leygardagur 31. mars 1984síða 13

Leygardagur 31. mars 1984 Við løngjaldsstovuni fekk arbeidarin pen- ing i hondina Fleiri arbeidarar høvdu ongatíð fingið feriupengar Í 1956 stovnaði Vestmanna Arbeið- arafelag eina lengjaldsstovu og stutt eftir komu handverkararnir uppí. Sjálvur hevur Arne havt lengjalds- stovuna um hendi til fyri ikki so lang- ari tíð síðani Arne greiðir frá, at nakað av trupulleikum vóru at fáa hana at koyra. Tað var mótstaða frá arbeiðs- gevarum, men eisini fleiri arbeiðarar vóru ímóti. Men onkur teirra hevur seinri sagt, at eingin annar enn hann var fegnari um hana og tann týdning hon fekk. Arne greiðir soleiðis frá Arbeiðsgevarar tá hevdu ofta handil samstundis. Teir lótu vera við at gjalda len og fingu fólkið at keypa frá sær. Teir vóru greiðir yvir, at fekk fólkið pengarnar, og kundu keypa hvar tey ynsktu, bleiv eðrvísi. Tað va hetta teir hingu seg í. Og fólkið fekk ikki pengarnar. Tí var neyðugt við eini lengjaldsstovu. — Arbeiddu tit leingi við málinum? — Nokkso leingi. Tað bleiv útsett og útsett. Teir hálaðu tað út viku eftir viku, men so noyddust vit bara á einum flakavirki, ið hevur eina bonus- skipan, verður bonussið roknað út. Men virkið trekkir 9,5 pst. av bonussinum at goyma til feriupengar. — Men tað er tað, sum flakakvinn- urnar eiga afturat. Tað er ikki nakað, sum teir skulu gjalda sær. Kvinnurnar eiga 9,5 pst. afturat bonussinum. Men virkið tekur peningin av og goymir hann sum feriupening. — Skulu vit hava eina bonusskipan, so er tað nakað, vit skulu samráða okkum til. Tað ber ikki til, at tað skal vera nakað sum annar parturin sigur: — so- leiðis skal tað vera Mangan ótespiligt Tá tú komst í stjórnina í FA var einki vegasamband hiðani. Var tað ikki ofta trupult? Heilt ræðuligt. Tað var trupult at koma aftur og fram. Tað var koyrandi til Kollafjarðar. Men tað var ofta ringt at koma fram til Kvívíkar. Vit fóru við Ólavi til Kvívíkar og ofta kundi man fáa ein karm tá breyt upp um pierin, tå man var komin uppá land í Kvívík Einaferð minnist eg, at tað kom nógvur kavi meðan eg var i Havn. Eg hevði verið til fundar og hevði ligið einar tveir dagar útyvir, so eg mátti norður aftur. Eg fór so við Streymi. Løgdu at við Sjógv í Kollafirði. Eg var einsa- mallur sum skuldi longur fram. Vit tóku ein bát inn til Geytan. Drakk ein drekka- munn har, og fór so til gongu - Tá eg kom til Leynavatn ivaðist eg i at halda fram inn móti Grónna og halda upp um Goturshåls. Men eg tordi ikki, ti eg hevði ikki gingið tann vegin áður og til tíðir var tjúkt í kavaroki, so eg valdi at halda meg til vegin. Men tá eg kom til Stykkið var heilt galið, so eg mátti halda Framhald á síðu 19 ” at siga: nú sker tað. Tá høvdu vit gjert avtalu um lengjaldsstovuna frammanundan. Vit arbeiddu við málinum frá um veturin og hon lat upp síðst í august árið eftir Men tað hevur ikki altíð verið behagiligt, og tað gekk ikki bara út yvir meg, men familjan merkti tað eisini at tað var eg sum stóð aftanfyri. Eg kundi taka alt, men tá tað gekk út yvir tey, ja, tað var tað sum eg ringast kundi taka Arne greiðir frá, at ætlanin var, at handverkararnir skuldu vera við, og høvdu luttikið í samrådingunum, men tá tað kom til stykkis, komu teir kortini ikki. Hann sigur tí, at hann fyrsta tíðin var keðilig. Sum dømi nevnir hann skipasmiðjuna, har ar- beiðararnir fingu len á lengjaldsstov- uni, meðan handverkararnir ikki fingu. Teir komu við várið eftir. - Tað var serliga ringt at fáa feriu- pengarnar áðrenn lengjaldstovan kom. Eg minnist, at nógvir eldri menn komu í 1957, tá feriupengar skuldu útgjaldast, og segdu, at teir ongatíð hevdu fingið feriupengar fyrr, greiðir Arne frá Men tað var ikki uttan stríð, at løn gjaldsstovan fekk feriupengarnar at umsita. Sjálvur var Arne í landsstýr inum og kannaði meguleikan. Tað gekk, treytað av at hann kundi gar antera fyri, at peningurin kom á rætt stað — at mennirnir fingu peningin Pi Men nú eru stórar broytingar hendar og fólkið fa sam bær S mála løn til ásetta tid, ofta gjognur peningastovn, hevur longji st nt nakran tydning idag afturmóti ta Eg haldi ikki, at tad verdur so lætt at fylgja hesum målinum um samtidarskatt upp, har eingin løn gjaldstova er. Tað kemur so lítið fram. Og stendur eingin aftanfyri, um mistek taka seg upp, so kann ar- beiðarin koma illa fyri. Eisini vísir Arne á, at har len- gjaldsstovur eru, eru eingir trupul- leikar við limagjaldi o.tl. T.d. skulu arbeiðsgevarar eftirhalda »hålvt- prosent-gjaldinum« til FA, har ongar lengjaldstovur eru. Men manga- staðni kemur peningurin ikki fram og FA hevur havt fleiri sakarmál hetta gjaldið. Teir draga peningin frá, men hann kemur ikki til FA kort ini Eg dugi ikki at síggja annað enn at hetta er bedragari. Har sum løn gjaldstova er, trekkir hon peningir frå og tvær ferðir um árið sendir hor g vil í hvert fall fráráða hann til FA. I at leggja lengjaldstovur niður Mangastaðni hevdu fólk staðið berum, um tey ikki hevdu lengjald stovur, og hesi feløgini, haldi eg standa sum heild sterkari Men lengjaldstovan hevur íkki bara havt týdning fyri arbeiðsfólkið í Vestmanna. Hon hevur eisini havt tydning fyri arbeiðsplássini. T.d setti lengjaldstovan 235.000 kr. í skipasmiðjuna og eisini eigur hon partapening í fiskavirkinum. Har- afturat veðheldur hon fyri rakstrar- lán. Arne á Rógvu hevur eisini luttikid í politikki. Hann sat i »kommunalinum« í 27 ár. Fleiri ár var hann sóknarstýris- formaður. Myndin er frá kongsvitjanini í 1956. Á myndini síggjast m.a. aftan fyri kongshjunini Elkær-Hansen. ríkis- umboðsmaður, í rødini hinumegin Arna av Rógvu H.C. Hansen, forsætisráðharri og kona hansara, Niels Winther- Poulsen, landsstýrismaður, Ragnhild og Petur Mohr Dam, logmaður og við mikrofon í hond stendur Niels Juel Arge, útvarpsstjóri, uttast hogrumegin