leygardagur 10. mars 1984síða 6

stóru Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Hundadagar i fyra år EINA FERD høvdu grannar okkara fyri vestan ein kong teir róptu Jørundur hundadagakongur. Hetta var undir Napolionskrignum ella fyrst i 19. øld. JØRUNDUR var kongur á Íslandi frå 23. juli tå hundadagarnir byrja og fram til 23. august tå hundadagarnir enda. Hann hevdi hvørki hengi, handalag ella skil fyri at stjórna einum landi. Hann var skemtari burtur av. Ráða- og atgerðarloysi ráddi í stuttu stjórnartíð hansara og Jørundur kongur slerdi alt upp í glens. SEINNI HAVA íslendingar skrivað bók um Jørund hundadagakong og út frá hesi bók er skemtileikur gjørdur. Hesin er sjálvandi framførdur á Íslandi fleiri ferðir og nú so mong ættarlið aftaná hava íslendingar stuttleika sær ófert yvir hundadagakongin. Leikurin er eisini framførdur her heima hjá okkum. Tað var fyri umleið 10 árum síðani at føroyingar høvdu møguleika fyri at siggja skemtileikin »Jørundur hundadagakongur«. TÅ ÍSLENDINGAR vitjadu vid skemti- leikinum »Jørundur hundadaga- kongur« var tad ongin sum droymdi um, at vit føroyingar bert få år seinni skuldu fåa politiskar hundadagar i samfull fýra ár og høvdu vit havt minsta ånilsi um hetta, høvdu vit neyvan stuttleika okkum yvir ís- lendska skemtileikin sum vit tá gjørdu. Vit høvdu heldur hugt við tungum og álvarsomum eygnabrá. HJÁ OKKUM sjálvum valdar nú polit- iskt ráða- og atgerðarloysi fjórða árið á rað. Leiðarin av tí politisku sam- gonguni roynir at arga onkran politiskan métstødumann og onkran samgongumann av og á. Roynir annars at spæla skemtari og slær alt upp í glens eins og Jørundur hunda- dagakongur á sinni. Um somu tíð er uttanlandsskuldin nærum trýfaldað. Almennu utreidlsurnar eru tvífaldaðar og sambært samgongumenn er fíggj- arpolitikkurin dottin á gólvið har hann nú liggur í sori. Almennur iløgupolitikkur — Og hvat so? Áfrm eigur at verða hildið at fera tann vinnupolitikk, sum er meginorsekin til ta stersti vinnuligu fram- gongd, ið er grundarlagið undir okkara vælferðar- samfelag í dag. Javnaðarflokkurin hev- ur stungið hesa kós út í fylgja vildarliga. Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 kortið, og er sostatt eisini vinnuflokkur í Feroyum. Men javnaðar- flokkurin nåddi sínum ílegupoli- tikki upp, sum núverandi samgonga letur stýra til- Vit eiga beinanveginat oddagrein STØRSTU MÅLINI, sum politiska leiðslan hevur tikist vid, er at seta partamenn í almenn størv. Ein sam- bandsmann til deildarleiðara við ein skúla. Ein fólkafloksmann sum leiðara við ein studentaskúla. Og parta- maðurin hjá Hilmari og Ásbirna, ið íkki fekk tyrluna, sum sína privatu ogn, slapp nú eisini uppí part. Hann slapp at vera leiðari av tyrluflúgvingini hjá strandferðsluni. Hvat verður tað næsta? Hóast allar møguligar ósemjur um alt møguligt, so eru hundadaga- politikkararnir samdir um eitt, og tad er, at tjóðveldis- og javnadarmenn skulu ikki setast i almenn størv. SAMSTUNDIS hava vit ongan fiski- vinnupolitikk. Fiskastovnarnir verða troyttir i so ståran mun at vandi er fyri tyning. Stórt tal av útlendskum trol- arum er å grunnunum (og hetta reypar løgmaður av). Hesir útlendingar sleppa at veiða vid snørdum trol- posum og at nýta meskar í posunum heilt niður í 100 