týsdagur 20. mars 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Múller Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Lagkøkuløgmadur- in lat onki frå sær UM ALT GONGUR eftir ætlan verður tann seinasta tingsetan hjá hesi samgonguni liðug um ein mánaða ella fyrr. Nýggja ting- setan, sum byrjar á ålavsøku, verður heist stutt hesu megin valið, men heldur fram eftir at val hevur verið. TÁ SAMGONGAN varð skipað í januar 1981, hendi tað, sum ikki er hent seinastu 25 árini, nevniliga at tveir av limunum í tí nýggja lands stýrinum vórðu sitandi sum løg- tingsmenn, hóast teir vóru valdir til ávikavist løgmann og lands- stýrismann. Hesir vóru Pauli Ellef- sen og Eilif Samuelsen báðir úr sambandsflokkinum. SÍÐANI 1959 tá P.M. Dam, sáli varð valdur til løgmann, hava allir løgmenn og landsstyrismenn, id åttu sæti å tingi, vikt hetta sæti, soleidis at teirra varamenn komu á ting so leingi teir sótu í lands- stýrinum. Hetta gjørdi P.M. Dam, Kristian Djurhuus, Hákun Djur- huus, Demmus Hentze, Hedin Klein, Ati Dam, Jåkup Lindenskov 0.s.fr. MEN SO VARD ikki tå senasta landsstyri varð skipað. Sagt varð, at Pauli Ellefsen og Eilif Samu elsen fyribils skuldu rekja ting- arbeiðið eisini, meðan varamenn teirra skuldu koma inn í seinni. Í sambandi við hendan spurning. segði løgmadur fyrst í valskeiðn- um, at varamaður hansara, Dánial Larsen, nokk skuldi fáa sæti á tingi í so góðari tíð áðrenn eitt komandi val, at hann skuldi fáa tíð at markera seg áðrenn valið. SUM SAGT ER minni enn ein mánaði eftir av tí seinastu ting- setuni í hesum valskeiðnum. Og enn hava tingmenn ikki sæð vara- mennirnar hjá sambandsmonn- unum í landsstýrinum meira enn tað at Dánial Larsen hevur mett onkran heilan og onkran hálvan dag tá tað var umráðandi hjá sam- oddagrein gonguni at mynstra 17 atkvødur hóast løgmadur var uttanlanda. Av teimum løtunum. sum vara- maður løgmans hevur møtt á tingi, kann ongin markera seg. UM TAÐ NU VÓRU ein javnaðar løgmadur og ein landsstýrismaður úr javnaðarflokkinum, sum bóru seg soleiðis at, so skuldi Dimma lætting nokk verið á gosi um hendan spurningin øll hesi fýra árini. Men har er deydatøgn. Vert er eisini at minna á, at sitandi løgmaður fyri nøkrum árum síðani heit rødu á 1. maidagshaldinum í Havn, har hann umrøddi lønina hjá undanfarna løgmanni. Hann tosaði um hvussu órættvíst lagkgkan var býtt. Hann segði at løgmanslønin var til støddar sum fleiri arbeidaralønir. Men hvussu sær myndin út nú løgmadur um- framt løgmanslønina eisini situr við eini tingmannaløn ONKUR HELDUR kanska at hetta er ein fjákutur spurningur at taka upp her í oddagrein blaðsins. Tað er møguliga rætt, men hesin spurningur hevði so stóran áhuga, tå sitandi løgmaður var andstøðu leiðari og núverandi andstøduleid- arin var løgmadur, at hann varð vidgjørdur í eiri réðu á einum 1. maidagshaldi. Og øll rødan snúi seg um hendan spurning. Ein røda uppá umleið 30 minuttir. VIT KUNNU bara slåa fast, nu hetta valskeidid er uti, at sam- bandsmennirnir í landsstýrinum hava brotið traditiónina við tað at teir hava sitiå sum tingmenn sam- stundis sum teir hava sitid í lands stýrinum. Teir hava eisini brotið sítt orð um, at teir fyribils skuldu rekja tingarbeiðið, og at varamenn teirra skuldu koma inn seinni.á VIT MUGU ásanna, at lagkøkuløg- maðurin onki lat frá sær, men varð sitandi við allari køkuni. Nr. 35 — 20. mars 1984 Ovurnytsla landsstyrisins Roynt verdur at imynda, at hendan samgongan hevur fingið broytt figgjargongdina í hesum samfelag soleiðis, at nú er búskapur okkara fer- oyinga munandi betri, enn tá ið teir tóku við stýrinum. Vit hoyra um yvirskot á fíggjarlógini, vit hoyra um fíggjarlóg við ongari lánteku, vit hoyra um risa yvirskot hjá bank- unum og so framvegis. Hetta kann tykjast at vera ein positiv gongd, men ivasamt er kortini, um so er. Dúgliga varð fert fram áður enn hendan samgongan tók við, at figgjarsteðan var út av lagið vánalig. Sama varð gjert fyrst í teir tóku við. Mangt bendir á, at hetta vóru politiskar snildir. Fyrst at mana fram eina vánaliga fíggj- arsteðu, fyri seinast í valskeiðinum at vísa eina frægari fíggjar- gongd — sum torfer er at fáa eyga á. Sagt varð, at grunnar landsins vóru tómir, og at uttanlandsskuldin var so ógvislig, at her mátti koma vend i.