leygardagur 24. mars 1984síða 11

| Leygardagur 24. mars 1984 Meira um Skála og Treðna í Skálavík, við Á á Velbastað Av tí, at eg havi fingið meira at vita um hetta, frá góðum fólki, haldi eg, at eg má leggja nakað aftrat, og rætta nakað. Anton Degn sigur, at hesir menn hava haft garðin í Skála í Skalavík í hondum, frá 1583 til 1613: Jákup Sjúrðarson, Mattis Sjúrðarson, tveir sum hava itið Jógvan Jákupsson, Jógvan Atonisen og Símin Tomesen í 1613 og til 1624. Hesin er Símin Enninum. Sum fyrr frásagt, búði hann Ennishúsi undir Mylhamri i Skálavík. Tað fæst farðvegur til hús hansara enn, á Ennisdeild. — Aftrat at vera bóndi í Skála, hevði hann garðin í Stovuni og Stórumerk í festi, har hevði hann uppsitara fyri seg. Hann fór til Kirkjubear sum bóndi í 1624, tá Gutorms Jógvan i Dalsgarði varð dømdur at missa Kirkjubegarð, fyri at hann hevði givið Havnamonnum loyvi at skera torv í Havnadali. Símin í Enninum sat á Kirkjubegarði frá 1624 til 1640. Hann er stamfaðir til fleiri Kirkjubebóndur og konur við. Tá hann var farin úr Skálavík, tók Tróndur Jerundsson við garðinum í Skála. Hann var sýslumaður, kona hansara var Marion Nielsdatter, dóttir Harra Niels Christensen, Sand- oyar prest frá 1583 til 1598. Hann var áðrenn Harra Jensen Skive kom. — Tróndur Jerunds- son var sonur tann tiltikna Jer- und Svevn. Hann fekk navnið Jerundur Svevn, av tí, at hann skuldi ver gitin í svevni. Móðir hansara var dóttir Gormund í Grálinum undir Hagabrekku, hann var vetrarfuti i Føroyum. — Hann átti einans barnið. Ein heimasandsmaður vildi hava hana, men Gormundur dámdi nokk ikki dreingin. — So einaferð kom hann til hennara í loyndum. Hann kastaði svevntoll á hana, og framdi so sín vilja við henni, meðan hon varð við at sova, so Jerundur gjerdist faðirloysingur. Hann var av ítarstu monnum, ytsta mið á Skálvíkshavi ber og Kirkjubø navnið Jerundsmið eftir honum. — Tað tey nevndu svevntoll var tann rami gandur. Aftaná Tónd Jerundsson kom Jógvan Jóansson. Tað man vera hann, teir nevndu Rádna Jógvan í Skála, hann skuldi vera avtaka- maður, og ráðagóður. Men um tað hevur verið hann, er ilt at siga, men í 1679 er ein Jógvan Jóansson komin illa fyri, tí tá verður hann demdur at eina merk jerð undir Hann verður kortini sitandi við merkini, men í 1709 verður henda merkin legd aftrat garðinum sum kongsjerð. Eftir hann kom sonurin Trónd- ur Jóansson, hann var eisini sýslumaður sum abbin. Hann festi 21. sept. 1683, kona hansara æt Elsuba Óladóttir. Tróndur Jóansson og Elsuba Óladóttir áttu fimm bern, tey vóru: I. Óla Tróndarsson, giftur við Malini, dóttur Jákup Jóansson, legmann í Dalsgarði. Óla Trónd- arsson festi 1709, og bygdi garðin norðuri á Treð, har hann er enn. II. Malan Tróndadóttir, gift við Lauge Clemensen undir Skarði á Sandi, hann var ein av Klæmintssynum. Hann livdi til 25. juni 1730. III. Marria Tróndadóttir, fødd 1685, ógift í 1716. IV. Lísbitta Tróndadóttir, fedd 1690. V. Sissal Tróndadóttir, gift 1719 við Lucas Pedersen í Haga í Húsavík, son Harra Per, prest í Todnesi. Óla Tróndarson gekk burtur, sum áður sagt, á Skálvíksboða fyri Hvannhaga í Suðuroy í 1715, har bar eingin boð í bý. Segnin sigur, at hann ætlaði at vitja sín góða vin leiðraprest. Harra Serin Johannesen var prestur í Hvalba tá. ; Tey, Óla Tróndarsson og Malan, áttu 3 bern, tey vóru: 1. Elsuba Óladóttir, gift við Jógvan Joanson í Soylu á Sandi, 2. Tróndur Ólason, vaks upp í Haga í Húsavík, giftur við missa KONE. Skalavik i dag Katrini Magnusardóttir i Husa vík. Festi Traðargarð í Skálavík 16. 