mm. Hóast stórar nøgdir av laksi eru í føroyskum sjógvi sleppa okkara egnu fiskimenn ikki at veiða meira enn 625 tons um árið. Heldur ikki sleppa okkara fiskimenn eins og aðrir at luttaka í rækjuævintýr- inum við Svalbard. OG SOLEIÐIS kundu vit hildið á. Vit kundu tikið eitt oki fyri og annað eftir. Vit finna ongan miðvísan politikk á nøkrum øki. Vit kunnu nevna vinnuliga øki. Tað búskaparliga øki. Sosiala ella mentunarliga øki. Vit finna einans ráða- og atgerðarloysi. Og mitt i øllum hesum ruðuleika heldur løgmaður sær at gamni. Hann argar politiskar mótstøðumenn og sínar egnu samgongumenn. Hann skemtar og slær alt upp í glens. UM 100 ÁR er alt gloymt verður sagt. Hver veit um føroyingar ikki eina ferð fara vestur um hav at sýna íslend- ingum skemtileikin »politiskir hunda- dagar í fýra år«? Men tey fyrstu nógvu árini verða vit ikki før fyri at flenna at hesum sjónleiki. Fyribils kunnu vit kortini fegnast um at teir politisku hundadagarnir eru farnir at halla. ikki at arbeidsleys« gera okkum greiit, at um tað almenna ikki fylgjur sínum ílegum upp, so er vandi fyri, at teir sum dag- liga umsita, nýta hetta sum eitt slag av sovipútu har >tað almenna må jú gjalda ella verða 100 fólk mentalitet- seg sjálvan Tað var dapurt at hoyra samreðu í útvarpinum nú um dagarnar við lands- stýrismannin í sosialum málum, og tá ein sam- stundis lesur brævið frá Javna og annars hoyrdi teirra trupulleikar, tá er tað ikki bara at harmast, men ein må heldur siga at ein øtast. Øtast yvir at tey veru- ligu viðurskiftini hjá teimum brekaðu Í Feroyum eru so út av lagi ring, so ring, at tey í dag í 1984 bert kunna saman- metast við tey viðurskifti, sum vóru í 1920. Og so tala hesir somu menn um at vera sjálv- bjargnir, um sjálvir at ráða yvir teimum tilskot- um, sum koma frá rík- inum. Viðurskiftini hja teimum brekaðu eru ídag út av lagi. Hvussu verða tey tá! Tað duga bert tey, sum hava onkran, sum kemur undir heitið at verða brekaður at siga frá. Sannleikin er tann, at bert tey, sum hava slík bern, vita frá at siga, hverjar trupulleikar tey hava bert at fáa rætt sín. Og nú skula tey harafturat send- ast av landinum, verða úr eygsjón av myndugleik- unum, »Ude af øje ude af kunna hugsa, sind« ja soleidis myndugleikarnar men hvat vid teimum av- varandi. I dag eru vidurskiftini verri enn i 1920. Tå eg sigi 1920, er tað ti min familja, hevur havt hesar trupul- leikar, sum nú aftur verða bodnir okkara brekaðu. Ein mostur mín, sum var spastikari, varð send til Danmarkar og var á heimi har í 14 ár. Hon var á Ebberedgárd og Gamle Mosehus, og har var hon í 14 ár, til ein sjúkrasystir, sum kendi viðurskiftini, segði frá, hvussu var, og mostur kom heim aftur. Tað vóru eingir økonomiskir midlar, men hjartalag, sum tað eisini er hjá hverjum for- eldrum, sum eiga bern, ið hava hesa hjálp fyri neyð- ini. Setið tykkum í teirra stað. Nú eru gingin mong ár, og ein trúði at hesi viður- skifti vóru komin í rætt lag. men sannleikin, at tað ber so væl til at verða so humanur so sosialur so leingi sum problemini eru uppá avstand. Feroyingar lata bæði til eitt og annað, men hvat tað er jú ikki her hjá okkum sjálvum. At staðan hjá teimum brekaðu í 1984 skuldi verða so ring hevði eg ikki grunað, serliga tá ein dag og dagliga hoyrir um alt, sum