hondina, Men skammið tykkum um ikki at hava skoytt uppí, at tað var Petur Mohr Dam sáli, sum var veruligi upphavsmaðurin til hetta mál og ikki Erlendur Patursson, sum Sosialurin 120/83 gevur fólki fatan av. Tey sum eldri eru minn- ast, at tað var táverandi formaður javnaðarfloks- ins Petur Mohr Dam sáli, sum setti fram uppskot um sjålvstøduga føroyska umboðan i Norðurlanda- ráðnum, og at hetta hendi í Reykjavík í 1964. Ikki vóru allir politiskir mótsteðumenn javnaðar- manna ovurfegnir yvir hetta slóðbrótaraarbeiði, sum P.M. Dam altíð stóð fremstur í — og nógv er tað fyri at hugsa sær, at føroyingurin síðan mest- sum hevur gloymt hetta slóðbrótaravirksemið og ikki fyrr enn nú raknar við aftur sum við kaldan dreym og veruliga fær eyguni upp fyri teirri politisku marru, sum ríðir okkara kæra landi. Allir flokkar, hver sum ein, vilja nú kanna sær heiðurin av hesum lima- skapi. Ikki bara tað, teir klóra eyguni út á hverjum eðrum um hesar sessir. Eitt tað besta dømi um hetta er, at hóast núver- andi samgonga eigur báðar limirnar, so hevur klandrið verið so mikið, at flokkurin hjá Juul og tjóð- veldisflokkurin fóru av stað við tí eina liminum. So góðir eru teir hóast alt við hesar flokkar. So góður er sambandsflokk- urin innast inni við tjóð- veldisflokkin, sum ikki hevur annað á skránni enn loysing og aftur loysing. Hetta skal okkara gamli samstarvsflokkur hoyra fyri til næsta val. Sambandsveljarar, her síggja tit, at tjóðveldis- flokkurin stendur ikki so illa í eygunum á sam- bandsflokkinum og leg- manni Paula Ellefsen. Men sæð frá einum politiskum sjónarmiðið, so fellur henda stevna bara heilt væl í tráð við víðari politikkin framyvir hjá hesum flokkum. Stersta ynski teirra er júst at fáa føroyskan poli- tik inn á ta gomlu getuna. Nevnliga hetta sama gamla sjabbi um sam- band/ sjálvstýri — sjálv- stýri/samband. Hetta stríð vardi frá 1906 til 1928, tá sosialistarnir fingu sínar fyrstu tals- menn — og hetta var í tekum tíma. Klandrið teirra millum var so miðleyst, at einki kundi spyrjast burturúr, og ikki fyrrena fólk fór at fylkjast um henda nýggja framburðsflokk foroyinga/ javnaðarflokkin, sum vísti á áneyðirnar eisini fyri loysn av eðrum málum enn teimum sokallaðu nationalu, kom linni í hetta útarmandi sam- bands-tjóðskaparstríð. Javnaðarflokkurin hev- ur síðan sýnt, at hann er frægasta borgin fyri okkara nationalu virðum — og at hann meiri enn aðrir flokkar hava fyri eygað, at vit, umframt at syngja uppbyggjandi tjóðskaparsangir, eisini mugu arbeiða í hesum landi, um sjálvstýri skal Næsta bergholið má verða tað millum Signabø og Kaldbaksbotn Berghol millum Signabe og Kaldbaksbotn átti at verið gjørt fyri langari tíð síðani, og tað má undra, at hetta berg- holið framvegis ikki kemur upp á tal, skrivar Hanus Joen- sen, bygdaráðsformaður í Kollafirði m. a. í sínum innleggi at flestu bilarnir høvdu ikki havt píkarnar fyri neyðini longur, og høvdu vit tá spart nógv viðlíka- hald bæði á landsvegu- num og eisini á bý- og bygdavegunum. Vit hoyra javnan um stórar bilskaðar (og ti- verri eisini um fólka- skaðar) á Oyggjarveg- num orsakaðir av kava- roki, hálku og vindi. Millum ár og dag er her talan um stórar upp- hæddir í skaðum. Bergholið Signabe— Kaldbaksbotnur kemur samanumtikið at hava stórar fyrimunir við sær vignast fyri hvenn ein- stakan. Vinnulívsútbygging jav- naðarmanna er besta prógvið um hesa fólksins sjálvbjargnisleið. Og koma vit so langt áleiðis, at vit veruliga gerast fíggjarliga sjålvbjargnir, so verður tá enn minni orsek til at tala um loys- ing — eftirsum okkara bæði trygdarliga og pen- ingaliga fyri ell mongu, ið regluliga ferð- ast henda vegin, og í seinna enda verður tað eisini ein dyggur bati hjá fleiri kommunum og landi. Bergholið er alneyð- ugt, og má tað verða eitt heilt rímiligt krav nú, at næsta berghol, ið farið verður bergholið ímillum Signa- be og Kaldbaksbotn. Kollafjørdur 28./2.