1745. Kristin Tróndadóttir, gift ið Rasmus Joensen, uttan Á Sandi. II. Malan Tróndadóttir og Lauge Clemensen áttu tvær detur: 1. Súsanna Lavedatter, gift við Hans Nicolaisen Tausen, í Skála- stovu undir Hagabrekku í Skála- vík. 2. Elin Lavedatter, gift við Mortan Tormansen á Be í Froðbæ. Ill og IV eru nokk deyðar ógiftar. V. Sissal Trondedatter og Lucas Pedersen í Haga í Húsavík áttu Trónd Lucasen, sum giftist inn í Búðina undir Hagabrekku í Skálavík við Rakul, dóttir Óla Joensen í Búðini og Kristini Jákupsdóttir úr Dalsgarði. Tað eg segði her í blaðnum, at Óli, sonur Óla Tróndarson giftist dóttur Hanus Sjúrðarson við A á Velbastað, er ikki rætt. Tá Ola Tróndarson var burtur- gingin, giftist Malan á Treðni upp aftur við Pætur Kristiansen úr Kirkjube. — Tey áttu ein son, hann æt Óla Pætursson, hevur itið eftir fyrra manninum. Tað var hann, ið giftist við dóttur Hans Sjúrðarson við A. Men tað merkiliga er, at hesin Óla Pætursson er ikki nevndur í bókini hjá Anton Degn, men eg havi fingið at vita, at hann hevur fest garðin. Hesin Óli Petersen, var tann, ið átti fýra synir, sum fyrr sagt, teir vóru Jóanes, festi garðin við Á 5. mars 1788; Hanus giftist við dóttur Pól Simonsen í Kirkjube, og festi garðin 11. juni 1778 og Pætur kom til Skálavíkar at taka Traðagarð, tí Tróndur, ið bóndi var á Treðni var barnleysur. Hann fekk einki annað navn her í Skálavík uttan Velbastað-Pætur, hann festi 9. nov. 1773. Tann fjóri bróðurin var Pól, hann var giftur vid Billu Hendriksdatter av Steinum lann undi búgva a Steinum nekur ár Dunalds-Jógvan í honum alt Velbastað. men so gav Sakrastovu hann átti, og so flutti hann út í Hest at vera. Hann fór út í Hest í 1801. Jóanes Olsen, tann av breðrun- um, ið gjerdist bóndi við A giftist ikki. Eftir hann stendur ein Óli Poulsen at hava fest 23. apr. 1827. Hann var sonur Pól við A, hann sum fór út í Sakrastovu. Jóan Hendrik, ið bygdi Skopun og hann vóru breður. Velbastað-Pætur á Treðni í Skálavík, var giftur við einari dóttur Pól Simonsen í Kirkjubø, men eg minnist ikki hvat hon æt beint nú, eg havi sæð tað onku- staðni. Tann ríka Rakul í Skála, var sum áður sagt, dóttur Harra Klæmint, hon var gift við einum Jógvan í Skála, men tað hon og maðurin áttu, var vist ber ogn, tey mundu einki hava við festið at gera. Ein skyldmaður hennara, sum æt Jákup Símunsson, keypti ein part av tí, hon átti. Hann var sonur Símin í Loftinum í Húsa- vík, hann flutti til Skálavíkar at búgva. Kona hansara æt Marjun Trondedatter, hon var eisini úr Húsvík. Jákup Símunsson skuldi vera frálíka duguligur maður. Hann átti einans barn, eina dóttir, hon giftist við einum manni undan Skarði á Sandi; tey giftust inn á Skála undir Haga- brekku, hann varð nenvdur, her í bygdini, Skarðs-Jákup. Nú fer at vera nokk fyri hesa ferð. Hesi Viggo Dalsgaard