á Dúgliga varð roknað út, hvussu nógv hvert mansbarn skyldaði í út- landinum. Víst varð á og samanborið við uttan- landsskuldina hjá Danmark, og hvussu nógvar ferðir sterri hon var upp á hvert fólkið her. Tað tykist sum áhugin er ikki so stórur nú at rokna út og kunngera í Dimmalætting, hvussu nógv hvert mansbarn skyldar í útlandinum í dag. Tá henda samgonga tók við, var uttanlands- skuldina umleið 900 milliónir, ella ein skuld uppá umleið 20.000 kr. til hvert fólk í hesum sam- felag. Hóast at roynt verðua at vísa á eina frægari gongd í samband við uttanlandsskuldina, so má man ásanna, at hon er vaksin við risastigum hesi árini, og serstakliga seinasta ár. So mikið er komið fram nú, hóast at telini ikki eru almannakunn- gjørd, at hver nyfød- ingur verður feddur til eina skuld uppá góðar 50 50.000 kr. So hóast tað, at víst verður á eina figgjarlog við ongari lánteku, so er nógv lænt óbeinleiðis undir hesum stýrinum. Ásannast má, at førdi fíggjarpolitikkurin ikki hevur verið fyrimyndar- ligur, so sum teir sjálvir vilja vera við. Hetta kann sigast, tí vit hava havt eitt al: ov stórt handilsjavnahall, og eina alt ov stóra nýtslu. Vit eiga at minnast til, at hesi bæði seinastu árini hava verið fram úr til útflutnings. Sterstu gullár í feroya- segu hava verið okkum fyri, og tað er út frá hesum, at alt má við- gerast og síggjast. Spurningurin má heldur verða, hvussu verður hetta risa út- fluttningsvirði umsitið? Slíkir spurningar kunnu ivaleyst altid set- ast, men neyvan verða teir svaraðir til fulnar. Eitt kann kortini sigast við vissu, at í hesum góðu feitu gullárum øktist uttanlandsskuld- in meiri enn nakrantid, og vit fingu eitt sera stórt handilsjavnahall. Tað vil siga, at ov nógv verður innflutt í mun til tað, id útflutt verður. Tá ið meiri verður keypt, enn tað ið goldið verður fyri, so veksur náttúrliga skuldin. Í teimum feitu gull- árunum varð fyri fyrstu ferð sett hol á eyka- grunnin hjá ráfiska- grunninum. Grunnurin ið ætlaður var sum ein trygd ímóti »katastrofal- um« veiðimeguleikum, og eðrum ósæddum trupulleikum hjá fiski- vinnuni. Trupulleikin slepst ikki undan, men trupul- leikarnar og øll vanda- mál annars eigur okkara fólkavalda landsstýri og løgting at royna at fáa av vegnum, meguliga við lóggávu so hvert. Henda samgonga hevur lítið gjert fyri at loysa sjálv vandamálini. Í staðin so eru øll tey veruligu vandamálini skumpaði út í framtíðina til eftirkomararnar. Tað er nakni veruleikin. Hava einans rullað kavabóltin framman undan sær, og hesin er tríggjar ferðir sterri, enn tá ið byrjað varð fyri skjótt fýra árum síðan. Det Rádgivende Ud- valg vedrørende Færser- ne er komið just til hesa nidurstødu, og eru rædd- ir fyri, at vit verda styrd- ir inn i eitt figgjarligt ill- vedur, um ikki vend kemur i. Teir siga i eykaskrivi sinum: »Der er imidler- tid grundlæggende svag- heder i de færøske øko- nomisk/ politiske hold- ninger og strukturer, som kan give anledning til bekymringer«. Onkur var uttan iva, ið væntaði eina vend við borgarliga stýrinum. Vendin kom, og bendi júst øvugta vegin, og skattgjaldarin kennir sviðan. Vónandi fáa feroy- ingar eitt nýtt stýri, sum verður fert fyri at steðga hesari gongdini, ið nú er. Eitt stýri, ið er fert fyri at skera á sjálvan svull- in, sum eitur ovurnýtsla. Jergen Thomsen