verður framt her á landi. Ein tjóð, sum ikki er for fyri at taka sær av sínum veiku, er ikki før fyri at standa á egnum beinum. Tað er væl so, at eingin stingur annað mans barn í barm, at ikki beinini stinga undan. Tað tykist sum ráð er til alt annað her á landi, men har tað veruliga er brúk fyri at gera nakað, har ræður tøgn. Feroya Landsstýri, Feroya Legting, kunna t:la og látast so sosial, so human sum tey vilja, men við hesari avgerð vísa tit týðuliga, at tað ber væl til at blása og hava mjøl í munninum. Tí problemini eru ikki tykkara persónligu, tey eru uppá avstand. Men hvat við teimum veiku og foreldrum teirra og annars avvarandi, tað eru jú tey, sum koma at liggja ímillum. Politikarar! Hugsa tit um tey, hugsa tit í heila tikið! Sverre Midjord Er ——————————————— fe — —— EGG ——— urin verður ráðandi. Eisini vera tá, uttan iva, minni dugiligir stjórar sit- andi í sessinum meðan meiri dugandi verða hildnir úti í nyrkrinum. Fyri mær at síggja, verða fíggjarnevndin og løgtingspolitikarar vid lokalum åhugamålum at røkja hildnir sum eitt slag av gíðslum, tå ið umsóknir um veðhald, um stuðuls- lán, og um rakstrarlán koma til viðgerðar. Teir hava ongantíð (nærum ongantíð) nakra nágreiniligar rakstrarmet- ingar av virkjum, sum hava virkað í fleiri ár. Teir hava ongan sakkunnleika at byggja sínar avgerðir á. Tað verður ongantíð spurt, hvussu stjórin um- situr ta játtan hann fekk frá kommunu ella legtingi seinast. Tað verða ongan- tíð settar nakrar leiðbein- andi treytir við. Hetta sær heldur ikki út til at hava týdning fyri politikarum. Tað snýr seg jú meira um atkveðurnar og arbeiðsplássini meðan hin síðan ongantíð verður vidgjørd. Í dag er tað tíverri tann »smarti Jløgfrødingurin«, sum minst av øllum er inni í rakstrarligum viður- skiftum, sum verður nýttur sum heftiplástur á sárið. Hann kemur við eini fyribilsloysn eftir lógar- innar bókstavi, annað hvert ár, meðan tann lang- siktaða loysnin ongantíð kemur á borðið. Her kundi tað almenna igjøgnum sin lokalt óhefta sakkunnleika eftir mini meting verið til ómeta- liga hjålp. Hesin kundi spart samfelagnum nógvan pening, um ahnn hevði eyguni eftir hvussu ílegur verða umsitnar, hvussu leiðslan virkaði, og sum kundi gjert eitt upplýsandi arbeiði fyri fíggjarnevndina. Uttan at taka nakað frá nekrum, mugu vit ásanna, at nevndirnar á virkjunum úti á teimum smáu bygd- unum ikki eru saman- settar av tiemum stórstu fíggjarligu vísmonnunum. Seinasta dømi um hvussu dyggiliga tann konstitueradi figgjar- nevndarformaðurin ar- beidir, er »farmaskipa- skandalan«, sum aðra- staðni hevði verið gjølla vidgjørd, men sum her nærum ikki hevur verið nevnd burtursæð frá einum greinastubba í fjúrtanda. Fíggjarnevndarformað- urin (Ivan Johannesen) hevði ikki fingið skjal- prógvað partapeningin, ið farmaskipafelag stóð inni fyri, alt meðan eitt skipið fyri og annað eftir fer at bakkastokki. So her er ongin vandi fyri ov dyggiligari stýr- ing? Skattgjaldarin, sum letur av sínum hartvunnu skattakrónum til virkir og skip, má fáa eitt ávíst innlit í hvussu hansara peningur verður umsitin. obs. tjak og meiningar Vit gera lesarar okkara varugar við, at treytin fyri at fáa lesarabrev upptikin undir hesum teiginum er, at blað- stjórnin veit, hver hev- ur skrivað brevini.