-1984 Lt tey undir, verður Hanus Joensen undirlutakompleksir mót- vegis hinum Norður- londum tá helst vera farin. Latið okkum fáa javnað- armenn sum -kvinnur mannsterkar á ting og í landsstýri. Longur vit drála, skjótari gongur afturá hjá tjóðini. Vestmenningur Føroyskt í Føroyum Vidmerking til »Til Radio- Rådet om færøsk Radio- litteratur«, sum stóð i Dimmalætting 7. febr. F. Z. skrivar, at tann nógva umsetingin, sum er gjørd, er heilt óneyðug og hevur kostað eina rúgvu av peningi. Men tað er skeivt, at hetta er óneyðugt, tí í Feroyum er sjálvsagt, at ein tosar feroyskt. Hvat hevði F. Z. sagt, um ein noyddist at tosa t.d. týskt í Danmark? Tað er ivaleyst rætt, at umseting hevur kostað nógvan pening, men hetta er avgjert neyðugt og rætt. Síðan sigur F.Z., at um- seting úr donskum til fer- oyskt hevur havt fylgjur, men greiðir ikki meira frá hesum, men tað kunnu tygum vónandi gera. Í samband við hetta sigur F.Z., at danskt er nógv lættari at læra enn føroyskt; hetta er kanska rætt hjá tygum, men far út ímillum fólk, og spyr tey, hvat er lættari at læra, so fáa tygum nokk annað svar. F.Z. sigur eisini, at øll verða betur fyri á donsk- um. Tað kann vera nakað um tað, men tí skulu vit ikki sleppa móðurmál- inum, men heldur tvertur- ímóti standa saman um okkara móðurmál tað feroyska málið. F.Z. sigur, at fleiri og fleiri rithevundar skriva bekur teirra á donskum og síðani umseta tær, meðan teir lesa tær upp í Utvarp- inum. Kanska F.Z. hevði viljað gjert so væl, at greitt okkum frá, hverjir hesir eru, tí vit kenna bert Ebbu Hentze, Eilif Mor- tanson og William Heine- sen. Skúlaflokkur Góður kjak- fundur Seinasta mána- kveld skipaði Suðurstreymoyar Javnaðarfelag fyri kjakfundi í helum felagsins. Væl av fólki var komið saman til tess at verða við í kjakinum um »javnadarflokkin og vinnulívspoli- tikkin<, sum evnið var hetta væleydn- aða kveld. Heitt varð av- gjert á rætta per- sónin, Tummas Arabo, skrivara í Vest-norden sam- starvsbélkinum, um at leggja fyri. Áherðsla var løgd á vandan, ið hóm- aðist fyri framman av niðurskurðum ella beinleiðis steðgi av ílegum í nýggjar vinnu- greinir. Vísti á, at tryggj- an av nýggju vinnugreinum okkara framvegis átti at verða eitt av fremstu åbyrgdar- ekjum javnaðar- floksins. Serstakliga hug- kveikjandi vóru ávísingar hansara til tey mongu enn óroyndu vinnuek- ini, har eisini vit eiga meguleika fyri at gera okkum galdandi. Víst var eisini á tað skila góða í at ganga saman við granna- lond okkara um felags framleiðslu av verum á slíkum tekniskum steði, at vit meguliga ikki í fyrstu syftu hava meguleika ella marknaðarligar fyrimunir av einsa- mallir at framleiða hesar. Framburðurin var merktur av stak góðari fyri- reikan og so greiður, at — øll kundu vera við í kjakinum aftaná, sum bæði var drúgvt og gott. Sanniliga stimbr- andi fundur fyri felagið, ið avgjert hevur í hyggju at arbeiða víðari við hesum fyri sam- felagið so týdn- ingarmiklu málum.